Regering-Jambon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Regering-Jambon
Vlag van Vlaanderen Vlaamse Regering
Regering-Jambon
Coalitie N-VA
CD&V
Open Vld
Zetels 70 op 124 (26 mei 2019)
Minister-president Jan Jambon
Start 2 oktober 2019
Voorganger Homans
Portaal  Portaalicoon   België
Politiek

De regering-Jambon (2 oktober 2019 - heden) is de huidige Vlaamse regering onder leiding van Jan Jambon. Ze werd gevormd na de Vlaamse verkiezingen van 2019 en bestaat uit de partijen N-VA, CD&V en Open Vld. In het parlement heeft de coalitie een meerderheid van 70 zetels op 124. De regering werd voorafgegaan door de regering-Homans, wat een interimregering was nadat minister-president Bourgeois ging zetelen als Europees Parlementslid.

Voorgeschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Regeringsformaties België 2019-2020 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Als voorzitter van de grootste partij, N-VA, nam Bart De Wever het initiatief op zich om een nieuwe Vlaamse Regering te vormen. Hij kondigde aan om vanaf dinsdag 28 mei 2019 te zullen praten met alle partijen met verkozenen in het Vlaams Parlement, in de volgorde van klein naar groot. Deze gesprekken werden op woensdag 29 mei 2019 verdergezet. De daaropvolgende weken voerde Bart De Wever verschillende gesprekken, waaronder met het Vlaams Belang, al was al meteen duidelijk dat ze geen derde partner zouden vinden vanwege het cordon sanitaire rond Vlaams Belang. De Wever legde een inhoudelijke nota voor aan de partijbesturen van N-VA, CD&V, Open Vld en Vlaams Belang. Hij liet via een persbericht weten dat de federale onderhandelingen te veel doorwegen op de regionale partnerkeuze. Als gevolg daarvan laste de informateur een pauze in, hij blijft wel gesprekken voeren. Gedurende de maand juli 2019 lagen de onderhandelingen op Vlaams niveau hierdoor zo goed als stil. Ze werden hervat begin augustus.

Op 12 augustus 2019 bracht de N-VA een "startnota" uit die de basis moet vormen van een nieuw Vlaamse regeerakkoord. De partij ging daarbij voor een regering met CD&V en Open Vld, met andere woorden een voortzetting van de uittredende zogenoemde "Zweedse" coalitie. De bewuste partijen waren er alle op achteruitgegaan na de verkiezingen en in tegenstelling tot in de vorige regering was Open Vld niet meer overbodig om een meerderheid te kunnen vormen.

Op 13 augustus kwamen de hoofdonderhandelaars van N-VA, CD&V en Open Vld voor het eerst samen. Vervolgens kwamen gedurende een drietal weken vijftien thematische werkgroepen bijeen, die zich bogen over elk beleidsdomein. De onderwerpen waar de werkgroepen het niet eens over raakten, kwamen terug op de tafel van de hoofdonderhandelaars. Omdat de gesprekken traag en moeizaam verliepen, was er op 23 september, de dag dat het Vlaams Parlement opnieuw samenkwam, nog geen regering. Hierdoor vond er voor het eerst in de geschiedenis geen septemberverklaring plaats. Uiteindelijk bereikten de onderhandelaars van N-VA, CD&V en Open Vld op 30 september, 127 dagen na de verkiezingen, een akkoord. Op de avond van 1 oktober werd het regeerakkoord goedgekeurd door de ledencongressen van de drie partijen. De nieuwe Vlaamse Regering werd op 2 oktober 2019 ingezworen. Dit was de langste regeringsvorming op Vlaams niveau sinds de eerste rechtstreekse Vlaamse verkiezingen in 1995 met 129 dagen.

Verloop van de legislatuur[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdens de Septemberverklaring in 2020 lanceerde de Vlaamse regering haar relanceplan van 4,3 miljard euro als antwoord op de coronacrisis onder de naam 'Vlaamse veerkracht', volgens de regering het meest ambitieuze investeringsplan dat het Vlaamse Parlement ooit goedkeurde.[1] Volgens onderzoek zou blijken dat meer dan de helft van de overlijdens tijdens corona plaatsvonden in de Vlaamse woonzorgcentra. Dit mede omdat de zorgsector al decennia ondergefinancierd zou zijn.[2]

In juni 2021 lanceerde Vlaams minister voor Omgeving Zuhal Demir het voorstel om een onderzoekscommissie over PFOS te organiseren. De hoge concentraties aan PFOS-PFAS in de bodemmetingen in onder andere Zwijndrecht en de verantwoordelijkheid van het bedrijf 3M kregen ruime publieke aandacht waardoor het Vlaams parlement besloot een onderzoekscommissie op te starten.[3] Op 25 juni 2021 ging de PFOS-commissie van start en werden verschillende ambtenaren en politici gehoord.[4] Op 15 oktober 2021 geraakte door het Agentschap Zorg & Gezondheid bekend dat met 91,22% van de volwassenen Vlaanderen de hoogste vaccinatiegraad behaalde binnen heel Europa.[5] Op 1 april 2022 ging de onderzoekscommissie naar de veiligheid in de kinderopvang van start, dit naar aanleiding van een overlijden van een zes maanden oud meisje in kinderdagverblijf 't Sloeberhuisje te Mariekerke. Het eindrapport zou 75 aanbevelingen omvatten voor onder meer Kind & Gezin.[6]

Op 12 mei 2022 kondigde Wouter Beke zijn ontslag aan als Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en Armoedebestrijding. Dit als gevolg van de verhoogde druk die op hem werd uitgeoefend onder meer over het overlijden van een baby in een crèche in Mariakerke, de wachtlijsten in de gezondheidszorg en zijn aanpak van de coronacrisis.[7] Hilde Crevits volgde Wouter Beke op als Vlaams minister van Welzijn. Hierbij deed Jo Brouns zijn intrede als Vlaams minister van Werk, Economie en Landbouw.[8] In juni 2022 vernietigde het Grondwettelijk Hof de eindtermen voor de tweede en derde graad van het secundair onderwijs, omdat de nieuwe eindtermen het grondrecht op vrijheid van onderwijs zouden schenden.[9] In juli 2022 sloot Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir een saneringsovereenkomst met 3M Belgium. Het chemiebedrijf zal in totaal 571 miljoen euro betalen om de vervuiling door zijn fabriek in Zwijndrecht op te ruimen.[10] Ook in juli 2022 besliste de Vlaamse regering definitief om uit het gelijkekanseninstituut Unia te stappen en een eigen Vlaams mensenrechteninstituut op te richten.[11] Op 18 september 2022 kwam er een nieuw akkoord omtrent de eindtermen binnen het secundair onderwijs.[12]

Op 26 september 2022 vond normaal de jaarlijkse Septemberverklaring plaats, maar door onenigheid binnen de coalitiepartijen omtrent de maatregelen ter bestrijding van de energiecrisis, werd deze voor het eerst in haar geschiedenis uitgesteld.[13] Twee dagen later, op 28 september 2022, besloot CD&V de nauwelijks onaangepaste begroting goed te keuren en werd er, gespreid over meerdere jaren,[14] 4 miljard euro vrijgemaakt voor maatregelen tegen de energiecrisis.[15]

Samenstelling[bewerken | brontekst bewerken]

De regering bestaat uit 9 ministers (8 ministers + 1 minister-president). N-VA heeft 4 ministers (inclusief de minister-president), CD&V 3 en Open Vld 2. De leden van deze Vlaamse Regering en hun bevoegdheden zijn als volgt:[16]

Ambtsbekleder Functie Ministerie Termijn Partij
Kernkabinet
Voka-jan-jambon-20191104-web-001 (cropped2).jpg Jan Jambon
(1960)
Minister-president en Minister Buitenlandse Zaken, Cultuur, ICT en Rampenschade 2 oktober 2019 - heden N-VA
Digitalisering 4 december 2020 - heden
Hilde Crevits (2017) (cropped).jpg Hilde Crevits
(1967)
Viceminister-president en Minister Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw 2 oktober 2019 - 18 mei 2022 CD&V
Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 18 mei 2022 - heden
Bart Somers, mayor of Mechelen (cropped).jpg Bart Somers
(1964)
Viceminister-president en Minister Binnenlandse Bestuur, Bestuurszaken, Gelijke Kansen en Inburgering 2 oktober 2019 - heden Open Vld
Informal Meeting of EU Tourism Ministers Arrival (39527733054) (cropped).jpg Ben Weyts
(1970)
Viceminister-president en Minister Onderwijs, Sport, Dierenwelzijn en Vlaamse Rand 2 oktober 2019 - heden N-VA
Ministers
ZUHAL DEMIR 675.jpg Zuhal Demir
(1980)
Minister Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme 2 oktober 2019 - heden N-VA
Wouter Beke (cropped) (cropped).jpg Wouter Beke
(1974)
Minister Welzijn, Volksgezondheid en Gezin en Armoedebestrijding 2 oktober 2019 - 16 mei 2022 CD&V
Placeholder no text.svg Jo Brouns
(1975)
Minister Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw 18 mei 2022 - heden CD&V
2Photographers Matthias Diependaele (cropped).jpg Matthias Diependaele
(1979)
Minister Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed 2 oktober 2019 - heden N-VA
LydiaPeeters (cropped).jpg Lydia Peeters
(1969)
Minister Mobiliteit en Openbare Werken 2 oktober 2019 - heden Open Vld
Foto Benjamin Dalle (cropped).jpg Benjamin Dalle
(1982)
Minister Brussel, Jeugd en Media 2 oktober 2019 - heden CD&V
Armoedebestrijding 18 mei 2022 - heden
  • Dalle is het Brussels lid van de Vlaamse Regering en woont als dusdanig het VGC-college en het GGC-college met raadgevende stem bij.

Wijzigingen tegenover de vorige regering[bewerken | brontekst bewerken]

  • De verdeling van de ministers over de partijen is identiek aan die van de regering-Bourgeois: vier (plus de parlementsvoorzitter) voor N-VA, drie voor CD&V en twee voor Open Vld. Desondanks keren enkel Ben Weyts, Hilde Crevits en de later ingevallen Lydia Peeters terug; alle anderen zijn nieuw.
  • Een nieuwe bevoegdheid is onder meer "Justitie en Handhaving", wat in feite nog grotendeels een federale materie is.
  • Enkel Diependaele en Dalle hadden nog geen bestuurservaring toen ze in de regering stapten.
Zetelverdeling Vlaams Parlement 2019-2024
35
19
16
13
14
23
4
35 19 16 13 14 23 
De 124 zetels zijn als volgt verdeeld:

Herschikkingen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Op 4 december 2020 kreeg Vlaams minister-president er de bevoegdheid 'Digitalisering' erbij. De eerste beslissing van de kersverse minister van Digitalisering was om alle digitale expertise van de Vlaamse overheid te bundelen in één agentschap met als werknaam 'Digitaal Vlaanderen'.[17]
  • Op 16 mei 2022 verliet Wouter Beke (CD&V) de Vlaamse regering. Hij werd op 18 mei 2022 als minister van Welzijn, Gezondheid en Gezin opgevolgd door zijn partijgenote en viceminister-president Hilde Crevits, wier bevoegdheden Werk, Innovatie, Landbouw, Economie en Sociale Economie werden overgenomen door Jo Brouns (CD&V).[18] De andere bevoegdheid van Wouter Beke, Armoedebestrijding, werd overgenomen door minister van Brussel, Jeugd en Media Benjamin Dalle (CD&V).[19]

Situatie Vlaams Parlement[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Vlaams Parlement (samenstelling 2019-2024) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De functie van parlementsvoorzitter maakt deel uit van de te bedelen mandaten. Tijdens de legislatuur 2019-2024 zal Liesbeth Homans (N-VA) het Vlaamse Parlement voorzitten. De meerderheid van het parlement wordt gevormd door N-VA, CD&V en Open Vld, zij bezitten 70 van de 124 zetels. De oppositie wordt gevormd door Vlaams Belang, sp.a, Groen en PVDA. Zij bezitten 54 zetels.