Shamarpa

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Shamarpa
Mipam Chökyi Lodrö;
Mipam Chökyi Lodrö;
Tibetaans ཞྭ་དམར་པ་
Wylie zhwa dmar pa
Traditioneel Chinees 夏瑪巴
Vereenvoudigd Chinees 夏玛巴
Hanyu pinyin Xiàmǎbā
Portaal  Portaalicoon   Tibet

Shamarpa (ook: shamar rinpoche) is de titel voor de tweede lama binnen de karma kagyü, een van de vier belangrijkste scholen binnen het Tibetaans boeddhisme. De shamarpa is een tulku, ofwel in Tibet een lama die uit mededogen is geïncarneerd om gelovigen te leiden op het pad naar verlichting.

Geschiedenis[bewerken]

Eerste shamarpa[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Khädrub Dragpa Sengge voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De eerste shamarpa wordt als zodanig betitelt nadat tweede karmapa Karma Pakshi al tijdens zijn leven voorspelde dat zijn bewustzijn in twee personen tot uitdrukking zou komen. Dit waren de derde karmapa Rangjung Dorje en vervolgens werd de eerste shamarpa Khädrub Dragpa Sengge erkend die diens belangrijkste leerling werd. De karmapa, houder van de Zwarte Kroon, gaf hem een identieke robijn-rode kroon en noemde hem "shamarpa", dat Houder van de Rode Kroon betekent.

Wanneer de karmapa te jong was om leiding te geven aan de karma kagyülinie was het de taak van de shamarpa de leiding over te nemen en het werd tevens de taak van de shamarpa om de reïncarnatie van de karmapa te vinden en vice versa. Omdat de kagyülinie zich voornamelijk in Kham concentreerde, werd het klooster Yangpachen bij Lhasa in U-Tsang aan de shamarpa toegewezen.

Verbod op reïncarnatie[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Mipam Chödrub Gyatso voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De tiende shamarpa had na de dood van zijn broer en de zesde pänchen lama, Lobsang Pälden Yeshe, gerekend op een groter deel van diens erfenis. Met behulp van de koning Rana Bahadur van Nepal en trijders probeerde hij met twee invasies in Tibet in 1788 en 1791 zijn vermeende deel terug te halen, wat na inmenging van Chinese troepen mislukte. De shamarpa kreeg de schuld van de ellende hij veroorzaakte en kreeg een verbod tot reïncarnatie.

Karmapa-controverse[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Karmapa-controverse voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In 1964 werd het verbod tot reïncarnatie ongedaan gemaakt door de veertiende dalai lama en na het overlijden van de zestiende karmapa ondernam de veertiende shamarpa Mipam Chökyi Lodrö] de traditionele taak op zich om een nieuwe karmapa te vinden. Hij erkende in 1992 Trinley Thaye Dorje als nieuwe karmapa, terwijl dezelfde zomer Pema Dönyö Nyinje, de twaalfde tai situ, Orgyen Trinley Dorje aanwees die zowel China als de dalai lama werd erkend. Dit voorval staat bekend als de Karmapa-controverse.

Lijst van shamarpas[bewerken]

zhwa dmar Naam Leven Wylie
1. Khädrub Dragpa Sengge 1283-1349 grags pa seng ge
2. Khanchög Wangpo 1350-1405 mkha' spyod dbang po
3. Chöpel Yeshe 1406-1452 chos dpal ye shes
4. Chödrag Yeshe 1453-1524 chos grags ye shes
5. Könchog Yenlag 1525-1583 dkon mchog yan lag
6. Mipam Chökyi Wangchug 1584-1630 chos kyi dbang phyug
7. Yeshe Nyingpo 1631-1694 ye shes snying po
8. Pälchen Chökyi Döndrub 1695-1732 dpal chen chos kyi don grub
9. Könchog Gewey Jungne 1733-1740 dkon mchog dge ba'i 'byung gnas
10. Mipam Chödrub Gyatso 1741/1742-1792 chos grub rgya mtsho
11. Naar verluidt een arts die onderdook  ? -
12. (11) Tugsay Jamyang 1892-1946 'jam dbyangs rin po che
13. (12) Trinley Künkyab 1947 - ca. 1950 'phrin las kun khyab
14. (13) Mipam Chökyi Lodrö 1952-2014 mi pham chos kyi blo gros

Externe link[bewerken]