Robbert-Jan Henkes
| Robbert-Jan Henkes | ||||
|---|---|---|---|---|
 | ||||
Henkes (zelfportret in water) | ||||
| Persoonsgegevens | ||||
| Geboortedatum | 1962 | |||
| Geboorteplaats | Eindhoven | |||
| Geboorteland |  Nederland | |||
| Opleiding en beroep | ||||
| Opleiding gevolgd aan | Universiteit van Amsterdam | |||
| Beroep | vertaler, schrijver | |||
| Werken | ||||
| Bekende werken | Bij mij op de maan | |||
| Erkenning en lidmaatschap | ||||
| Prijzen en onderscheidingen | Filter-vertaalprijs (2017)[1] | |||
| Dbnl-profiel | ||||
| ||||
Robbert-Jan Henkes, (Eindhoven, 1962) is een Nederlands schrijver en vertaler van vooral Engels-, Duits- en Russischtalige literatuur. Hij vertaalde veel werk samen met Erik Bindervoet.
Polemiek, vertalingen en eigen werk
[bewerken | brontekst bewerken]Henkes studeerde geschiedenis in Amsterdam. Vanaf 1982 publiceerde hij samen met Erik Bindervoet in het polemische blad Platforum. K.L. Poll liet hem samen met Bindervoet in 1986 debuteren in Hollands Maandblad. In hun bijdragen moesten onder andere de universitaire cultuur in die tijd en onderwijsminister Jos van Kemenade het ontgelden. Hun vrolijk-venijnige pen kon snel op bijval rekenen: in de Volkskrant werd het duo al in 1987 ‘een aanwinst voor de Nederlandse literatuur’ genoemd.[2] In de jaren 80 schreven de twee rustig door, onder meer over Schopenhauer en Joyce in NRC-Handelsblad en publiceerden ze diverse artikelen in Filosofie Magazine.
In 1991 debuteerden Bindervoet en Henkes samen met het boek Autobiografie van een polemist. De eerste vertaling door Henkes in boekvorm verscheen eveneens in 1991: Hoffmanniana van Andrej Tarkovski. Vanaf dat jaar verscheen een onafzienbare reeks vertalingen, vaak samen met Bindervoet, van auteurs als James Joyce (vrijwel alle werken), Nabokov, Shakespeare, Karl Kraus, Thomas De Quincey, Ambrose Bierce en Woody Allen.
Ook samen met Bindervoet vertaalde Henkes alle liedjes van The Beatles en Bob Dylan, en verder van The Beach Boys ('Luchtvibraties'), Kate Bush ('Stormenderland'), Prince ('Niets dat het haalt bij jou'), Sam Cooke ('Er komt verandering aan') en van vele andere artiesten.
Henkes vertaalde door de jaren heen ook vele boeken alleen: werk van Daniil Charms, Sergej Dovlatov, Bret Easton Ellis, Heinrich Hoffmann, Mike McCormack, Samuel Pepys en Amanda Ros. Een groot succes waren zijn vertaalde Russisch kinderliedjes in de bundels Tijger op straat en Bij mij op de maan. Bijzonder is ook de vertaling van 51 liedjes van de Russische bard Vladimir Vysotski.[3] Samen met zijn vrouw Elena Pereverzeva vertaalde Henkes auteurs als Sergej Jesenin en Anatoli Mariënhof. Bij diverse andere vertalingen was zij een inspiratiebron.
Ook voor de theorie van het vertalen heeft Henkes interesse. In 2025 publiceerde hij Vertalen wat er niet staat – met daarin vele voorbeelden uit de eigen vertaalpraktijk. In hetzelfde jaar verscheen het boekje Nachttrottoir met daarin 77 vertalingen van één gedicht van Aleksandr Blok in de stijl van andere auteurs, van Annie M.G. Schmidt tot Babs Gons.
Eerbewijzen
[bewerken | brontekst bewerken]Henkes won in 2017 de Filter-vertaalprijs voor zijn vertaling van Russische kindergedichten (Bij ons op de maan). In 2018 ontving hij voor dezelfde bundel de Aleida Schotprijs.
Publicaties (selectie)
[bewerken | brontekst bewerken]Origineel werk
[bewerken | brontekst bewerken]- Robbert-Jan Henkes: Vertalen wat er niet staat. Amsterdam, De Arbeiderspers, 2025
- Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes: De intocht van Christus in Amsterdam. Amsterdam, Rothschild & Bach, 1991
- Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes: Autobiografie van een polemist. Amsterdam, Rothschild & Bach, 1991
Vertalingen
[bewerken | brontekst bewerken]- [Aleksander Blok &] Robbert-Jan Henkes: Nachttrottoir. Amsterdam, Koppernik, 2025
- Heinrich Hoffmann: Ragbolrinus. Vertaling & nawoord: Robbert-Jan Henkes. Doetinchem, M10Boeken, 2024
- Amanda McKittrick Ross: Irene Iddesleigh. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Bleiswijk, Uitgeverij Vleugels, 2023
- Bret Easton Ellis: Scherven. Vert.door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Ambo|Anthos, 2022
- Sergej Dovlatov: Domein. Bleiswijk, Uitgeverij Vleugels, 2020
- Ambrose Bierce: Des duivels woordenboek. Vert. door Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Van Oorschot, 2019
- Mike McCormack: Dag der zielen. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Lebowski, 2017
- Bij ons op de maan. Een keuze uit de Russische kindergedichten vanaf de zeventiende eeuw. Vertaald en toegelicht door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Van Oorschot, 2016
- James Joyce: Ulixes. Vert. door Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2012
- Samuel Pepys: Geheim dagboek. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Hoorn, Hoogland & Van Klaveren, 2009
- Daniil Charms et al.: Tijger op straat. Russische gedichten voor kinderen 1932-1941. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Hoorn, Hoogland & Van Klaveren, 2009
- Karl Kraus: De laatste dagen der mensheid. Vert. Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes, Amsterdam, De Harmonie, 2008
- Vladimir Nabokov: De kunst van het vertalen & De kunst van het niet-vertalen. Vert. door Robbert-Jan Henkes & Erik Bindervoet. Hoorn, Hoogland & Van Klaveren, 2005.
- William Shakespeare: De tragedie van Hamlet, prins van Denemarken. Vert. Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, De Harmonie, 2000
- Thomas De Quincey: Bekentenissen van een Engelse opiumeter. Vert. dooor Erik Bindervoet & Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Candide, 1998
- Anatoli Mariëngof: Echt, gevolgd door De zonnenbanketbakkerij. Gedichten uit de jaren 1917-1919. Vert. door Robbert-Jan Henkes en Elena Pereverzeva. Amsterdam, Platforum, 1995
- Sergej Jesenin, Anatoli Mariëngof, Vadim Sjersjenevitsh en anderen: Het beeld, alleen het beeld, en niets dan het beeld! 8 imaginistische pamfletten (1919-1924) / Sergej Jesenin, Anatoli Mariëngof, Vadim Sjersjenevitsh. Vert. door Robbert-Jan Henkes en Elena Pereverzeva. 2e, geheel herz. druk. Amsterdam, Platforum, 1995
- Andrej Tarkovski: Hoffmanniana. Vert. door Robbert-Jan Henkes. Amsterdam, Rothschild & Bach, 1991
Vertalingen (muziek)
[bewerken | brontekst bewerken]- Vladimir Vysotski: Instructies voorafgaand aan een buitenlandse reis. Een halfhonderd en een chansons. Vert. Robbert-Jan Henkes. Antwerpen, Benerus, 2025
- The Beatles: Alle 214 goed. The Beatles in hun liedjes: achtergronden en vertalingen. Vertaling door Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes. 3e druk. Amsterdam, Uitgeverij Rainbow, 2018. (1e en 2e druk, resp. 2003 en 2006 bij Nijgh & Van Ditmar o.d.t. Help! The Beatles in het Nederlands)
- Bob Dylan: Liedteksten 3. 2002-2012. Moderne tijden herleven. Vert. door Bindervoet & Henkes. Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 2016
- Bob Dylan: Liedteksten 2. 1974-2001. Voor altijd jong. Vert. door Bindervoet & Henkes. Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 2016
- Bob Dylan: Liedteksten 1. 1962-1973. Snelweg 61 herbezocht. Vert. door Bindervoet & Henkes. Amsterdam, Nijgh & Van Ditmar, 2006
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ "Filter Vertaalprijs"; Dutch Heights; geraadpleegd op: 20 mei 2024; genoemd als: Robbert-Jan Henkes.
- ↑ de Volkskrant, 1 sept. 1987
- ↑ Michel Krielaars: ‘zowel speels als knap vertaalde keuze uit de zeshonderd liedjes die de Russische Jacques Brel heeft nagelaten’ (NRC, 20 nov. 2025)