Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid
(Boekomslag op en.wikipedia.org)
Oorspronkelijke titel קיצור תולדות האנושות
Auteur(s) Yuval Noah Harari
Vertaler Inge Pieters (nl)
Land Vlag van Israël Israël
Oorspronkelijke taal Hebreeuws
Onderwerp Algemene geschiedenis
Uitgever Thomas Rap (nl)
Uitgegeven 2014 (nl)
Oorspronkelijk uitgegeven 2011
Pagina's 496
ISBN-code 9789400404991 (2019)
Volgende boek Homo Deus: een kleine geschiedenis van de toekomst
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid (Hebreeuws: קיצור תולדות האנושות), kortweg ook wel Sapiens genoemd, is een boek geschreven door de Israëlische auteur Yuval Noah Harari, een professor aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Het boek werd voor het eerst gepubliceerd in het Hebreeuws in 2011; de Engelstalige versie werd gepubliceerd in 2014; de Nederlandse vertaling werd tevens in 2014 gepubliceerd en werd uitgegeven door Thomas Rap.

Premise[bewerken | brontekst bewerken]

Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid is een verhaal over de Homo sapiens vanaf de steentijd tot aan de 21e eeuw. De centrale vraag van het boek luidt, hoe de mens heeft kunnen evolueren van een onbeduidende soort in een klein deel van Afrika tot de hedendaagse heerser over alle levensvormen wereldwijd. Als antwoord noemt Harari drie revoluties.

Synopsis[bewerken | brontekst bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Cognitieve revolutie[bewerken | brontekst bewerken]

Volgens de schrijver was er 70.000 jaar geleden sprake van een cognitieve revolutie: de mens verwierf betere hersenen, waardoor hij meer greep kreeg op de wereld en zijn taalvermogen uitbreidde. Door taal was hij in staat om sociale relaties te benoemen (Harari noemt dit toepasselijk “roddeltaal”) en om te communiceren over abstracte begrippen, zoals goden, het leven na de dood, eer en rechtvaardigheid. De mens, betoogt Harari, dankt zijn bestaan op deze aarde aan zijn vermogen om gemeenschappelijke verhalen te verzinnen, waarmee we samen kunnen leven en werken. Het uitwisselen van sociale informatie en gemeenschappelijke mythen maakte het samenwerken in grotere groepen mogelijk. 70.000 jaar geleden verliet de homo sapiens Oost-Afrika en werd hij in vrij korte tijd de baas in het Midden-Oosten, Europa en Oost-Azië. De neanderthalers die daar woonden waren groter en meer gespierd, maar ze konden minder goed in groepen vechten en stierven uit.

Landbouwrevolutie[bewerken | brontekst bewerken]

De tweede revolutie was de overgang van het jagen naar de landbouw, ruim 11.000 jaar geleden. De landbouw maakte het mogelijk meer monden te voeden en voedselvoorraden aan te leggen, waardoor grotere dorpen en steden konden ontstaan. Harari beschouwt de geschiedenis niet als een proces van continue vooruitgang, en de agrarische revolutie niet als een onverdeeld succes. De eerste boeren hadden een eenzijdiger voeding en een zwakkere gezondheid dan hun plukkende en jagende voorouders. Maar de samenlevingsverbanden werden steeds groter, tot grote koning- en keizerrijken, gebaseerd op religies en andere gedeelde ordeningen in de maatschappij.

Wetenschappelijke revolutie[bewerken | brontekst bewerken]

Vanaf 1500 vindt in West-Europa de wetenschappelijke revolutie plaats, de derde revolutie. De toenmalige elite (machthebbers, bestuurders, geleerden, kunstenaars) raakte er meer en meer van overtuigd dat de gedeelde kennis beperkt was en dat ze nog veel zaken niet wisten. Het streven naar meer kennis, het investeren in onderzoek en de centrale plaats van waarneming en wiskunde leidden tot een explosie van de wetenschappen. De nieuw verworven kennis werd gebruikt om nieuwe technologieën en capaciteiten te ontwikkelen. Het verbond tussen wetenschap, technologie en economie leidde tot de wereld waarin wij nu leven, met ongeziene uitdagingen en mogelijkheden.

Na 4 miljard jaar blinde natuurlijke selectie is de mens begonnen met kunstmatige intelligentie, het doelgericht creëren van nieuwe levensvormen, door genetische technologie, de bouw van Cyborgs en de constructie van anorganisch leven. De mens staat nu in de positie die hij duizenden jaren aan de goden toeschreef. De vraag is of de mens wijs met deze mogelijkheden zal omgaan. De laatste zin van Sapiens luidt: “Bestaat er iets gevaarlijkers dan ontevreden, onverantwoordelijke goden die niet weten wat ze willen?”