Rijke stinkerd

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Rijke stinkerd is als uitdrukking verwant met de uitdrukking stinkend rijk. Het kan betrekking hebben op het werkwoord stinken in de betekenis van het verspreiden van een onappetijtelijke geur in verband met het gebruik van parfum in plaats van het zichzelf reinigen in voorgaande tijden en daarnaast als negatiefversterkend bijvoeglijk naamwoord.

In het online Woordenboek der Nederlandsche Taal (zie [1]) wordt als subbetekenis van het werkwoord stinken aangegeven:

Subbetekenis 2: In oneigenlijk gebruik. Afkeer of tegenzin inboezemen; verfoeilijk zijn; met verzwakte bet.: onwelkom zijn.
met als voorbeeld onder meer:
Stinken van hoogmoed of gierigheid.
Subbetekenis 7: Het tegenw. deelw. stinkend wordt adverbiaal gebruikt met de bet. in hoge mate.
met als voorbeeld onder meer:
Daar by houd hy zo stinkend veul van de Vrouw dat hy ze wel op zen handen zou dragen, V. Effen, Spect. 9, 79 1734
(hier wordt 'stinkend' positiefversterkend gebruikt).

Ook de Oxford English Dictionary geeft een vergelijkbare uitleg voor Engelse equivalent stinking rich: [2].

Een soms gehoorde etymologie is dat men in de Middeleeuwen in of bij de kerk begraven wilde en ook kon worden. Arme mensen kregen buiten een plekje op het kerkhof, rijke mensen binnen in de kerk onder de vloer. Omdat de afdichting van de graven niet optimaal was, kwam de geur van het ontbindende lichaam de kerk binnen. Dit was tijdens de kerkdienst of mis te ruiken, en werd dan weggewerkt met wierook. Het is echter niet geheel zeker of dit werkelijk de oorsprong van de uitdrukking is.