Reuzegom (studentenclub)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Reuzegom
Reuzegom
Moeder Reuzegom
Type Studentenvereniging
Plaats Vlag Leuven Leuven
Instelling Katholieke Universiteit Leuven
Studierichting voornamelijk ingenieurswetenschappen en rechten
Fakbar In den Boule
Oprichting 21 februari 1946
Oprichter(s) Frans De Meester, Remi Verselder en Hugo Schiltz
Opgeheven 2018
Ledental 22 (voor ontbinding)[1][2]
Verenigingskleuren groen-wit
Motto Ut vivat, crescat et floreat, Reuzegom!

Reuzegom, ofwel Moeder Reuzegom, was van 1946 tot 2018 een Leuvense studentenclub voor mannen. De studentenclub maakte deel uit van de Antwerpse Gilde en het Seniorenkonvent Leuven. De club kwam in 2013 in opspraak, nadat beelden van hun mishandeling van een biggetje tijdens een studentendoop (ontgroening) gelekt waren. In 2018 ontstond opnieuw ophef, toen hun mishandeling van de twintigjarige student Sanda Dia resulteerde in diens dood.[1] De studentenclub werd daarna ontbonden.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De club werd opgericht op 21 februari 1946 door Frans De Meester, Remi Verselder en Hugo Schiltz. De oorspronkelijke clubnaam was OXACO-Leuven (Oud-leerlingen Xaveriuscollege): het doel van de club was het herenigen van oud-leerlingen van het Xaveriuscollege in Borgerhout, een school met een collaboratie-etiket[3]. Die naam werd veranderd in 1957 naar Reuzegom: een verwijzing naar de 'Reuskens van Borgerhout', traditionele houten poppen die in de achttiende eeuw een kermisattractie waren in Borgerhout, en naar het gelijknamige deuntje dat om het kwartier wordt gespeeld door de beiaard van de Leuvense universiteitsbibliotheek. 'Moeder' is een gebruikelijk prefix voor clubs waarbij enkel mannen toegelaten zijn. (Vrouwenclubs worden voorgegaan door het woord 'Vader'.)[4][5]

In 1964 wordt Reuzegom als eerste niet-regionale club officieel opgenomen in het Seniorenkonvent Leuven wegens zijn drukkende stempel en invloedrijk karakter op het Leuvense clubleven. Sindsdien zijn de banden met het Xaveriuscollege geleidelijk aan beginnen minderen. De reden waarom de club een nieuwe weg insloeg had niet zozeer te maken met een afkeer van het Xaveriuscollege, maar meer met de stijgende Antwerpse interesse in de club door nieuwe universitaire studenten. Vanaf dat moment kende Reuzegom een grote bloei wat haar in korte tijd tot een van de grootste Antwerpse studentenclubs te Leuven wist te vormen. De enorme interesse is het fundament van het elitair karakter dat sinds toen een feit werd: de club hield gesloten vergaderingen met het hoogpraesidium waarbij gesloten stemmingen werden gehouden welke nieuwe leden werden aanvaard of geweigerd. De exclusiviteit van de club werd verzekerd met behulp van hun extreme doopritueel.[6]

De club groeide tijdens de jaren zeventig uit tot een belangrijke club onder het dozijn gezelschappen in de Antwerpse gilde. De jaren 80 kende de omvang van de club een kleine terugval en bestond ze nog maar uit een harde kern van acht personen. In 1990 stond het lidmaatschap van Reuzegom bij het Seniorenkonvent Leuven ter discussie.[7]

De club werd in 2018 ontbonden na de dood van Sanda Dia, die stierf door de behandeling door clubleden tijdens zijn ontgroening.[8][9] Het aantal actieve leden (studenten aan de Katholieke Universiteit Leuven) rond de tijd van ontbinding in 2018 was ongeveer dertig.[10][11]

Klacht dierenmisbruik[bewerken | brontekst bewerken]

In 2013 diende dierenrechtenorganisatie Global Action in the Interest of Animals (GAIA) een klacht in tegen de club voor dierenmishandeling, naar aanleiding van een gelekt filmpje uit 2009 waarop te zien was hoe leden een biggetje met een karabijn doodschoten als onderdeel van het Reuzegom-doopritueel.[12] Drie voormalige leden van Reuzegom kregen hiervoor in 2014 een boete van 400 euro.[13]

Doopcharter[bewerken | brontekst bewerken]

Later in 2013 werd door de KU Leuven een doopcharter opgesteld, in een poging de traditionele studentendopen of ontgroeningen veiliger te maken. Door het ondertekenen van het charter verbindt een vereniging zich ertoe de stad op de hoogte te brengen van het tijdstip en de locatie van een doop, geen levende gewervelde dieren te gebruiken tijdens dooprituelen, en zich te onthouden van onder andere het plegen van geweld, racisme, staking, afpersing, pesterijen, ongewenst seksueel gedrag en discriminatie. Ook moesten doopmeesters nuchter blijven en mochten schachten drank weigeren. Moeder Reuzegom, net als de andere clubs van het Seniorenkonvent Leuven, weigerde daarom het charter te ondertekenen.[14][15] In april 2019 werd het doopcharter alsnog ondertekend door de overige studentenclubs van het Seniorenkonvent Leuven.[16]

Dood van Sanda Dia[bewerken | brontekst bewerken]

In 2018 kwam Sanda Dia om het leven als gevolg van de fysieke mishandeling die hij onderging tijdens de dertig uur durende dooptraditie. Sanda Dia, geboren te Edegem op 9 april 1998, was student ingenieurswetenschappen aan de KU Leuven.[17] Hij werd op 5 december 2018 om 21.15 uur in het AZ Sint-Jozef te Malle opgenomen. Bij aankomst bedroeg zijn lichaamstemperatuur 27,2 °C, bloedde hij uit neus en mond, en had hij een extreem hoog zoutgehalte in het bloed door de vissaus die hij verplicht werd te drinken en de weigering van alle aanwezige clubleden om hem water te laten drinken. Op 7 december[17] overleed Dia aan meervoudig orgaanfalen.[10] Twee andere nieuwelingen die ook de doop ondergingen, kregen eenzelfde behandeling, maar konden na een behandeling in het ziekenhuis weer naar huis.[9][18][19]

In afwachting van de afronding van het strafonderzoek doken in de pers - niet steeds verifieerbare - details op over de fatale gebeurtenis. Tijdens Dia's verblijf in het ziekenhuis zouden de leden van Reuzegom in enkele uren tijd onder meer het domein in Vorselaar waar de mishandeling had plaatsgevonden, opgeruimd hebben. Bij aankomst van de hoofdinspecteur van de politie om vier uur 's ochtends, bleken het domein en de blokhut volledig schoongemaakt te zijn. De put met ijswater waarin Dia had gelegen voor hij bezweek was dichtgemaakt. De leden zouden ook gepoogd hebben hun digitale sporen te wissen, maar konden niet verhinderen dat een aantal foto's en video's van de omstandigheden rond Dia's dood werden teruggevonden. Het gaat onder andere om beelden van Dia die roerloos op de grond ligt, een Reuzegom-lid dat zich ontlast op iemand in de put met ijswater, en de clubleden die een allochtone dakloze toezingen met 'Handjes kappen, de Congo is van ons' (een toejuiching van de gruweldaden in Congo-Vrijstaat.[1]

Media en publieke opinie[bewerken | brontekst bewerken]

In juli 2020 werd een reconstructie van de studentendoop in 2018 gepubliceerd, die verontwaardiging losmaakte in de Belgische media.[20][21]

De New York Times situeert de Reuzegomaffaire in het kader van grotere problemen in België met racisme en extreemrechts.[22]

Strafrechtelijk onderzoek[bewerken | brontekst bewerken]

Het strafrechtelijk onderzoek werd afgerond in juli 2020. Het Openbaar Ministerie van Limburg (Belgische provincie) kondigde aan dat het op 4 september 2020 voor de raadkamer de doorverwijzing van achttien bestuursleden van de club, die samen leiding gaven aan de mishandeling,[18] naar de strafrechter zou eisen.[23] Ze zouden moeten terechtstaan voor opzettelijke toediening van schadelijke stoffen, onopzettelijke doding, onterende behandeling en schuldig verzuim. Omdat onder de betrokkenen de zoon van een Antwerpse rechter was,[18] kon de zaak niet in Antwerpen behandeld worden. De strafzaak behandelen in buurprovincie Limburg zou dan belangenverstrengeling vermijden.[1][24]

Op 4 september 2020 werd de beslissing of de betrokkenen voor de rechter moeten verschijnen voor onbepaalde tijd uitgesteld.[25] De universiteiten van Antwerpen, Leuven en Brussel hebben aangekondigd een interne tuchtprocedure te starten, omdat een student van de universiteit betrokken was bij het incident.[25]

Op 2 oktober 2020 kondigde het parket van Limburg aan dat bijkomend onderzoek zou worden uitgevoerd worden met betrekking tot de dood van Dia.[26]

Ontbinding[bewerken | brontekst bewerken]

Na de dood van Dia werd de studentenclub op 11 december 2018 ontbonden.[8] Hoewel de namen van presidium, leden en oud-leden bekend zijn, en het al voor de dood van Dia bekend was dat oud-leden belangrijke posities in de maatschappij bekleden[27] [10] is de identiteit van alle aanwezigen, betrokkenen en leden lange tijd succesvol uit de media verwijderd en gehouden. Na 6 augustus 2020 zijn alle namen van betrokkenen gepubliceerd in een artikel in De Morgen.

Hoewel de aanwezige leden initieel geschorst zouden worden van hun studies aan de KU Leuven, ging dat niet door: de schorsing werd vervangen door een werkstraf (taakstraf) van dertig uur, opgelegd door gewezen vicerector Chantal Van Audenhove.[1] De rector van de KU Leuven, prof. Luc Sels, reageerde op kritiek over de zwakke straf: "Dit is geen laksheid". Hij wees er ook op dat op het moment van de straf nog niet alle feiten bekend waren.[28]

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]

Antwerpse Gilde: Geelse Club · Lange Wapper · Reuzegom · Semini · KVHC Sinjoria
Geen werking meer: Dolfijnen · Hewes · Mastentop · Omnia · Rupelgalm · Turnhoutse Club
Brabantse Gilde: Bezem Brussel · KVHC Lovania · Ons Hageland · Payottenland
Geen werking meer: Aarschotse Club · Diesterse Club · Mechlinia-Reynaert · KVHC Noord-Brabant
Limburgse Gilde: Hesbania
Geen werking meer: Boves Luci · Hasseleta · Heidebloem · Klamme Hand · Maaslandia · Mijnlamp
Oost-Vlaamse Gilde: KVHC Meetjesland · Moeder Oilsjterse · Zuid-Oost-Vlaamse Club
Geen werking meer: Domper · Oudenaardse Club · Ros Beyaert · Waasse Club
West-Vlaamse Gilde: Brugse Club · Kortrijkse Club · Meense Club · Waregemse Club
Geen werking meer: Izegemse Club · Mandel Club · Oostendse Club · Tieltse Club · Veurnse Club · Westland
Andere: Hollandia Lovaniensis (enkel de jongens) · Leuvense Studentenfanfare