Schijf van vijf

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De nieuwe schijf van vijf

De schijf van vijf is een hulpmiddel dat in Nederland wordt gebruikt in de voorlichting over goede en gezonde voeding, gericht op het grote publiek. Het idee is dat uit elk van de vijf groepen van voedingsmiddelen iedere dag een keuze wordt gemaakt, en die keuzen in de maaltijden van die dag te verwerken.

In Vlaanderen is de voedingsdriehoek gebruikelijker.

De oorspronkelijke schijf van vijf[bewerken]

De schijf van vijf werd in 1953 geïntroduceerd door het Voorlichtingsbureau voor de voeding in Nederland (een overheidsorgaan dat in 2000 opging in het Voedingscentrum). De schijf bevatte de volgende groepen voedingsmiddelen:

  1. Melk en melkproducten
  2. Groente, fruit, aardappelen
  3. Vlees, vis, kaas, eieren en peulvruchten
  4. Vetten
  5. Graan en graanproducten

Nieuwe schijf van vijf[bewerken]

De schijf van vijf raakte in de loop der jaren in onbruik en werd in 1981 vervangen door de maaltijdschijf en daarna (1991) door de voedingswijzer. Deze laatste twee voorlichtingshulpmiddelen haalden het qua populariteit en nationale bekendheid echter bij lange na niet bij de aloude schijf van vijf.

2004[bewerken]

Eind 2004 werd daarom, aanhakend bij de nog steeds bestaande grote naamsbekendheid, een nieuwe schijf van vijf als presentatiemiddel in gebruik genomen. Deze omvatte de volgende groepen:

Groep Voedingsmiddelen Belangrijke bestanddelen
1 Groente en fruit vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, mineralen zoals kalium, vezels en bioactieve stoffen
2 Brood, pasta, peulvruchten en aardappelen koolhydraten, eiwitten, vezels, vitamine B, calcium en ijzer
3 Zuivel, vlees(waren), vis, ei en vleesvervangers eiwitten, visvetzuren, mineralen zoals ijzer en calcium en B-vitamines
4 Vetten en olie vitamine A, D en E en essentiële vetzuren
5 Vocht Belangrijk vanwege de vochtbehoefte (water)

Verder gaf deze schijf van vijf ook vijf regels of aanbevelingen:

  1. Eet gevarieerd
  2. Eet niet te veel & beweeg
  3. Gebruik minder verzadigd vet
  4. Eet veel groente, fruit en brood
  5. Ga veilig met voedsel om

2016[bewerken]

In 2016 kwam een herziene schijf van vijf uit. Bij deze schijf wordt minder de nadruk op voedingsstoffen gelegd en zijn de productgroepen vervangen door specifieke producten. Zo staan 'vetten en oliën' niet langer als geheel op de schijf, maar wordt expliciet gesproken van 'zachte of vloeibare smeer- en bereidingsvetten'.[1][2] Vaste vetten zijn hierdoor van de schijf van vijf verdwenen. Verder wordt er geadviseerd minder (al dan niet bewerkt) vlees te eten en vaker noten, eieren en vegetarische producten te eten. Verder voldoende zuivel, veel groenten en fruit en granen bij voorkeur in volkorenproducten. De belangrijkste randadviezen zijn: kleine porties en niet te veel suiker, zout en verzadigd vet.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]