Roelant Savery

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Roelant Savery (ook Roeland(t) Maertensz Saverij of de Savery) (Kortrijk, 1576 - begraven in Utrecht, 25 februari 1639) was een in de Noordelijke Nederlanden werkzame schilder, graveur en tekenaar van Vlaamse afkomst.[1]

Biografie[bewerken]

Roelant Savery in Cornelis de Bie's Het Gulden Cabinet

Savery's protestantse ouders ontvluchtten de Spaanse Nederlanden om religieuze redenen na de Inname van Kortrijk door Malcontenten en vestigden zich rond 1585 in Haarlem. Roelants vader behoorde tot één van de vele Vlaamse migrantenfamilies die, zoals de verdreven Sefardische Joden en de gevluchte Franse Hugenoten, een belangrijk aandeel hadden in Hollands Gouden Eeuw [2].De familie Savery was een kunstenaarsfamilie. Savery ontving zijn schildersopleiding van zijn oudere broer Jacob Maertensz Savery in Amsterdam.

Na zijn opleiding reisde Savery naar Praag, waar hij in 1604 voor het eerst wordt vermeld. Hij was er hofschilder van de keizers Rudolf II en Matthias, die van hun residentie een centrum van maniëristische kunst hadden gemaakt. Hij reisde naar Tirol om er de planten te bestuderen.

Uiterlijk in 1616 keerde Savery terug naar Amsterdam, maar in 1618 vestigde hij zich definitief in Utrecht; een jaar later trad hij er toe tot het Sint-Lucasgilde. Zijn neef Hans Savery de jonge, een zoon van zijn broer Jacob, werd zijn belangrijkste assistent. Hij had grote invloed op het werk van Kerstiaen de Keuninck.

In 1621 kocht Savery het huis Het Keijserswapen aan de Boterstraat te Utrecht (en werd daarmee de buurman van het smedengilde van St. Eloy). Het huis had een grote tuin vol planten en bloemen, waar verschillende kunstbroeders kind aan huis waren. Savery was bevriend met stillevenschilders als Balthasar van der Ast en Ambrosius Bosschaert de Oude. In de jaren 1620 was hij een van de succesvolste schilders in Utrecht, maar later raakte hij in moeilijkheden, mogelijk als gevolg van alcoholverslaving. In 1638 ging hij failliet, en een half jaar later stierf hij. Hij was ongehuwd.

Werk[bewerken]

Savery schilderde vooral landschappen in de Vlaamse traditie van Gillis van Coninxloo, vaak gestoffeerd met vele minutieus geschilderde dieren en planten, al dan niet met een mythologisch of bijbels thema op de achtergrond. Daarnaast vervaardigde hij bloemstillevens.

Zijn schilderijen in een hoogstpersoonlijke stijl, verwant aan het heersende maniërisme, waren buitengewoon in trek bij verzamelaars, en bevinden zich tegenwoordig in vele musea in Europa. Ook zijn voorbereidende tekeningen worden nog altijd hoog geschat. In 2011 vond een overzichtstentoonstelling van het werk van Savery plaats in het Broelmuseum in Kortrijk.

Tijdens een opname voor Tussen kunst en kitsch in 2009 werd een onbekend werk van hem ontdekt, dat kenmerken van schilderijen van Jeroen Bosch vertoonde.[3] In 2016 verwierf het Haagse Mauritshuis dankzij de BankGiroLoterij, de Vereniging Rembrandt en een particulier voor 6,5 miljoen euro, Savery's schilderij Vaas met bloemen in een stenen nis uit 1615.

Zie ook[bewerken]