Schalkwijk (Utrecht)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Schalkwijk
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Schalkwijk
(Details)
Schalkwijk (Utrecht)
Schalkwijk (Utrecht)
Situering
Provincie Utrecht
Gemeente Houten
Coördinaten 51° 60′ NB, 5° 11′ OL
Algemeen
Inwoners (2005) 1973
Overig
Postcode 3998
Netnummer 030
Detailkaart
Locatie in de gemeente Houten
Locatie in de gemeente Houten
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Kaart van Schalkwijk uit 1868.
de Sint Michaëlkerk in Schalkwijk

Schalkwijk is een dorp binnen de gemeente Houten, in de Nederlandse provincie Utrecht, gelegen nabij de stad Utrecht. Het dorp is ontstaan nadat in het jaar 1130 diverse gebieden zoals Vuijlcop, Waalseveld, Bieshaar, Tetwijk, Goyerveld, Kanenbroek en Blokhoven werden ontgonnen [1]. Schalkwijk was een eigen gemeente van 1812 tot het in 1962 opging in Houten. Sinds 1943 had Schalkwijk al de burgemeester van Houten als burgemeester. Schalkwijk had 1973 inwoners in 2005.

Schalkwijk is een lintdorp langs de Schalkwijkse wetering. In het midden wordt het doorsneden door de spoorlijn Utrecht-'s-Hertogenbosch. Hier ligt ook de Brink. Het oostelijke uiteinde ligt aan de Lek bij de buurtschap De Heul (Houten). Op enige kilometers afstand ligt het veer naar Culemborg. De sporadische uitgroei van Schalkwijk vindt sinds de jaren 60 plaats ten westen van de spoorlijn in de polder Bieshaar, waar een kleine woonwijk is ontstaan. Schalkwijk telt twee horecagelegenheden en een supermarkt.

VV Schalkwijk is de voetbalvereniging van Schalkwijk. De club speelt op sportpark Blokhoven.

Geschiedenis[bewerken]

Schalkwijk is rond het jaar 1130 ontgonnen onder leiding van de familie van Schalkwijk. Deze hadden hun thuisbasis in kasteel Schalkwijk. Waar het eerste kasteel heeft gestaan is onbekend. In 1304 raakte de eigenaar Bertold (Gijsbert) van Schalkwijk betrokken bij de slag bij de Lek. Als straf wordt kasteel Schalkwijk door Jan van Beusichem, heer van Kuilenburg gesloopt. Tientallen jaren later werd er een tweede kasteel Schalkwijk gebouwd.

Tijdens de reformatie blijven de Schalkwijkers voornamelijk katholiek. De statie Schalkwijk draait beter dan de protestantse kerk. Wanneer de vrijheid van godsdienst terugkeert wordt een indrukwekkende kerk gebouwd. De kerk staat bekend onder de bijnaam 'Kathedraal van het Sticht'. De katholieke achtergrond is tevens de reden dat Schalkwijk een actief carnavalsleven kent. Op de RK begraafplaats in Schalkwijk is begraven mgr. prof. Cornelis Ludovicus baron de Wijkerslooth, heer van Weerdesteijn en Schalkwijk (1786-1851). De Wijkerslooth is de eerste bisschop in het gebied der heidenen (noordelijk Nederland) en waarmee hij tot taak heeft de bisschoppelijke hiërarchie te herstellen.

In het westen van Schalkwijk staat kasteel Vuijlcop. Deze woontoren is het oudste huis van de gemeente Houten en dateert uit het jaar 1300. Vuijlcop staat weliswaar in de voormalige gemeente Schalkwijk, maar behoorde tot de naastgelegen ontginning Schonauwen.

Het gerecht Schalkwijk is in het jaar 1330 uitgebreid met het gerecht Pothuizen. Tussen 1812 en 1962 was Schalkwijk een eigen gemeente. Vanaf het jaar 1850 was de Schalkwijkse burgemeester en die van Tull en 't Waal dezelfde. Vanaf 1943 was er een burgemeester voor Schalkwijk, Tull en ’t Waal en Houten. Op 1 januari 1962 ging de gemeente Schalkwijk op in de nieuwe gemeente Houten.

Bijzonderheden[bewerken]

  • André Hazes pachtte in de jaren 70 een korte tijd het Schalkwijkse Café de Zwaan aan de Jonkheer Ramweg.
  • Ieder jaar wordt in Schalkwijk de jeugdwielerronde "Tour de Schalkwijk" gereden. Er is dan veel te doen voor de jeugd. Voor de rennertjes zijn er na het fietsen allerlei activiteiten te doen. Meervoudig winnaar is Jan-Willem van Schip die tegenwoordig baan- en wegwielrenner is.
  • Schalkwijk had ooit een station, Station Schalkwijk, dat opende op 1 november 1868 en sloot in 1935.[2] Het had een soortgelijk gebouw als het oude station Houten. Het is in 1964 gesloopt. In 1871 vond op dit station een treinramp plaats, een grote gebeurtenis voor die dagen, waarbij 1 persoon om het leven kwam, het gevolg van een verkeerde wisselstand.[3]
  • Het dorp heeft een eigen vlag die door een aantal inwoners in 2013 is geplaatst op de hoogste berg van Europa, de Elbroes[4]

Monumenten[bewerken]

Zie ook:

Kerkelijke gebouwen[bewerken]

Straten, pleinen en parken[bewerken]

Geboren in Schalkwijk[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Beluister

(info)