Naar inhoud springen

Ruinerwold

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ruinerwold
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Ruinerwold (Drenthe)
Ruinerwold
Situering
Provincie Vlag Drenthe Drenthe
Gemeente Vlag De Wolden De Wolden
Coördinaten 52° 43′ NB, 6° 15′ OL
Algemeen
Oppervlakte 34,45[1] km²
- land 34,24[1] km²
- water 0,21[1] km²
Inwoners
(2023-01-01)		 3.975[1]
(116 inw./km²)
Woning­voorraad 1.649 woningen[1]
Overig
Postcode 7961
Woonplaats­code 3170
Foto's
De Dokter Larijweg met bloeiende perenbomen
De Dokter Larijweg met bloeiende perenbomen
Nederlands Hervormde Kerk te Blijdenstein
Nederlands Hervormde Kerk te Blijdenstein
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Ruinerwold (Drents: Ruunerwold, 't Wold) is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, behorende bij de gemeente De Wolden; het dorp telde in 2023 3.975 inwoners.[1]

Geschiedenis

[bewerken | brontekst bewerken]

Ruinerwold is een veenontginning ten noordoosten van Meppel, die in de Middeleeuwen is ontstaan. In het begin van de 12de eeuw schonk de bisschop van Utrecht aan de Heer van Ruinen het recht om het Ruiner wold (moerasgebied) vanaf de Wold Aa te laten ontginnen door 'kolonisten'. De eerste fase van deze ontginning betrof het gedeelte tussen twee zandopduikingen: de Mickelhorst (of Middelhorst?) en Blijdenstein. Op Blijdenstein (Goede Plek) werd een kerk gebouwd. Rond 1130 kreeg de heer van Ruinen toestemming een klooster te stichten. Als materiële basis schonk Otto van Ruinen aan de kerk van Blijdenstein en aan het klooster een groot deel van de nieuwe veenontginning.[bron?]

Aanvankelijk was er vooral akkerbouw: boekweit, vlas, haver, rogge. Door de ontwatering en daaropvolgende inklinking werd het gebied steeds natter en alleen nog maar geschikt voor veeteelt, wat de streek overigens rijkdom heeft gebracht vanwege de productie van boter. Inwoners van Ruinerwold worden ook wel 'Spekbraanders' genoemd. Dit in verband met de vele varkenshouderijen en biggenfokkerijen die vroeger in Ruinerwold aanwezig waren.

De bewoningsas schoof op tot waar nu de boerderijen liggen met gehuchten als Haakswold, Buddingewold, Kale Kluft, Ruige Kluft en Oosteinde. Kerkelijk vielen zij onder het kerspel Blijdenstein. Lang werden binnen de gemeente Ruinerwold de afzonderlijke gehuchten onderscheiden, maar in de loop van de 19de en 20ste eeuw heeft zich een echte dorpskern ontwikkeld en is er sprake van het dorp Ruinerwold.[bron?]

Ruinerwold was de eerste Drentse gemeente met een gemeentehuis. Dit pand werd in 1849 in gebruik genomen. In 1903 werd dit vervangen door een nieuw gemeentehuis. Vanaf 1870 tot en met 1933 had Ruinerwold ook een spoorwegstation gelegen nabij Blijdenstein. Hier vond op 3 januari 1888 een treinramp plaats.

Ruinerwold was tot de gemeentelijke herindeling op 1 januari 1998 de hoofdplaats van de gelijknamige zelfstandige gemeente, waartoe ook de dorpen en buurtschappen Oosteinde, Berghuizen, Weerwille, Haakswold, Kraloo, Blijdenstein, Broekhuizen en Buitenhuizen behoorden. Het gehucht Tweeloo werd in 1942 bij de gemeente Meppel gevoegd. Bij de gemeentelijke herindeling van 1 januari 1998 werd ook Broekhuizen bij Meppel gevoegd. Sinds de gemeentelijke herindeling is Ruinerwold deel van de gemeente De Wolden.

Zie Lijst van burgemeesters van Ruinerwold voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Ligging

[bewerken | brontekst bewerken]

Omliggende plaatsen zijn Meppel, Oosteinde, Rogat, Havelte en Ruinen. Langs Ruinerwold stromen de riviertjes de Wold Aa en de Oude Vaart. De omgeving bestaat uit een weidelandschap met kenmerkende smalle strookverkaveling. Op een klein aantal stroken is bos aangeplant.

Bezienswaardigheden

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Ruinerwold telt 29 rijksmonumenten en 14 provinciale monumenten.
  • De Hervormde kerk, die buiten het dorp in de buurtschap Blijdenstein staat. De kerk dateert uit de 13de eeuw, in de 15de en 16de eeuw is de kerk verbouwd en vergroot.
  • Het voormalige gemeentehuis aan Dijkhuizen is in 1903 in neorenaissancestijl herbouwd, onder architectuur van Gerhardus Otten.
  • Op het centrale kruispunt aan Dijkhuizen is het beeld 'Boenende Boerin' te zien. Het bronzen beeld is vervaardigd door Bert Kiewiet.
  • Ruinerwold telt een groot aantal monumentale boerderijen, waarvan er twee als museumboerderij zijn ingericht: aan de Dokter Larijweg staat De Karstenhoeve uit de zeventiende eeuw en aan het Boerpad staat Van Bovendijk, een nog in gebruik zijnde klassieke boerderij.
  • Aan de weg Haakswold naar Meppel is begin 20ste eeuw op nummer 8 een opzichtige chinoiserie aan een 19de-eeuwse boerderij vast gebouwd als ouderwoning. Dorpstimmerman Klaas Smilde bouwde dit in opdracht van de eigenaar van de boerderij die het originele bouwwerk had gezien op de Wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs en een ansichtkaart daarvan had meegebracht. Oorspronkelijk bevond zich ook een Chinees-Hollands bruggetje voor het huis, maar bij de verbreding van de weg Haakswold is dit verdwenen.[2]
  • In april staan aan de Dokter Larijweg jaarlijks ongeveer 1300 perenbomen in bloei langs de oude boerderijen. Deze hoogstam perenbomen zijn van oude rassen zoals Winterjan, Zoete Brederode en Winter Rietpeer en de stoofperen worden de eerste zaterdag van oktober geveild aan de boom.
  • Tussen de Dokter Larijweg en de Wolddijk bevindt zich de grootste grasdrogerij van Nederland.
  • Ten zuidwesten van buurtschap Blijdenstein bevindt zich langs de Wold Aa een volgelopen voormalige zandafgraving die nu functioneert als recreatieplas genaamd Engelgaarde.

Voorzieningen

[bewerken | brontekst bewerken]

Ruinerwold heeft een groot aantal voorzieningen, waaronder een bibliotheek, een openbare en een christelijke basisschool, een sporthal met sportvelden, een supermarkt met postagentschap, een tankstation, een huisartsenpraktijk, twee kerken en verschillende andere winkels en bedrijven en enkele horecagelegenheden, waaronder ook een uitgaanscentrum en meerdere campings. Het voormalige zwembad tussen Ruinerwold en Koekange is omgebouwd tot forellenvisvijvers met minicamping.

Verenigingen

[bewerken | brontekst bewerken]

Evenementen

[bewerken | brontekst bewerken]
Oldtimerdag Ruinerwold 2017

Een sinds 1993 jaarlijks terugkerend evenement in Ruinerwold is de oldtimerdag op de derde zaterdag in augustus. Er zijn ruim 1600 verschillende oldtimers te zien in 11 verschillende categorieën zoals brommers, motoren, fietsen, auto's, vrachtwagens en tractoren. De voertuigen maken ook een rondrit door de regio. Jaarlijks bezoeken ruim 25.000 mensen de oldtimerdag.

Op de eerste zaterdag van oktober worden de stoofperen van de perenbomen aan de Dokter Larijweg geveild. Vanaf 09:00 uur trekt de veilingmeester langs de ruim 1200 bomen en verkoopt de opbrengst per opbod. De hoogste bieder mag daarna aan de slag om de stoofperen uit de oude hoogstam fruitbomen te plukken. Sinds een aantal jaren vindt die dag ook het Stoofperenfeest plaats: op diverse erven langs de Dokter Larijweg staan leuke streekeigen kramen en activiteiten.

Ook het jaarlijkse dorpsfeest is een van de evenementen die in Ruinerwold worden georganiseerd. Een traditioneel onderdeel hiervan is de optocht van versierde wagens.

Media-aandacht

[bewerken | brontekst bewerken]

Ruinerwold kwam in oktober 2019 wereldwijd in het nieuws: op een boerderij net buiten Berghuizen woonde een vader met zes van zijn kinderen, die in afzondering wachtten op het 'einde der tijden'.[3] Vier andere kinderen waren de boerderij al eerder ontvlucht. Berechting van de vader voor onder andere vrijheidsbeneming vond niet plaats omdat de rechter oordeelde dat de zwakke gezondheid van de verdachte een eerlijk proces in de weg zou staan. In 2021 zond BNNVARA de documentaire De kinderen van Ruinerwold van Jessica Villerius uit.[4] De documentaire werd bekroond met de Gouden Televizier-ring.[5]

Verkeer en vervoer

[bewerken | brontekst bewerken]

Ruinerwold is bereikbaar vanaf de provinciale wegen N371 en de N375. Het dorp wordt bediend door buslijn 32 van Qbuzz: Hoogeveen - Pesse - Ruinen - Ruinerwold - Meppel.

Geboren in Ruinerwold

[bewerken | brontekst bewerken]

Bekende (voormalige) inwoners

[bewerken | brontekst bewerken]
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie Ruinerwold van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.

Overgenomen van "https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ruinerwold&oldid=70805885"