Robert K. Merton

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Robert K. Merton in 1965

Robert King Merton (Philadelphia, 4 juli 1910New York, 23 februari 2003), geboren als Meyer R. Schkolnick, was een Amerikaanse socioloog, die onder meer bekend is omdat hij de termen "rolmodel" en "self fulfilling prophecy" heeft bedacht.[1] Ook is Merton de bedenker van de CUDOS-norm, waarmee wordt aangegeven hoe wetenschap beoefend moet worden. Verder heeft hij een anomietheorie ontwikkeld die afwijkend gedrag tracht te verklaren. Merton schreef ook over de theorie van middelbare reikwijdte en de relatieve deprivatietheorie.

Biografie[bewerken]

Merton was de zoon van arme joodse migranten en groeide op in een achterbuurt van Philadelphia. Zijn ouders hadden een kleine kruidenierszaak. Zijn moeder moedigde hem echter aan zich intellectueel te ontwikkelen en als kind en jongeling trof men hem bijgevolg vaak aan in bibliotheken en het kunstmuseum.

Als tiener goochelde hij om wat geld bij te verdienen. Hij veranderde toen ook zijn naam in zijn artiestennaam, Robert King Merlin. Later maakte hij hier op advies van anderen Merton van.[2] Onder deze laatste naam zou hij later zijn werken publiceren.

Door middel van studiebeurzen kon Merton gaan studeren aan de universiteit van Philadelphia. In 1936 zou hij zijn doctoraatstitel behalen aan Harvard. Van 1939 tot 1941 was hij verbonden aan de Tulane University in New Orleans. In 1941 kreeg hij een aanstelling aan Columbia-universiteit (New York) waar hij in 1947 hoogleraar werd.

Aan zijn zoon, Robert C. Merton, werd in 1997 de Nobelprijs voor de economie toegekend voor zijn werk op het gebied van opties.

Manifeste en latente functies[bewerken]

Merton maakt in zijn werk "Social Theory and Social Structure" onder andere het onderscheid tussen manifeste en latente functies. Hij is ervan overtuigd dat sociologen — bij het bestuderen van sociale fenomenen — in sterke mate rekening moeten houden met latente functies. Dit zijn functies die "verborgen" zijn, ze schuilen onder het oppervlak van wat onmiddellijk waarneembaar is. Manifeste functies zijn functies die wel oppervlakkig en zichtbaar zijn.

Merton geeft zelf het voorbeeld van de regendans. De manifeste functie, studieobject van andere wetenschappen dan de sociologie, van de regendans is het laten ophouden met regenen. Aangezien feitelijk vast te stellen valt dat de regendans hier niet voor zorgt, moet de socioloog zoeken naar een verborgen functie (latent). Zo zou de regendans de sociale cohesie in tijden van sociale crisis (in casu "droogte") bevorderen.

Disfuncties[bewerken]

Mertons nam ook het AGIL-schema, opgesteld door functionalist Talcott Parsons, op de korrel. Dit schema probeert op functionalistische wijze te verklaren welke functies bepaalde instellingen in een samenleving vervullen. Merton stelt dat de socioloog echter ook de disfuncties in een maatschappij moet onderzoeken, bijvoorbeeld criminaliteit. Disfuncties kunnen zowel latent als manifest zijn. Een ander voorbeeld is een festival. Zo kan een festival bijvoorbeeld voor disfuncties zorgen zoals verkeersproblemen of zeer veel afval.

Ook de bureaucratie heeft disfuncties zoals overrationaliteit, inefficiëntie en onpersoonlijkheid.

Publicaties[bewerken]

  • Social theory and social structure (1949/1968)
  • The role-set: problems in sociological theory, Britisch Journal of Sociology
  • The Sociology of Science (1973)
  • Sociological Ambivalence (1976)