Rotliegend

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Systeem Serie Etage Ouderdom (Ma) Lithostratigrafie
Trias Onder Indien jonger Buntsandstein
Perm Lopingien Changhsingien 252,2–254,2
Zechstein
Wuchiapingien 254,2–259,9
Guadalupien Capitanien 259,9–265,1
Wordien 265,1–268,8
Roadien 268,8–272,3
Cisuralien Kungurien 272,3–279,3 Rotliegend
Artinskien 279,3–290,1
Sakmarien 290,1–295,5
Asselien 295,5–298,9
Carboon Pennsylvanien Gzhelien ouder
Indeling van het Perm volgens de ICS[1] samen met de Europese
lithostratigrafische indeling.

Het Rotliegend of Rotliegendes is een opeenvolging van gesteentelagen in de ondergrond van grote delen van het midden van Europa. Het Rotliegend bestaat vooral uit zandsteen en heeft een ouderdom uit het Cisuralien (Vroeg-Perm). Boven op het Rotliegend ligt het Zechstein, eronder liggen per gebied verschillende formaties uit het Carboon.

De naam Rotliegendes werd vroeger ook wel gebruikt om het vroegste deel van het Perm mee aan te duiden (dat wil zeggen: als tijdperk). Deze tijdspanne valt in de huidige geologische tijdschaal samen met het tijdvak Cisuralien.

Ontstaan[bewerken]

Aan het begin van het Perm was de Hercynische orogenese in grote delen van Pangea nog in volle gang. Tegelijkertijd begonnen zich bekkens te ontwikkelen, waarvan het Permbekken een voorbeeld is. Dit bekken ligt in grote delen van Duitsland, Polen, Denemarken, de Noordzee, de Oostzee en Nederland in de ondergrond. De vroege ontwikkeling van het bekken ging gepaard met vulkanisme, verder werd het bekken gevuld met afbraakproducten van het Hercynische gebergte in het zuiden, voornamelijk zand en grind dat onder een droog en warm klimaat werd afgezet.[2]

Stratigrafie[bewerken]

In Noord-Duitsland en Nederland wordt het Rotliegend gewoonlijk ingedeeld in twee stratigrafische groepen, de Onder-Rotliegend Groep (vooral vulkanische gesteenten: tuffiet en basaltische lava) en de Boven-Rotliegend Groep (zandsteen en siltsteen). Gedurende de vorming van de onderste groep was het Permbekken nog beperkt in omvang en er zijn in de Nederlandse ondergrond nauwelijks afzettingen van deze groep te vinden, maar de bovenste groep is ook in Nederland goed vertegenwoordigd. Het Rotliegend ligt in Nederland bovenop gesteenten uit de Limburg Groep (Carboon) en onder de Zechstein Groep. De Boven-Rotliegend Groep wordt onderverdeeld in de Silverpit Formatie en de Slochteren Formatie, een belangrijk reservoirgesteente. De Bentheimer zandsteen, die ontsloten is in het Münsterland, is onderdeel van de Slochteren Formatie.

Het Rotliegend van Noord-Duitsland is correleerbaar aan dat van Nederland. In andere delen van Duitsland bevonden zich van het Permbekken afgesloten andere bekkens, zoals het Saar-Nahebekken, de Wetterau of het Saalebekken. De opeenvolging binnen het Rotliegend is tussen de bekkens onderling niet makkelijk te correleren. Daarom bestaan aparte indelingen in groepen en formaties voor elk bekken.