Rollend materieel van London Underground

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
The Tube
Logo Underground
Overzichtspagina

Geschiedenis
Tijdlijn
Infrastructuur
Stations
Rollend materieel
Populaire Cultuur
Kaart

In de metro van Londen zijn er twee soorten metrostellen, grotere sub-surface treinstellen en kleinere deep-level metrostellen. A Metropolitan Line A Stock metrostel (links) passeert een Piccadilly Line 1973 Stock metrostel (rechts) in de omgeving van Rayners Lane.

De geschiedenis van het materieel in de metro van Londen is even complex als de geschiedenis van het netwerk zelf. Een grote variëteit aan metrostellen is gebruikt geweest, in de vroegste dagen van zijn bestaan werden er stoomlocomotieven met daarachter wagons gebruikt, vandaag de dag is dit echter niet meer het geval en worden er elektrische treinstellen gebruikt. De verschillende types zijn hieronder samengevat.

Elektrische treinstellen[bewerken]

Het rollend materieel van de Londense metro bestaat sinds 1961 uitsluitend uit elektrische treinstellen. Er zijn twee formaten treinstellen; de kleine treinstellen voor de deep level lijnen, die in een tunnel met een doorsnede van 3,56 m passen en de grotere sub-surface materieel dat ongeveer de zelfde afmetingen heeft als normaal Engels spoorwegmaterieel. Het gehele Londense metronet is geëlektrificeerd met een 3e en 4e rail waarop een spanning van 630 V DC staat. Het materieel dat op de Elizabeth Line gaat rijden heeft normale Engelse spoorafmetingen, en haalt de benodigde elektrische stroom uit de bovenleiding met een spanning van 25 kV / 50 Hz.

De treinen hebben een vaste lengte, alleen in een werkplaats kunnen ze voor onderhoudsdoeleinden gesplitst worden in kleinere eenheden. Ze hebben normaalgesproken geen doorloopmogelijkheid tussen de rijtuigen. Er is wel een nooddeur in de kopwanden, want in de diepgelegen tunnels is geen ruimte om reizigers via de zijdeuren te evacueren. Evacuatie moet dus altijd via de kopdeur in cabine. De S Stock heeft als eerste materieeltype wel een doorloopmogelijkheid door de hele trein, en dit zal ook in nieuw aan te schaffen deep-level treinen het geval zijn.

Aanvankelijk werden de deuren van de treinen door speciaal daarvoor aangesteld personeel met de hand gesloten. Met de komst van nieuw materieel in de jaren 1920 kon een guard alle deuren van de hele trein centraal bediend sluiten. Hij stond op een plaats waar de hele trein te overzien was. Op den duur kregen de treinen OPO (One Person Operation) en werden de deuren door de bestuurder gesloten met behulp van camera's op het perron en tv-schermen in de cabine. In 2000 verdween de laatste guard. Op sommige lijnen wordt automatisch gereden, daar functioneert de bestuurder weer als guard want het enige wat hij of zij doet is het sluitcommando voor de deuren geven, de trein rijdt vervolgens automatisch naar het volgende station. Dit wordt ATO (Automatic Train Operation) genoemd. Een stap verder is de volledig automatische trein, zonder bestuurder dus. Als het aan de directie van Transport for London ligt, worden nieuw aan te schaffen treinstellen (project New Tube for London) volledig automatisch gereden, maar de vakbonden vinden dit niet zo'n goed idee. Volautomatisch rijden is noodzakelijk om de treinfrequentie verder te kunnen verhogen.

Vanaf de 1956 Tube Stock zijn alle treinstellen van aluminium gemaakt, waardoor ze lichter in gewicht zijn dan de stalen treinstellen die tot dan toe werden gebouwd. Een ander voordeel van aluminium is dat de rijtuigen niet hoeven te worden geschilderd, want blank aluminium is bestand tegen corrosie. Toen vanaf de jaren 1980 steeds meer treinen slachtoffer van graffiti werden, bleek dat de verf moeilijk te verwijderen was van blank aluminium. Sindsdien werden de treinen bij groot onderhoud van een verflaag voorzien, in de rood-wit-blauwe huisstijlkleuren van de London Underground.

Bij nieuw materieel ligt de focus op zo veel mogelijk staanplaatsen, omdat de metro steeds drukker wordt en men staan in de trein niet zo bezwaarlijk acht voor de vaak korte trajecten (uitgezonderd de Metropolitan line, daar hebben de treinstellen wat meer zitplaatsen). Ook het snel in- en uitstappen is belangrijk, dus veel en grote deuren. Sinds 1999 zijn er nieuwe eisen van kracht voor de toegankelijkheid voor mensen met een beperking, waar nieuw aan te schaffen materieel aan moet voldoen. Nieuw te bestellen materieel is met ingang van de S Stock geschikt voor zowel 630 als 750 Volt. Te zijner tijd wordt de voedingsspanning verhoogd naar 750 V waardoor er meer vermogen beschikbaar is voor de treinen.

Materieelseries voor de sub-surface lijnen worden aangeduid met een letter (bijvoorbeeld S Stock), die voor de deep level lijnen met het jaartal van bestelling (bijvoorbeeld 2009 Stock).

Huidig materieel[bewerken]

London Underground lines
Lijn Treintype Afbeelding In dienst Opgefrist Wagens Lengte Vervanger Uit dienst
Bakerloo Line
1972 Stock 1972 Stock at Kilburn High Road 2.jpg 1972 2016-2020 7 114 m NTfL midden
jaren 2020
Central Line
1992 Stock 1992 Stock at East Acton.JPG 1993–1995 2011-2012 8 133 m NTfL midden
jaren 2020
Circle Line
S7 Stock Farringdon station MMB 22 S-Stock.jpg 2013-2014 Niet gepland 7 117,5 m Nog niet bekend
District Line
S7 Stock S stock northwood.JPG 2013-2017 Niet geland 7 117,5 m Nog niet bekend
Hammersmith & City Line>
S7 Stock Old and New trains, Hammersmith station.jpg 2012-2014 Niet gepland 7 117,5 m Nog niet bekend
Jubilee Line
1996 Stock London tube 1996 stock.jpg 1997–1998,
2005-2006
Niet gepland 7 126 m Nog niet bekend
Metropolitan Line
S8 Stock LUL-S-Stock-at-Watford.jpg 2010-2012 Niet gepland 8 134 m Nog niet bekend
Northern Line
1995 Stock Mornington Crescent northbound.jpg 1998–2001 2013-2015 6 108 m Nog niet bekend
Piccadilly Line
1973 Stock 1973 Stock at Ickenham 1.jpg 1975-1977 1996–2001 6 108 m NTfL midden
jaren 2020
Victoria Line
2009 Stock 2009 stock at Euston.jpg 2009-2011 Niet gepland 8 133 m Nog niet bekend
Waterloo & City Line
1992 Stock Bank station Waterloo & City line train.JPG 1993 2006 4 66,5 m NTfL midden
jaren 2020

Afgevoerd materieel[bewerken]

Het materieel in deze tabel is buiten dienst gesteld. Het overzicht is niet volledig. Sommige treinstellen of losse rijtuigen zijn bewaard gebleven in het London Transport Museum of bij andere instanties.

London Underground lines
Lijn Treintype Afbeelding In dienst Wagens Opfris Vervanger Uit dienst
Bakerloo Line
1938 Stock 1938 tube stock Baker Street station.jpg 1938 7 jaren
1980
1972 Stock 1988[1][2][3]
Central Line
1962 Stock 1962 stock Sandite train at Leytonstone.JPG 1962 8 1992 Stock 1999[4]
Circle Line
C Stock C Stock at Euston Square stn westbound.JPG 1968 6 1990–1994 S7 Stock 2014
District Line
Hoofdlijn
D Stock D78 Richmond District line.JPG 1980–1983 6 2004–2008 S7 Stock 2017
District Line
Edgware Road– Wimbledon
C Stock C stock train at Elm Park station.jpg 1969 6 1990–1994 S7 Stock 2014
Hammersmith & City Line>
C Stock C Stock at Wood Lane.JPG 1969 6 1990–1994 S7 Stock 2014
Jubilee Line
1983 Stock 1983 Stock at Kilburn tube station in 1988.jpg 1984 6 nooit 1996 Stock 1998[5][6]
Metropolitan Line
A Stock A60 stock at Baker Street.JPG 1959-1963 8 1994-1998 S Stock 2010-2016
Northern Line
1959 Stock Barons Court Station - geograph.org.uk - 1762897.jpg 1959 7 jaren 1990 1995 Stock 2000
Piccadilly Line
1956 Stock Golders Green London Underground 1956 Stock.jpg 1957 7 1973 Stock 1995
Victoria Line
1967 Stock
1967 Stock at Green Park.jpg 1968 8 1989-1995 2009 Stock 2011
Waterloo & City Line
British Rail
Class 487
Class 487 Bank Station.jpg 1940 variabel 1992 Stock 1993
  1. Een 4-wagentreinstel is bewaard door het London Transport Museum en is rijvaardig (in depot Acton).
  2. Een rijtuig staat tentoongesteld in het London Transport Museum in Covent Garden.
  3. Tien tweewagenstellen rijden als Class 483 op het Isle of Wight.
  4. Een treinstel is bewaard door de Cravens Heritage Trains in depot Hainault
  5. Een koprijtuig is bewaard door het London Transport Museum
  6. Diverse andere losse rijtuigen zijn ook bewaard gebleven bij diverse instanties