Regering-Theunis I

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Regering-Theunis I
Zetelverdeling van de bestuursmeerderheid van regering-Theunis I in de Kamer van Volksvertegenwoordigers
Zetelverdeling van de bestuursmeerderheid van regering-Theunis I in de Kamer van Volksvertegenwoordigers
Coalitie Katholieke Unie, Liberalen
Zetels Kamer 80 + 33 = 113
Premier Georges Theunis
Beëdiging 16 december 1921
Ontslagnemend 5 april 1925
Voorganger Carton de Wiart
Opvolger Van de Vyvere
Portaal  Portaalicoon   België

De regering-Theunis I regeerde over België van 16 december 1921 tot 5 april 1925 en telde 6 ministers van de Katholieke Unie en 5 liberale ministers.

Vorming[bewerken]

Na de grondwetsherziening van 1921 zijn de socialisten van de Belgische Werkliedenpartij numeriek niet meer nodig in de regering. Nog voor de verkiezingen van 20 november 1921 wordt door Max-Léo Gérard, secretaris van de koning, een regeerprogramma opgesteld, met voorop de sanering van de overheidsfinanciën. Georges Theunis, afkomstig uit de zakenwereld en onder de vorige regeringen delegatieleider bij de Commissie voor Herstelbetalingen, en vervolgens minister van Financiën, wordt op 5 december aangesteld als formateur en presenteert zijn nieuwe regering op 16 december.

Maatregelen[bewerken]

Sociaal-economisch voert de regering een conservatief beleid: de uitgaven aan de werkloosheidsuitkeringen worden beperkt. Zij wil de strikte achturige werkdag versoepelen, maar stuit op tegenstand van de vakbonden. De stijging van de levensduurte wordt echter niet aangepakt.

In januari 1923 neemt het Belgisch leger deel aan de Ruhrbezetting. De dienstplicht wordt uitgebreid van tien naar twaalf maanden.

Een belangrijk dossier uit het minimumprogramma van de Vlaamse beweging, de vernederlandsing van de Gentse universiteit, moet nog worden aangepakt. Hiervoor trekt Theunis ministers uit de academische wereld aan als expert ter zake: eerst Eugène Hubert, vervolgens Léon Leclère, en ten slotte Pierre Nolf. Het compromis dat uit de bus komt kan echter van flamingante kant niet op bijval rekenen en wordt schamper de Nolf-barak genoemd.

Val en doorstart[bewerken]

Op 27 februari 1924 verwerpt het parlement het Frans-Belgisch handelsakkoord. Premier Theunis biedt het ontslag van de regering aan de koning aan, maar deze belast hem onmiddellijk met een nieuwe formatieopdracht. Op 11 maart 1924 komt een vernieuwde regering-Theunis tot stand, met twee christendemocratische ministers: Paul Tschoffen en Henri Carton de Tournai. De verongelijkte Henri Jaspar komt echter niet terug als minister. Met de steun van de christendemocratische vleugel wordt het handelsakkoord alsnog aangenomen.

De vernieuwde regering werkt nog een jaar door en biedt haar ontslag aan bij de vervroegde verkiezingen van 5 april 1925.

Samenstelling[bewerken]

Minister Naam Partij Mandaat
Premier en Financiën Georges Theunis Katholieke Partij extra-parlementair
Buitenlandse Zaken Henri Jaspar Katholieke Partij Kamerlid
Binnenlandse Zaken en Volksgezondheid Paul Berryer Katholieke Partij Senator
Kunsten en Wetenschappen Eugène Hubert Liberalen extra-parlementair
Justitie Fulgence Masson Liberalen Kamerlid
Landbouw en Openbare Werken Albéric Ruzette Katholieke Partij Senator
Nijverheid en Arbeid Romain Moyersoen Katholieke Partij Senator
Spoorwegen Posterijen en Telegrafie Xavier Neujean Liberalen Kamerlid
Landsverdediging Albert Devèze Liberalen Kamerlid
Koloniën Louis Franck Liberalen Kamerlid
Economische Zaken Aloys Van de Vyvere Katholieke Partij Kamerlid

Herschikkingen[bewerken]