Regionale verschillen in het Nederlands

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor een vergelijking van de Nederlandse dialecten tot het Standaardnederlands, zie Dialecten tegenover het Standaardnederlands.
"Teen"

In het Nederlandse taalgebied zijn veel regionale verschillen, zowel in België als Nederland. Ook met het Afrikaans in Zuid-Afrika en Namibië is dit het geval. Alleen in Suriname en op de Nederlandse Antillen wordt één variant van het Nederlands gesproken. De regionale verschillen hebben te maken met de Nederlandse dialecten. Ook binnen dialecten zijn er verschillen (stads- en streekdialecten).

Algemene verschillen[bewerken]

De meeste woorden die in het Standaardnederlands gebruikt worden komen uit de streken Holland, Utrecht en (zowel Nederlands als Vlaams) Brabant. In Limburg, Vlaanderen en het noorden van Nederland worden vaak andere woorden uit het dialect gebruikt die afwijken van het Algemeen Nederlands, dit is vaak niet heel afwijkend.

"Huis"
"Muis"
"IJs"
"Bracht"
"Huis"
"Muis"
"IJs"
"Bracht"

Invloeden uit andere talen[bewerken]

Verschillen in spreektaal ontstaan ook door invloeden uit andere talen. Tegen de Belgische taalgrens worden steeds meer Franse woorden gebruikt en tegen de Duitse grens steeds meer "Duits gerichte" woorden. Ook door immigrantentalen worden op straat vaak woorden gebruikt die uit het Arabisch, Turks of Surinaams komen. In Suriname worden vaak woorden uit Surinaamse talen gebruikt en op de Nederlandse Antillen uit het Papiaments.

Limburgs[bewerken]

Enkele Limburgse dialecten staan het verst af van de Nederlandse standaardtaal en hebben overeenkomsten met Duitse dialecten nabij de Nederlandse grens. Het Limburgs strekt zich uit in Nederlands Limburg, Belgisch Limburg, delen van Brabant, delen van Duitsland (zoals Nederrijn en de Selfkant) en de Platdietse streek.

Hoe meer de kant van Duitsland op gaat, des te meer de dialecten Duitse (Hoogduitse) kenmerken krijgen. In de Platdietse streek en in Zuid-Limburg komen er ook Franse invloeden terug in de spreektaal. Het Limburg geniet in Nederland de status als streektaal.

Gij en Doe
Ik en Ich
Maken
Danste
gij en doe
Uerdinger Linie
Zuidoost-Limburgs
Dansen

Nedersaksisch (en Nederduits)[bewerken]

Het Nedersaksisch is een grote verzameling van streekdialecten in zowel Oost- en Noord-Nederland als Noord-Duitsland. Onderling zijn er redelijk grote verschillen qua streek, stad en plaatsen. De Nederlandse Nedersaksische dialecten zijn beïnvloed door het Nederlands en de Nederfrankische dialecten. Aan de Duitse en Nederlandse grens kunnen de mensen elkaar zonder moeite verstaan wanneer ze dialect spreken. Verder Duitsland in krijgen de dialecten meer Hoogduitse invloeden. In Duitsland wordt het Nedersaksisch ook wel Nederduits genoemd. Dit is een begrip dat oorspronkelijk voor het Nederlands werd gebruikt, zowel in Nederlands, België als Zuid-Afrika en Noord-Duitsland. Tegenwoordig worden er slechts de Nedersaksische dialecten in Duitsland mee bedoeld.

Dialecten in Vlaanderen[bewerken]

In Vlaanderen worden veel dialecten gesproken, zowel Vlaamse, Brabantse, Limburgse als Platdietse dialecten. Deze dialecten zijn voor velen onderling niet verstaanbaar, daarom wordt voor onderlinge communicatie gebruikgemaakt van de Tussentaal of in mindere mate van het Standaardnederlands.