Refugiehuis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Refugie)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Het Museum De Vier Ambachten in Hulst is gehuisvest in het voormalig refugium van de abdij Onze-Lieve-Vrouw Ten Duinen (Koksijde, België)

Een refugiehuis, refugehuis, ook refugie of refugium genoemd, was voor de bewoners van abdijen en kloosters een toevluchtshuis in perioden waarin zij zich, door oorlog of andere onrust, niet veilig voelden in hun dikwijls afgelegen hoofdverblijf.

Een refugiehuis was vaak een versterkt stenen huis binnen de poorten van een ommuurde stad. Niet alleen de kloosterlingen konden een veilig heenkomen in een refugie vinden; ook kostbaarheden en relieken uit de kloosters werden erheen gebracht in tijden van onrust. In steden als Hulst, Bergen in Henegouwen, Luik, Maastricht, Tongeren, Bree, Diest, Hasselt (Belgisch Limburg), Leuven en Mechelen bevonden zich tot eind 18e eeuw tal van refugiehuizen van kloosters uit de wijde omgeving. Een aantal daarvan zijn bewaard gebleven, zoals het refugiehuis van het klooster Ter Hunnepe (Deventer), het Refugiehuis van de Sint-Geertrui-abdij (Den Bosch), Refugiehuis Ten Duinen, Refugiehuis Baudeloo en Refugiehuis Cambron in Hulst, de Refugie van Hocht en de Refugie van Herckenrode (beide te Maastricht), het Refugiehuis van de abdij van Herkenrode (Hasselt), het Refugiehuis van de Abdij van Postel (Bree), Het Spijker en Refugehuis van Averbode (beide in Diest), het Refugiehuis van de Abdij van Villers (Leuven), de Refugie van Tongerlo, de Refugie van Sint-Truiden en de Refugie van Villers (in Mechelen), de refugiehuizen van de abdijen van Lobbes en Aulne (Thuin), de resten van het refugiehuis van Bonne-Espérance aan de stadswallen van Binche, het Refugiehuis van Averbode en van Herkenrode in Sint-Truiden, de Refugie Sint-Merten tot Loven, Refugiehuis Sint-Bernardus en Refugiehuis van de abdij van Nazareth in Lier, en de refugiehuizen van Cambron, Ghislenghien, Bélian, Aulne in Bergen. Verschillende refugiehuizen zoals dat van de abdij Affligem in Antwerpen werden ook gebruikt als pastorie om er de plaatselijke pastoor van de Sint-Walburgiskerk te huisvesten.

Als een klooster ergens gedwongen werd te sluiten, zoals in de Republiek der Verenigde Nederlanden gedurende de Reformatie, vestigden de religieuzen zich soms in een naburig gebied waar het kloosterverbod niet gold, met de intentie om te zijner tijd terug te keren. Ook dit werd een refugie genoemd. Een voorbeeld hiervan is het klooster van de Birgittinessen te Uden, dat Maria Refugie wordt genoemd en dat nog steeds bestaat. Dit klooster was in het Land van Ravenstein gelegen, waar katholiek kloosterleven was toegestaan.

Afbeeldingen[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Monastery houses of refuge van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.