Rumen Radev

Rumen Radev
Radev in 2026
Algemeen
Volledige naam	Rumen Georgiev Radev
Geboortedatum	18 juni 1963
Geboorteplaats	Dimitrovgrad, Bulgarije
Land	BUL
Partij	Progressief Bulgarije
Alma mater	Georgi Benkovski Bulgaarse Luchtmachtuniversiteit Air War College (Maxwell AFB, VS)
Functies
2017–2026	President van Bulgarije
2026–heden	Minister-president van Bulgarije
Portaal    Politiek

Rumen Georgiev Radev (Bulgaars: Румен Георгиев Радев; Dimitrovgrad, 18 juni 1963) is een Bulgaars politicus en oud-officier van de Bulgaarse luchtmacht. Sinds 8 mei 2026 is hij minister-president van Bulgarije. Daarvoor diende hij van januari 2017 tot januari 2026 twee termijnen als president van Bulgarije. Radev is de eerste persoon in de post-communistische geschiedenis van Bulgarije die zowel het presidentschap als het minister-presidentschap heeft bekleed, en de eerste Bulgaarse president die vrijwillig aftrad.

Biografie

Radev werd geboren op 18 juni 1963 in Dimitrovgrad in de oblast Chaskovo. Zijn familie is afkomstig uit Slavjanovo, een dorp in de buurt van Charmanli en Chaskovo, niet ver van de Turkse grens. In 1982 studeerde hij met een gouden medaille af aan de School voor de Wiskunde in Chaskovo.

Tussen 1982 en 1987 studeerde hij aan de Georgi Benkovski Bulgaarse Luchtmachtuniversiteit in Dolna Mitropolia, waar hij als beste van zijn jaar afstudeerde. In 1992 volgde hij de Squadron Officer Course aan de Maxwell Air Force Base in de Verenigde Staten. Van 1994 tot 1996 studeerde hij aan het Rakovski Defensie- en Stafcollege, wederom als beste van zijn jaar. In 2000 promoveerde hij in de militaire wetenschappen op het gebied van de tactische opleiding van vliegtuigbemanningen en de simulatie van luchtgevechten. In 2003 behaalde hij met lof zijn Master of Strategic Studies aan het Air War College in Alabama; zijn naam werd opgenomen in de eregalerij van dat instituut. In zijn loopbaan als gevechtspiloot heeft Radev meer dan 1.400 vlieguren opgebouwd.

Naast Bulgaars spreekt Radev vloeiend Russisch, Duits en Engels.

Militaire carrière

Na zijn afstuderen maakte Radev carrière binnen de Bulgaarse luchtmacht, waar hij de rang van generaal-majoor bereikte en uiteindelijk diende als bevelhebber van de luchtmacht. Hij ontving diverse militaire onderscheidingen, waaronder het Ereteken van het Ministerie van Defensie 'Sint-Joris' tweede graad.

Politieke carrière

Presidentschap (2017–2026)

In augustus 2016 stelden de Bulgaarse Socialistische Partij (BSP) en de Alternatief voor Bulgaars Herstel (ABR) Radev kandidaat voor de presidentsverkiezingen van november 2016. Als onafhankelijk kandidaat behaalde hij in de eerste ronde 25,44 procent van de stemmen. In de tweede ronde versloeg hij de GERB-kandidaat en parlementsvoorzitter Tsetska Tsatsjeva met 59,37 procent van de stemmen. Op 22 januari 2017 trad hij aan als president.

Zijn eerste termijn werd gekenmerkt door frequente conflicten met minister-president Bojko Borisov van GERB, wiens wetgeving hij in totaal 19 maal met een veto tegenhield.

Op 1 februari 2021 kondigde Radev aan dat hij en vicepresident Iliana Jotova zich kandidaat zouden stellen voor een tweede termijn. Bij de presidentsverkiezingen van 14 november 2021 behaalde hij in de eerste ronde 49,42 procent van de stemmen en in de tweede ronde 66,7 procent, ten koste van de GERB-kandidaat Anastas Gerdzhikov.

Tijdens zijn tweede termijn steunde Radev de anti-corruptieprotesten die in december 2025 de conservatieve regering van minister-president Rosen Zhelyazkov ten val brachten. Hij beschreef het politieke bestel als een 'oligarchisch model' dat doorbroken moest worden. Hij verzette zich ook tegen de invoering van de euro in Bulgarije en probeerde een referendum hierover af te dwingen — een poging die door het Bulgaarse grondwettelijk hof werd verworpen.

Op 23 januari 2026 trad Radev af als president — als eerste Bulgaarse staatshoofd dat dit vrijwillig deed in de post-communistische geschiedenis van het land — om zich kandidaat te stellen voor de parlementsverkiezingen.

Parlementsverkiezingen 2026

In maart 2026 richtte Radev de partij Progressief Bulgarije op, een centrumlinks populistische coalitie. Bij de parlementsverkiezingen van 19 april 2026 — de achtste Bulgaarse parlementsverkiezingen in vijf jaar tijd — behaalde Progressief Bulgarije 44,6 procent van de stemmen en 131 van de 240 zetels in de Nationale Vergadering. Dit was de eerste absolute meerderheid voor één politieke formatie in Bulgarije sinds 1997. Zowel de Europese Unie als Rusland feliciteerden Radev met zijn overwinning.

Minister-presidentschap (2026–heden)

Op 7 mei 2026 verleende president Iliana Jotova Radev de opdracht tot kabinetsformatie. Op 8 mei 2026 keurde de Nationale Vergadering zijn kabinet goed met 124 stemmen voor, 70 tegen en 36 onthoudingen. Als prioriteiten noemde Radev de bestrijding van inflatie, de aanpak van het begrotingstekort, hervorming van de rechterlijke macht en het ontgrendelen van circa 400 miljoen euro aan EU-fondsen.

Standpunten

Radev heeft zich kritisch uitgelaten over de Europese Unie, met name over het energiebeleid en de afhankelijkheid van hernieuwbare energie. Hij heeft gepleit voor het hervatten van de dialoog met Rusland en verzette zich als president tegen militaire steun aan Oekraïne, standpunten die door westerse media worden gekarakteriseerd als Ruslandvriendelijk. Hij staat ook sceptisch tegenover de integratie van Noord-Macedonië in de Europese Unie. Na zijn verkiezingsoverwinning verklaarde hij dat Bulgarije zijn Europese koers zal voortzetten en streeft naar 'pragmatische betrekkingen' met alle partners.

Persoonlijk

Radev was van 1996 tot 2011 getrouwd met Ginka Radeva, met wie hij twee kinderen heeft: een dochter Darina (geboren 2001) en een zoon Georgi (geboren 2003). Sinds 2016 is hij getrouwd met Desislava Gentsjeva.

Voorganger: Rosen Plevneliev	President van Bulgarije 2017–2026	Opvolger: Iliana Jotova
Voorganger: Andrey Gyurov	Minister-president van Bulgarije 2026–heden

Bronnen, noten en/of referenties