Naar inhoud springen

Sócrates

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Voor de Portugese premier, zie José Sócrates.
Sócrates
Sócrates in 2005
Sócrates in 2005
Persoonlijke informatie
Volledige naam Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira
Bijnaam O Doutor (De Dokter)
Geboortedatum 19 februari 1954
Geboorteplaats Belém, Vlag van Brazilië Brazilië
Overlijdensdatum 4 december 2011
Overlijdensplaats São Paulo, Vlag van Brazilië Brazilië
Lengte 193 cm
Senioren
Seizoen Club W (G)
1973–1978
1978–1984
1984–1985
1985–1987
1988–1989
1989
2004
Vlag van Brazilië Botafogo FC
Vlag van Brazilië Corinthians
Vlag van Italië Fiorentina
Vlag van Brazilië Flamengo
Vlag van Brazilië Santos
Vlag van Brazilië Botafogo FC
Vlag van Engeland Garforth Town


25(6)



1(0)
Interlands
1979–1986 Vlag van Brazilië Brazilië 60(22)
Portaal  Portaalicoon   Voetbal

Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira, spelernaam Sócrates, (Belém, 19 februari 1954São Paulo, 4 december 2011) was een Braziliaans profvoetballer en politiek activist die speelde als middenvelder.

Sócrates speelde het belangrijkste deel van zijn carrière voor Corinthians, waarmee hij drie keer de Campeonato Paulista won. Verder speelde hij voor Botafogo FC, Fiorentina, Flamengo en Santos. Sócrates speelde tussen 1979 en 1986 zestig interlands voor Brazilië, waarin hij 22 keer scoorde. Hij was aanvoerder van het elftal op het WK van 1982 en nam ook deel aan het WK van 1986. Sócrates sprak zich ook politiek uit, bijvoorbeeld als medeoprichter van de beweging Corinthians Democracia, die zich keerde tegen de Braziliaanse militaire regering. Daarnaast studeerde hij af in geneeskunde, wat hem de bijnaam O Doutor (De Dokter) opleverde, en filosofie.

Sócrates werd op 19 februari 1954 geboren in Belém en groeide op in een middenklassengezin.[1][2] Zijn vader Raimundo de Oliveira was geïnteresseerd in literatuur, in het bijzonder in de Staat van Plato.[3] In 1964 zag Sócrates zijn vader zijn bibliotheek verbranden in verband met dreiging bij een staatsgreep.[4] Sócrates was getrouwd met Kátia Bagnarelli en vader van zes kinderen. Ook de 11 jaar jongere broer van Sócrates, Raí, was een succesvolle profvoetballer. Onder leiding van aanvoerder Dunga won Raí de wereldtitel met Brazilië op het WK 1994 in de Verenigde Staten. Sócrates was bevriend met de sportjournalist Juca Kfouri.[5]

Clubcarrière

[bewerken | brontekst bewerken]

Sócrates speelde in de jeugdopleiding van Botafogo FC, waar hij ook debuteerde in het eerste elftal. Botafogo stond het Sócrates toe om zijn schema aan te passen aan zijn studie geneeskunde. Sócrates bleef voetballen voor Botafogo FC totdat hij zijn diploma behaalde. Sócrates maakte indruk in het Campeonato Paulista, het staatskampioenschap van São Paulo, van 1977. Botafogo FC werd groepswinnaar in het eerste deel van het seizoen en Sócrates kreeg interesse van andere clubs.[3]

Corinthians versloeg concurrentie van São Paulo en haalde Sócrates in 1978 over om voor de club te spelen. Op 20 augustus 1978 maakte Sócrates zijn debuut voor Corinthians tegen Santos.[6] Zes dagen later maakte hij in zijn tweede wedstrijd voor Corinthians zijn eerste doelpunt voor de club; hij opende de score in de eerste helft tegen Ferroviária.[7] Sócrates vormde bij Corinthians een sterk elftal met onder anderen Walter Casagrande, Wladimir, Zé Maria, Biro-Biro en Zenon.[3] In 1979 won Sócrates met Corinthians voor het eerst het Campeonato Paulista, het staatskampioenschap van São Paulo. In de finale was Ponte Preta de tegenstander. De eerste wedstrijd werd met 1–0 gewonnen, de tweede wedstrijd eindigde in een 0–0 gelijkspel en in de beslissende derde wedstrijd op 10 februari 1980 opende Sócrates de score bij een 2–0 overwinning.[8]

Het Campeonato Paulista werd in 1982 en 1983 twee jaar op rij gewonnen. Sócrates werd in 1983 verkozen tot Zuid-Amerikaans voetballer van het jaar. Sócrates vertrok in 1984 bij Corinthians. Er werd afscheid genomen met een vriendschappelijke wedstrijd die op 10 juni 1984, ondanks een doelpunt van Sócrates, met 2–1 verloren ging tegen het Jamaicaanse Santos.[9] Sócrates had voor de club zeker 297 wedstrijden gespeeld en zeker 172 doelpunten gemaakt.

Sócrates ging in 1984 in Europa spelen, voor het Italiaanse Fiorentina. Teamgenoten bij het Braziliaanse nationale elftal van het WK 1982 zoals Falcão, Toninho Cerezo en Zico speelden al in de Italiaanse competitie. Ook AS Roma was geïnteresseerd geweest om Sócrates over te nemen. Sócrates koos voor Fiorentina, omdat hij Florence de mooiste stad vond. Bij Fiorentina moest hij de geblesseerde aanvoerder Giancarlo Antognoni vervangen. Met de overgang was naar verluidt 5,3 miljard lire gemoeid. Bovendien speelde Fiorentina een oefenwedstrijd tegen Corinthians. Sócrates maakte zijn eerste doelpunt voor Fiorentina met een stift van buiten het strafschopgebied in een 5–0 overwinning tegen Atalanta.[4]

Sócrates werd echter bekritiseerd vanwege zijn kalmte en een gebrek aan betrokkenheid tijdens wedstrijden. Hij had bij Fiorentina moeite met de kou, de trainingen en het gecontroleerde dieet en zat liever in de universiteitsbibliotheek.[10] Sócrates' gebrek aan tactische discipline en werkethiek en zijn rookgedrag frustreerde trainer Giancarlo De Sisti. Bovendien had zijn opstandigheid gezorgd voor spanningen in de kleedkamer, vooral met de Argentijn Daniel Passarella.[4] In het seizoen 1984/85 eindigde Fiorentina op een teleurstellende negende plek in de Serie A en werd de club uitgeschakeld door Anderlecht in de tweede ronde van de UEFA Cup. Sócrates' periode bij Fiorentina bleef beperkt tot één seizoen, waarin hijzelf 33 wedstrijden speelde en 9 keer scoorde. Hij uitte zich kritisch op het Italiaanse voetbal in het algemeen, maar ook op Fiorentina:[4]

Ik ben al het geld waard dat [Fiorentina] aan me heeft besteed. Maar ik kan me niet voorstellen dat zij helemaal naar São Paulo zouden komen zonder mij eerst te leren kennen. Als zij gewoon een speler van wereldklasse wilden, hadden zij Zico kunnen nemen.

Einde carrière

[bewerken | brontekst bewerken]

In 1985 keerde Sócrates terug naar Brazilië. Daar speelde hij nog voor Flamengo en Santos. Hij keerde uiteindelijk terug bij Botafogo FC. Sócrates speelde in 1988 mee in een vriendschappelijke wedstrijd tussen een sterrenelftal van Corinthians en het Engelse Corinthian-Casuals.[11] Sócrates maakte namens Corinthians het enige doelpunt in het Estádio do Pacaembu en kwam in de tweede helft juist tien minuten uit voor Corinthian-Casuals.[12][13] Sócrates beëindigde in 1989 zijn loopbaan als voetballer.

Sócrates speelde in 2004 als speler-trainer nog wel voor het Engelse Garforth Town. Hij had aan Simon Clifford, een vriend van hem en tevens voorzitter van Garfoth Town, de belofte gedaan om een maand in Leeds te verblijven en vier wedstrijden voor de club te spelen. Hij speelde uiteindelijk ongeveer een kwartier mee als invaller bij een 2–2 gelijkspel tegen Tadcaster Albion.[14]

Interlandcarrière

[bewerken | brontekst bewerken]
Een ode aan Sócrates bij het stadion van Corinthian-Casuals

Sócrates maakte op 17 mei 1979 zijn debuut in het Braziliaans elftal, in een met 6–0 gewonnen vriendschappelijke wedstrijd tegen Paraguay.[3] Aan het einde van de maand maakte hij in een oefenduel met Uruguay (5–1 winst) zijn eerste twee doelpunten voor het nationale elftal. Datzelfde jaar speelde hij mee op de Copa América. In de groepsfase maakte Sócrates beide doelpunten bij een 2–2 gelijkspel tegen Argentinië. In de halve finales kon zijn benutte stafschop niet voorkomen dat Brazilië over twee duels met 4–3 verloor van Paraguay. Sócrates speelde in 1981 ook mee op de Mundialito. Hij scoorde uit een penalty in de finale, die desondanks met 2–1 verloren ging tegen gastland Uruguay.[15]

Bondscoach Telê Santana riep zijn spelers in drie delen op voor het WK 1982 in Spanje. Sócrates voegde zich op 20 april 1982 bij het team op het trainingscentrum in Belo Horizonte in de eerste groep. Hij was benoemd tot aanvoerder voor het toernooi en inspireerde zijn teamgenoten met zijn fitheid en toewijding op de trainingen.[16] Brazilië maakt op het toernooi indruk met snel spel en won al zijn groepswedstrijden tegen de Sovjet-Unie (2–1), Schotland (4–1) en Nieuw-Zeeland (4–0). Sócrates had met een afstandsschot de gelijkmaker gemaakt tegen de Sovjet-Unie en vormde samen met Zico, Falcão en Toninho Cerezo het Magisch Kwartet op het middenveld. Sócrates noemde het Braziliaanse spel "georganiseerde chaos" en zei over vergelijkingen met het Nederland van het WK 1974: "De manier waarop we spelen is gelijk aan die van Holland in 1974, behalve dat wij bekwamere spelers hebben en niet zoveel kansen missen."[16] In de tweede ronde won Brazilië met 2–1 van Argentinië. Sócrates maakte vervolgens tegen Italië de gelijkmaker. Vanwege een hattrick van Paolo Rossi verloor Brazilië met 3–2 en werd het uitgeschakeld door de uiteindelijke winnaar.

Sócrates speelde in 1983 twee wedstrijden mee op de Copa América, tegen Argentinië (0–0) in de groepsfase en in de finale, die over twee wedstrijden met 3–1 werd gewonnen door Uruguay. Op 23 juni 1985 speelde hij zijn vijftigste interland. Het WK-kwalificatieduel met Paraguay eindigde die dag in een 1–1 gelijkspel.

Op het WK 1986 in Mexico was Sócrates wederom actief. Ditmaal moest hij de aanvoerdersband echter laten aan Edinho. Hij maakte in de eerste wedstrijd van het toernooi tegen Spanje het enige doelpunt. Brazilië won vervolgens ook de overige groepswedstrijden, tegen Algerije (1–0) en Noord-Ierland (3–0). In de achtste finale tegen Polen leidde Sócrates met een benutte strafschop een 4–0 overwinning in. In de kwartfinales werd er met 1–1 gelijkgespeeld tegen Frankrijk. In de daaropvolgende strafschoppenserie miste Sócrates Brazilië's eerste mogelijkheid en verloor Brazilië met 4–3. Na afloop van het toernooi nam Sócrates afscheid als international. Hij had in totaal 63 interlands gespeeld waarin hij 25 doelpunten maakte.

Interlands van Sócrates voor Vlag van Brazilië Brazilië[15]
DatumWedstrijdUitslagCompetitieGoals
117 mei 1979Vlag van Brazilië BraziliëParaguay Vlag van Paraguay6 – 0Vriendschappelijk0
231 mei 1979Vlag van Brazilië BraziliëUruguay Vlag van Uruguay5 – 12
316 augustus 1979Vlag van Brazilië BraziliëBolivia Vlag van Bolivia2 – 0Copa América 19790
423 augustus 1979Vlag van Argentinië ArgentiniëBrazilië Vlag van Brazilië2 – 22
524 oktober 1979Vlag van Paraguay ParaguayBrazilië Vlag van Brazilië1 – 20
631 oktober 1979Vlag van Brazilië BraziliëParaguay Vlag van Paraguay2 – 21
78 juni 1980Vlag van Brazilië BraziliëMexico Vlag van Mexico2 – 0Vriendschappelijk0
815 juni 1980Vlag van Brazilië BraziliëSovjet-Unie Vlag van Sovjet-Unie1 – 20
924 juni 1980Vlag van Brazilië BraziliëChili Vlag van Chili2 – 10
1029 juni 1980Vlag van Brazilië BraziliëPolen Vlag van Polen1 – 10
1127 augustus 1980Vlag van Brazilië BraziliëUruguay Vlag van Uruguay1 – 00
1225 september 1980Vlag van Paraguay ParaguayBrazilië Vlag van Brazilië2 – 10
1330 oktober 1980Vlag van Brazilië BraziliëParaguay Vlag van Paraguay6 – 01
1421 december 1980Vlag van Brazilië BraziliëZwitserland Vlag van Zwitserland2 – 01
154 januari 1981Vlag van Brazilië BraziliëArgentinië Vlag van Argentinië1 – 1Mundialito0
167 januari 1981Vlag van Brazilië BraziliëWest-Duitsland Vlag van Bondsrepubliek Duitsland4 – 10
1710 januari 1981Vlag van Uruguay UruguayBrazilië Vlag van Brazilië2 – 11
181 februari 1981Vlag van Colombia ColombiaBrazilië Vlag van Brazilië1 – 1Vriendschappelijk1
1914 februari 1981Vlag van Ecuador EcuadorBrazilië Vlag van Brazilië0 – 61
2022 februari 1981Vlag van Bolivia BoliviaBrazilië Vlag van Brazilië1 – 2Kwalificatie WK 19821
2114 maart 1981Vlag van Brazilië BraziliëChili Vlag van Chili2 – 1Vriendschappelijk0
2222 maart 1981Vlag van Brazilië BraziliëBolivia Vlag van Bolivia3 – 1Kwalificatie WK 19820
2329 maart 1981Vlag van Brazilië BraziliëVenezuela Vlag van Venezuela5 – 01
2412 mei 1981Vlag van Engeland EngelandBrazilië Vlag van Brazilië0 – 1Vriendschappelijk0
2515 mei 1981Vlag van Frankrijk FrankrijkBrazilië Vlag van Brazilië1 – 31
2619 mei 1981Vlag van Bondsrepubliek Duitsland West-DuitslandBrazilië Vlag van Brazilië1 – 20
278 juli 1981Vlag van Brazilië BraziliëSpanje Vlag van Spanje1 – 00
2828 augustus 1981Vlag van Chili ChiliBrazilië Vlag van Brazilië0 – 00
2928 oktober 1981Vlag van Brazilië BraziliëBulgarije Vlag van Bulgarije3 – 00
303 maart 1982Vlag van Brazilië BraziliëTsjecho-Slowakije Vlag van Tsjecho-Slowakije1 – 10
315 mei 1982Vlag van Brazilië BraziliëPortugal Vlag van Portugal3 – 10
3219 mei 1982Vlag van Brazilië BraziliëZwitserland Vlag van Zwitserland1 – 10
3327 mei 1982Vlag van Brazilië BraziliëIerland Vlag van Ierland7 – 02
3414 juni 1982Vlag van Brazilië BraziliëSovjet-Unie Vlag van Sovjet-Unie2 – 1WK 19821
3518 juni 1982Vlag van Brazilië BraziliëSchotland Vlag van Schotland4 – 10
3623 juni 1982Vlag van Brazilië BraziliëNieuw-Zeeland Vlag van Nieuw-Zeeland4 – 00
372 juli 1982Vlag van Brazilië BraziliëArgentinië Vlag van Argentinië3 – 10
385 juli 1982Vlag van Italië ItaliëBrazilië Vlag van Brazilië3 – 21
3928 april 1983Vlag van Brazilië BraziliëChili Vlag van Chili3 – 2Vriendschappelijk0
408 juni 1983Vlag van Portugal PortugalBrazilië Vlag van Brazilië0 – 41
4112 juni 1983Vlag van Wales WalesBrazilië Vlag van Brazilië1 – 10
4217 juni 1983Vlag van Zwitserland ZwitserlandBrazilië Vlag van Brazilië1 – 21
4322 juni 1983Vlag van Zweden ZwedenBrazilië Vlag van Brazilië3 – 30
4428 juli 1983Vlag van Chili ChiliBrazilië Vlag van Brazilië0 – 00
4514 september 1983Vlag van Brazilië BraziliëArgentinië Vlag van Argentinië0 – 0Copa América 19830
464 november 1983Vlag van Brazilië BraziliëUruguay Vlag van Uruguay1 – 10
472 juni 1985Vlag van Bolivia BoliviaBrazilië Vlag van Brazilië0 – 2Kwalificatie WK 19860
488 juni 1985Vlag van Brazilië BraziliëChili Vlag van Chili3 – 1Vriendschappelijk0
4916 juni 1985Vlag van Paraguay ParaguayBrazilië Vlag van Brazilië2 – 0Kwalificatie WK 19860
5023 juni 1985Vlag van Brazilië BraziliëParaguay Vlag van Paraguay1 – 11
5130 juni 1985Vlag van Brazilië BraziliëBolivia Vlag van Bolivia1 – 10
5212 maart 1986Vlag van Bondsrepubliek Duitsland West-DuitslandBrazilië Vlag van Brazilië2 – 0Vriendschappelijk0
531 april 1986Vlag van Brazilië BraziliëPeru Vlag van Peru4 – 00
5417 april 1986Vlag van Brazilië BraziliëFinland Vlag van Finland3 – 00
557 mei 1986Vlag van Brazilië BraziliëChili Vlag van Chili1 – 10
561 juni 1986Vlag van Spanje SpanjeBrazilië Vlag van Brazilië0 – 1WK 19861
576 juni 1986Vlag van Brazilië BraziliëAlgerije Vlag van Algerije1 – 00
5812 juni 1986Vlag van Noord-Ierland Noord-IerlandBrazilië Vlag van Brazilië0 – 30
5916 juni 1986Vlag van Brazilië BraziliëPolen Vlag van Polen4 – 01
6021 juni 1986Vlag van Brazilië BraziliëFrankrijk Vlag van Frankrijk1 – 1 n.v.
(3–4 pen.)
0

Spelersprofiel

[bewerken | brontekst bewerken]

Sócrates speelde vooral als aanvallende middenvelder. Hij viel op vanwege zijn elegante speelstijl, intelligentie, passes en hakballen. Volgens Pelé speelde hij dan ook "nog beter achteruit dan vooruit."[17] Bovendien kreeg Sócrates de bijnaam Calcanhar de Ouro (Gouden Hak).[4] Hij kon hoog springen, was snel en had een hard schot.[16] Hij vierde zijn doelpunten befaamd met één gebalde vuist in de lucht, zoals de leden van de Afro-Amerikaanse Black Panther Party.[3][1] Vanwege zijn studie geneeskunde kreeg Sócrates de bijnaam O Doutor (De Dokter). Door zijn vrienden werd hij echter ook Magrão (Grote Magere) genoemd.[1]

Sócrates werd in 2004 door Pelé opgenomen in de FIFA 100, een lijst van 125 beste voetballers ooit die destijds nog leefden.[18] In 2012 werd de documentaire Les rebelles du foot uitgebracht over rebellerende voetballers, waarin ook Sócrates aan bod kwam.[19] Sinds 2022 wordt op de Ballon d'Or-gala door France Football en Peace and Sport de Sócrates Award uitgereikt aan een speler of trainer die buiten het veld een positieve impact heeft gemaakt.[20]

Politiek activisme

[bewerken | brontekst bewerken]
Sócrates (r) in 1984

Sócrates had zich in 1976 nog apolitiek geuit. Later raakte hij echter steeds meer geïnteresseerd in de sociale problemen en Brazilië en ging hij zich politiek uitspreken.[2] Hij steunde de Partido dos Trabalhadores en Lula. Hij heeft Fidel Castro, Che Guevara en John Lennon genoemd als zijn helden. Ook gaf hij aan graag Cubaan te zijn geweest.[21] Aan het eind van zijn leven zei Sócrates over politieke macht van Braziliaanse voetballers:[22]

Zij hebben politieke macht in hun handen. Er is een podium en er is publiek. Als politici die macht hadden, zouden zij er hun voordeel mee doen. Maar in tegendeel leven voetballers in getto's. En dat komt volgens mij door hun gebrek aan educatie tijdens hun jeugd en doordat zij geen idee hebben van hun maatschappelijke betekenis.

Sócrates was bij Corinthians samen met teamgenoot Wladimir leider van de beweging Corinthians Democracia. Dat werd gesteund door de nieuw gekozen clubvoorzitter Waldemar Pires en technisch directeur en socioloog Adilson Monteiro Alves.[21] De beweging zorgde voor een directe democratie binnen de club: iedereen binnen de club kon stemmen over beleid en de spelers hadden alles voor het zeggen, over bijvoorbeeld transfers, opstellingen en trainingstijden. Door bij Corinthians een voorbeeld van democratie te tonen, zette de beweging zich af tegen de Braziliaanse militaire regering.[2]

Voorafgaand aan parlementaire verkiezingen in Brazilië op 15 november 1982, de eerste met meer dan twee partijen onder de militaire regering, droegen Sócrates en zijn teamgenoten bij Corinthians shirts met de tekst Dia 15 Vote (stem op de 15de dag). Voor de finale van het Campeonato Paulista op 12 december 1982 werd het shirt van Corinthians door Sócrates en Wladimir bedrukt met de tekst 'Democracia', verwijzend naar Corinthians Democracia. Voordat Corinthians in 1983 het Campeonato Paulista won, betrad het team het veld met een grote spandoek met daarop de tekst Ganhar ou Perder, Mas Sempre com Democracia (Winnen of verliezen, maar altijd met democratie).[2] De beweging leidde uiteindelijk tot een aanklacht tegen de militaire regering.

Sócrates nam ook deel aan de beweging Diretas Já, die directe presidentsverkiezingen eiste. Sócrates zou tegen demonstranten in São Paulo beloofd hebben om in Brazilië te blijven voetballen als een grondwetswijziging voor vrije verkiezingen werd doorgevoerd. Die wijziging kwam er echter niet en Sócrates maakte vervolgens in 1984 de overstap naar Fiorentina.[2][5] Een jaar later, na de val van de militaire regering, voetbalde Sócrates weer in eigen land.

Sócrates wilde op het WK van 1986 politieke boodschappen delen. Toen hij een klein meisje een sierlijke tiara zag dragen op een tv-show, kwam hij een week voorafgaand aan het toernooi op het idee om een hoofdband te dragen. Een geïmproviseerde hoofdband werd gemaakt van een sok van een teamgenoot. Bij de elftalfoto van Brazilië voorafgaand aan de eerste wedstrijd op het toernooi tegen Spanje was daarmee de tekst México sigue en pie (Mexico staat nog steeds), verwijzend naar een aardbeving in gastland Mexico een jaar eerder, te lezen op Sócrates' voorhoofd.[23] In de volgende wedstrijd tegen Algerije verwees hij met de tekst Amor no terror (Liefde, geen terreur) naar een bombardement van de Amerikaanse marine op Libië van eerder dat jaar. Voor de laatste groepswedstrijd tegen Noord-Ierland droeg hij geen hoofdband, maar bij de teamfoto in de achtste finale tegen Polen droeg hij een hoofdband met de simpele tekst Justice (Gerechtigheid). Voordat Brazilië in de kwartfinales werd uitgeschakeld door Frankrijk, toonde Sócrates bij de teamfoto de tekst Violence no! (Geweld nee!).[22]

Verdere carrière

[bewerken | brontekst bewerken]

Sócrates ging naar school op Colegio Marista in Ribeirão Preto.[5] In de eerste jaren van zijn spelerscarrière bij Botafogo FC studeerde hij geneeskunde aan de Universiteit van São Paulo, waarvoor in 1977 zijn bachelor haalde.[24] Na zijn spelerscarrière ging hij werken als kinderarts.[21] Ook rondde hij nog een studie in filosofie af. Sócrates werd kort technisch directeur van Associação Atlética Cabofriense. Hij werd ook voetbalcommentator en journalist. Sócrates schreef meerdere boeken en een toneelstuk. Aan het eind van zijn leven werkte hij aan een fictieboek over het WK 2014 in Brazilië.

Sócrates rookte veel en dronk veel alcohol gedurende zijn spelerscarrière. Hij noemde zichzelf dan ook een "anti-atleet".[2] Ondanks advies van zijn vader om te stoppen met roken, rookte Sócrates tot 1980 tot twee pakjes aan sigaretten per dag. Hij verminderde het roken alsnog toen in 1980 bondscoach Telê Santana adviseerde ermee te stoppen. Met het verminderen van het roken ging Sócrates het voetballen leuker vinden. Aan het begin van 1982 overtuigde trainer Gilberto Tim Sócrates ervan om tijdelijk te stoppen met roken.[16] Na zijn spelerscarrière bleef Sócrates een alcoholist.[24]

Sócrates werd in augustus 2011 opgenomen in het ziekenhuis voor een bloeding in het spijsverteringskanaal, volgens de artsen veroorzaakt door een hoge bloeddruk. Een maand later werd hij opnieuw opgenomen toen bleek dat hij een maagbloeding had. Sócrates gaf toen toe dat hij al jaren kampte met alcoholproblemen, vooral in de tijd dat hij nog voetbalde. Nadat hij aan de beterende hand was, werd hij ontslagen uit het ziekenhuis, maar dat bleek van korte duur.[25] Op 2 december kwam hij opnieuw in het ziekenhuis terecht, deze keer met een darminfectie. Inmiddels was zijn toestand kritiek. Op 4 december 2011 overleed Sócrates op 57-jarige leeftijd.[26] In dezelfde week werd Corinthians, Sócrates' voormalige club, Braziliaans landskampioen.

Vlag van Brazilië Botafogo FC
  • Taça Cidade de São Paulo: 1977
Vlag van Brazilië Corinthians
Persoonlijk
Commons heeft media­bestanden in de categorie Sócrates.