Reuzenvaraan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Reuzenvaraan
IUCN-status: Niet bedreigd[1] (2018)
Exemplaar uit de staat Noordelijk Territorium, Australië.
Exemplaar uit de staat Noordelijk Territorium, Australië.
Taxonomische indeling
Rijk:Animalia (Dieren)
Stam:Chordata (Chordadieren)
Klasse:Reptilia (Reptielen)
Orde:Squamata (Schubreptielen)
Onderorde:Lacertilia (Hagedissen)
Infraorde:Platynota (Varaanachtigen)
Familie:Varanidae (Varanen)
Geslacht:Varanus
Soort
Varanus giganteus
(Gray, 1845)
Verspreidingsgebied in het rood.
Verspreidingsgebied in het rood.
Afbeeldingen Reuzenvaraan op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Reuzenvaraan op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Herpetologie

De reuzenvaraan[2] (Varanus giganteus) is een hagedis uit de familie varanen (Varanidae).[3]

Naam en indeling[bewerken]

De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst voorgesteld door John Edward Gray in 1845. Oorspronkelijk werd de wetenschappelijke naam Hydrosaurus giganteus gebruikt. De soortaanduiding giganteus betekent vrij vertaald 'reusachtig'; gigans is Latijn voor 'reus'.

In Australië wordt de soort 'perentie' genoemd, deze naam is afgeleid van het woord 'perente' uit de Pintubitaal, dat 'grote hagedis' betekent.

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

De reuzenvaraan is de grootste varaan uit Australië en de op drie na grootste varaan op aarde, op de komodovaraan, Papoeaanse varaan en Indische varaan na. De varaan kan tot 2,4 meter lang worden, maar gemiddeld wordt het dier tussen de 1,75 en twee meter lang.

De lichaamskleur is donkerbruin tot bijna zwart, met name jonge dieren zijn donkerder. Op de staart is een gele dwarsbandering aanwezig, de rug draagt ronde gele vlekken die donker omzoomd zijn. De nek en hals hebben een afwijkende nettekening.[4]

De jukbeenderen zijn duidelijk gekromd, de nek van de varaan is opvallend lang.[4]

De staart is zijwaarts afgeplat en is langer dan het lichaam. De schubben op de bovenzijde van de staart zijn kleiner dan die aan de onderzijde. Het gewicht bedraagt rond de 15 kilogram met een maximum van 20 kg.[5] De varaan heeft grote en krachtige poten waar mee het dier goed en snel kan graven. De lange klauwen zorgen ervoor dat de hagedis in bomen kan klimmen en snel kan sprinten. Tevens staan ze vaak op hun achterpoten en staart om zo een beter zicht van de omgeving te krijgen, wat wel vaker voorkomt bij varanensoorten.

Levenswijze[bewerken]

Het menu van de reuzenvaraan bestaat uit insecten, hagedissen, vissen, vogels en kleine knaagdieren als ratten en konijnen. Grotere exemplaren eten ook wel kleine kangoeroes en wombats. Daarnaast wordt ook wel aas gegeten. De varaan foerageert actief naar voedsel. 's Nachts wordt gescholen in een zelfgegraven hol, dat ook dient als toevluchtsoord bij naderend gevaar. De reuzenvaraan komt niet algemeen voor en zal snel vluchten bij verstoring waardoor het dier zelden door mensen wordt gezien.[5]

Vijanden van de varaan zijn verschillende slangen en dingo's. Daarnaast hebben ze te lijden onder verschillende parasieten zoals nematoden, teken, mijten en eencellige parasieten. De nematode Abbreniata perenticola is zelfs soortspecifiek en tast alleen de reuzenvaraan aan.

Verspreiding en habitat[bewerken]

De reuzenvaraan komt endemisch voor in het centrale en westelijke deel van Australië en leeft in de staten Noordelijk Territorium, Queensland, West-Australië en Zuid-Australië.[3] De varaan komt vooral voor op de droge vlaktes ten westen van het Groot Australisch Scheidingsgebergte.

De habitat bestaat uit diepe rotsspleten in woestijnachtige gebieden.[6]

Beschermingsstatus[bewerken]

Door de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN is de beschermingsstatus 'veilig' toegewezen (Least Concern of LC).[6]

Bronvermelding[bewerken]