Resolutie 242 Veiligheidsraad Verenigde Naties

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Vlag van Verenigde Naties
Resolutie 242
Van de VN-Veiligheidsraad
Datum 22 november 1967
Nr. vergadering 1382
Code S/RES/242
Stemming
voor
15
onth.
0
tegen
0
Onderwerp Zesdaagse Oorlog
Beslissing Terugtrekking van Israël na de Zesdaagse Oorlog.
Ophef van de staat van oorlog en respect voor elkaars soevereiniteit.
Samenstelling VN-Veiligheidsraad in 1967
Permanente leden
Niet-permanente leden
Vlag van Argentinië Argentinië · Vlag van Brazilië (1960-1968) Brazilië · Vlag van Bulgarije (1946-1947) Bulgarije · Vlag van Canada Canada · Vlag van Denemarken Denemarken · Vlag van Ethiopië (1897-1935 en 1941-1974) Ethiopië · Vlag van India India · Vlag van Japan (1870–1999) Japan · Vlag van Mali Mali · Vlag van Nigeria Nigeria
De door Israël (geel) tijdens de Zesdaagse Oorlog bezette gebieden (oranje).

Resolutie 242 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties van 22 november 1967 is een resolutie met betrekking tot de ernstige situatie in het Midden-Oosten en is een reactie op de Zesdaagse Oorlog. De resolutie stelde dat Israël zich uit de gebieden die het had bezet zou moeten terugtrekken om duurzame vrede in het Midden-Oosten mogelijk te maken.

Achtergrond[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Zesdaagse Oorlog voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Sinds de verklaring van de staat Israël in 1948 had geen enkel Arabisch land Israël erkend, en velen verwachtten niet dat Israël nog erg lang zou blijven bestaan. Na de oorlog van 1956 ontstond opnieuw een labiel evenwicht. Spanningen liepen in 1967 weer hoog op. Op 1 juni verklaarde de Egyptische president Nasser:

De legers van Egypte, Jordanië, Syrië en Libanon staan klaar aan de grenzen van Israël... om de uitdaging aan te gaan...

Israël voerde een preventieve aanval uit, hetgeen op zijn beurt leidde tot de Zesdaagse Oorlog. De VN greep onmiddellijk in, waardoor er na zes dagen een staakt-het-vuren kwam.

Inhoud[bewerken | brontekst bewerken]

De Veiligheidsraad stelt direct aan het begin "hoe ontoelaatbaar het is door middel van oorlog gebieden te verwerven" en dat het nodig is om te werken aan een rechtvaardige en langdurige vrede. Beide constateringen zijn wezenlijk voor een juiste uitleg van deze resolutie.

Hij vraagt daarom dat:

  • Israël zich terugtrekt uit (de) gebieden die het bezet sinds de Zesdaagse Oorlog (lidwoord "de" in de Franse tekst);
  • alle betrokken partijen de territoriale integriteit, politieke onafhankelijkheid en de soevereiniteit van elke staat in de regio respecteren.

Hij stelt dat het noodzakelijk is dat:

  • de vrijheid van scheepvaart in de internationale wateren gegarandeerd blijft;
  • een rechtvaardige regeling getroffen moet worden voor het vluchtelingenprobleem;
  • er gedemilitariseerde zones komen om de territoriale integriteit en politieke onafhankelijkheid van elke staat te garanderen.

Secretaris-generaal U Thant wordt gevraagd een Speciale Vertegenwoordiger aan te wijzen om deze resolutie te helpen realiseren.

Controverse[bewerken | brontekst bewerken]

Er bestaat sinds het aannemen van de resolutie discussie over de precieze betekenis ervan; de oorspronkelijke, officiële Engelse tekst stelt de noodzaak vast van:

Withdrawal of Israeli armed forces from territories occupied in the recent conflict.

Letterlijk vertaald:

Terugtrekking van Israëlische strijdkrachten uit in het recente conflict bezette gebieden.

De andere officiële versie van deze clausule, de Franse vertaling, luidt echter:

Retrait des forces armées israéliennes des territoires occupés lors du récent conflit.

Letterlijk vertaald:

Terugtrekking van Israëlische strijdkrachten uit [de] tijdens het recente conflict bezette gebieden.

Er kan hier sprake zijn van een verschil, omdat het lidwoord 'des' in de Franse versie zowel bepaald als onbepaald kan zijn. Waarschijnlijker lijkt, dat beoogd is de Engelse versie te volgen. Deze dubbelzinningheid in de Franse versie heeft echter geleid tot verschillende interpretaties, waarin Israël al dan niet alle tijdens de oorlog veroverde gebieden moet verlaten.

Hugh Caradon, de opsteller van de oorspronkelijke tekst, zei hier later tijdens een symposium over de kwestie (1980) over dat de omissie opzettelijk was. Caradon vond het onverstandig om de partijen vast te pinnen op de grenzen van voor 1967, omdat deze opgesteld waren als onderdeel van een staakt-het-vuren, niet als permanente grenzen.

Toenmalig Amerikaans ambassadeur Arthur Goldberg, die ook een belangrijk aandeel had in de totstandkoming van de resolutie, stond eveneens achter de opzettelijke weglating. Hij vond dat de resolutie Israël niet de verplichting oplegde zich uit alle door dat land veroverde gebieden terug te trekken.

Handvest VN[bewerken | brontekst bewerken]

De VN-Veiligheidsraad, waaronder permanente leden als Frankrijk en Groot-Brittannië, kozen er welbewust voor om de resolutie onder hoofdstuk 6 van het Handvest van de Verenigde Naties te laten vallen en niet onder hoofdstuk 7. Zodoende kan de resolutie niet militair worden afgedwongen.

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Werken van of over dit onderwerp zijn te vinden op de pagina United Nations Security Council Resolution 242 op de Engelstalige Wikisource.