Sidney Poitier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Sidney Poitier
Sidney Poitier in 1968
Algemene informatie
Geboren 20 februari 1927
Geboorteplaats Miami
Overleden 6 januari 2022
Overlijdensplaats Los Angeles
Land Vlag van Bahama's Bahama's (familie)
Vlag van de Verenigde Staten Verenigde Staten (geboorteplek)
Werk
Jaren actief 1946-2001 (als acteur)
Beroep acteur en regisseur
(en) IMDb-profiel
(en) IBDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Sidney Poitier (Miami, 20 februari 1927Los Angeles, 6 januari 2022) was een Bahamaans-Amerikaans acteur en filmregisseur. Hij was een van de eerste grote zwarte filmsterren die grote, dramatische rollen gingen spelen die tot dan enkel aan blanke acteurs toekwamen, in een tijd waarin zwarte acteurs gewoonlijk slechts rollen kregen die stereotypen bevestigden. Hij was niet de eerste zwarte acteur die een Oscar kreeg, maar wel de eerste die hem kreeg voor een hoofdrol.

Biografie[bewerken | brontekst bewerken]

Poitiers werd onverwacht vroeg geboren terwijl zijn Bahamaanse ouders Miami bezochten en daardoor werd hij automatisch Amerikaans staatsburger. Hij groeide op Cat Island op, een van de Bahama's, toen behorend tot de Britse koloniën. Zijn ouders waren arm en hij genoot slechts een basale opleiding. Als tiener vertrok hij naar de Verenigde Staten. Hier ging hij als medisch assistent werken bij het Amerikaanse leger. Hierna vertrok hij naar New York, waar hij auditie deed voor het American Negro Theater. Hij werd hier in eerste instantie afgewezen vanwege zijn zwaar Bahamaanse tongval. Na zes maanden spraakles werd hij alsnog aangenomen.

In 1946 maakte Poitier zijn toneeldebuut op Broadway in Lysistrata van Aristophanes. In 1950 maakte hij zijn filmdebuut in No Way Out als een zwarte dokter die een racist moet behandelen. Meer en grotere rollen volgden. Zijn grote doorbraak volgde met zijn rol als rebellerende student in The Blackboard Jungle uit 1955. In 1958 kreeg hij zijn eerste Oscar-nominatie voor zijn rol in Stanley Kramers The Defiant Ones. Hierna volgden meer films, waaronder Porgy and Bess (1959) en A Raisin in the Sun (1961). In 1963 was hij de eerste zwarte acteur die een Oscar voor beste acteur kreeg, en wel voor zijn rol in Lilies of the Field.

In 1967 speelde hij in enkele zeer succesvolle films. To Sir, with Love, waarin hij een zwarte leraar op een lastige school in Londen speelde, Guess Who's Coming to Dinner, als de zwarte verloofde van een blanke vrouw, en In the Heat of the Night, dat jaar de winnaar van de Oscar voor beste film, waarin hij een rechercheur speelde die onderzoek deed naar een moord, terwijl hij te kampen krijgt met allerlei vooroordelen in het zuiden van de Verenigde Staten.

In 1972 maakte Poitier zijn debuut als filmregisseur in The Buck and the Preacher. Hij regisseerde daarna nog meer films, als Uptown Saturday Night (1974), Let's Do It Again (1975) en Piece of the Action (1977). In al deze films speelde hij zelf een van de hoofdrollen. In 1980 regisseerde hij de komedie Stir Crazy met Gene Wilder en Richard Pryor in de hoofdrollen. Na nog twee films te hebben geregisseerd, Hanky Panky (1982) en Fast Forward (1985), verscheen hij in 1988 weer als acteur in de thriller Shoot to Kill en het spionagedrama Little Nikita.

In 1990 regisseerde hij het geflopte Ghost Dad met Bill Cosby. Datzelfde jaar speelde hij de rol van rechter Thurgood Marshall in de televisiefilm Separate But Equal. In 1992 was hij te zien in Sneakers en in 1997 in The Jackal.

Van april 1997 tot 2007 was hij voor de Bahama's ambassadeur in Japan.

Poitier was twee keer getrouwd, de eerste keer met Juanita Hardy van 1950 tot 1965, de tweede keer met actrice Joanna Shimkus, van 1976 tot zijn overlijden. Hij had vier kinderen uit zijn eerste huwelijk, en twee uit zijn tweede.

Prijzen en eerbewijzen[bewerken | brontekst bewerken]

Sidney Poitier ontvangt de Presidential Medal of Freedom uit handen van president Barack Obama, 12 augustus 2009.

Poitier heeft talloze filmprijzen ontvangen en is vele malen daarvoor genomineerd. In 1974 werd hij benoemd tot Ridder Commandeur in de Orde van het Britse Rijk. In 2002 kreeg Poitier de Academy Honorary Award voor zijn bijdragen aan de filmindustrie. In 2009 kreeg hij van president Obama de Presidential Medal of Freedom, de hoogste onderscheiding die namens de Verenigde Staten aan burgers wordt toegekend.

Filmografie[bewerken | brontekst bewerken]

A Raisin in the Sun (1961), met Sidney Poitier (staand), Louis Gossett en Ruby Dee

Als acteur[bewerken | brontekst bewerken]

Filmografie als acteur
Jaar Titel Rol Opmerkingen
1950 No Way Out Dr. Luther Brooks
1951 Cry, the Beloved Country Dominee Msimangu
1952 Red Ball Express Cpl. Andrew Robertson
1954 Go, Man, Go! Inman Jackson
1955 Blackboard Jungle Gregory W. Miller
1956 Good-bye, My Lady Gates
1957 Edge of the City Tommy Tyler
1957 Something of Value Kimani Wa Karanja
1957 Band of Angels Rau-Ru
1958 Virgin Island Marcus
1958 The Mark of the Hawk Obam
1958 The Defiant Ones Noah Cullen
1959 Porgy and Bess Porgy
1960 All the Young Men Sgt. Eddie Towler
1961 A Raisin in the Sun Walter Lee Younger
1961 Paris Blues Eddie Cook
1962 Pressure Point Hoofd psychiatrie
1963 The Long Ships Prins Aly Mansuh
1963 Lilies of the Field Homer Smith
1965 The Bedford Incident Ben Munceford
1965 The Greatest Story Ever Told Simon van Cyrene
1965 A Patch of Blue Gordon Ralfe
1965 The Slender Thread Alan Newell
1966 Duel at Diablo Toller
1967 To Sir, with Love Mark Thackeray
1967 In the Heat of the Night Rechercheur Virgil Tibbs
1967 Guess Who's Coming to Dinner Dr. John Wade Prentice
1968 For Love of Ivy Jack Parks
1969 The Lost Man Jason Higgs
1970 They Call Me Mister Tibbs! Inspecteur Virgil Tibbs
1971 Brother John John Kane
1971 The Organization Politie-inspecteur Virgil Tibbs
1972 Buck and the Preacher Buck
1973 A Warm December Matt Younger
1974 Uptown Saturday Night Steve Jackson
1975 The Wilby Conspiracy Shack Twala
1975 Let's Do It Again Clyde Williams
1977 A Piece of the Action Manny Durrell
1988 Shoot to Kill Warren Stantin
1988 Little Nikita Roy Parmenter
1991 Separate But Equal Thurgood Marshall televisiefilm
1992 Sneakers Donald Crease
1995 Children of the Dust Gypsy Smith televisiefilm
1996 To Sir, with Love II Mark Thackeray televisiefilm
1997 Mandela and De Klerk Nelson Mandela televisiefilm
1997 The Jackal FBI-onderdirecteur Carter Preston
1998 David and Lisa Dr. Jack Miller televisiefilm
1999 Free of Eden Will Cleamons televisiefilm
1999 The Simple Life of Noah Dearborn Noah Dearborn televisiefilm
2001 The Last Brickmaker in America Henry Cobb televisiefilm

Als regisseur[bewerken | brontekst bewerken]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Voorganger:
Gregory Peck
voor To Kill a Mockingbird
Academy Award voor beste acteur
1963
voor Lilies of the Field
Opvolger:
Rex Harrison
voor My Fair Lady
Zie de categorie Sidney Poitier van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.