Sint-Denijs-Westrem
Deelgemeente in België .svg){kind=small}
| |||
|---|---|---|---|
  | |||
  | |||
| Situering | |||
| Gewest |  Vlaanderen
| ||
| Provincie |  Oost-Vlaanderen
| ||
| Gemeente |  Gent
| ||
| Fusie | 1977 | ||
| Coördinaten | 51° 1′ NB, 3° 40′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 6,24 km² | ||
| Inwoners (1/1/2024) |
5.645 (905 inw./km²) | ||
| Overig | |||
| Postcode | 9051 | ||
| NIS-code | 44021(J) | ||
| Oude NIS-code | 44062 | ||
| Detailkaart | |||
| |||
| Locatie in Gent | |||
| Foto's | |||
| |||
| |||
Sint-Denijs-Westrem is een dorp in de Belgische provincie Oost-Vlaanderen en een deelgemeente van de stad Gent. Het was een zelfstandige gemeente tot aan de gemeentelijke herindeling van 1977. Sint-Denijs-Westrem ligt ten zuidwesten van Gent-centrum, naast Sint-Martens-Latem, De Pinte, Zwijnaarde en Afsnee. De grens met Gent wordt gevormd door de Rietgracht, waardoor het Maaltekasteel en het ziekenhuis Maria Middelares net nog in Gent zelf liggen.
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]
Rond Flanders Expo werden opgravingen gedaan waarbij sporen van nederzettingen vanaf de prehistorie tot aan de Middeleeuwen werden gevonden, en een Romeins dorp met begraafplaats.
In de late Middeleeuwen werden verschillende kastelen gebouwd zoals het kasteel van Idewalle, het Borluutkasteel, Hof ten Broecke en het Maaltekasteel.
De eerste geschreven bronnen van een kerk in Sint-Denijs-Westrem dateren uit 1111. De kerk werd uitgebreid in de 17de eeuw, maar weer afgebroken in 1845. Toen werd ze vervangen door een kerk in neogotische stijl.
De Kortrijksesteenweg werd aangelegd tussen 1716 en 1720, waarna hij nog verschillende malen werd vernieuwd.
Vanaf 1838 werden er op het Willemsveld, waar nu Flanders Expo zich bevindt, paardenkoersen gehouden. Bijna een eeuw lang was dit een echt society-evenement waar alle rijken aanwezig waren. Begin 20ste eeuw werd het terrein een vliegveld. Het vliegveld van Sint-Denijs-Westrem werd ook in de Eerste en Tweede Wereldoorlog gebruikt. Kort voor de Eerste Wereldoorlog werd het tracé van de spoorlijn Kortrijk-Gent verlegd langs Sint-Denijs-Westrem en het station Sint-Denijs-Westrem opende zijn deuren.
Tot de tweede helft van de twintigste eeuw was Sint-Denijs-Westrem vooral landelijk, maar nadien nam de bebouwing toe. In 1950 werd de autosnelweg E5 Brussel-Oostende (nu A10/E40) door Sint-Denijs-Westrem en over een stuk van het vliegveld getrokken. In 1969 werd ten noordoosten van Sint-Denijs-Westrem de Ringvaart gegraven, die het dorp afsneed van de stad Gent. Halverwege de jaren 80 verdween het vliegveld om plaats te maken voor het beurscomplex Flanders Expo. Daar hebben jaarlijks beurzen plaats zoals de Gentse Floraliën en muziekhappenings zoals I Love Techno.
Toponymie
[bewerken | brontekst bewerken]De plaats Sint-Denijs-Westrem ontleent haar naam aan zowel een geografische als een religieuze oorsprong. De oorspronkelijke naam van de nederzetting was Westum, wat "woonplaats in het Westen" betekent.[1] In de loop der eeuwen veranderde de schrijfwijze geleidelijk: de naam kwam voor als Westrehem, Westrehim, Westrim en uiteindelijk Westrem. Deze evolutie van de naam weerspiegelt zowel veranderingen in de taal als in de lokale schrijfgewoonten door de middeleeuwen heen.
Om de nederzetting te onderscheiden van andere plaatsen in de regio en tegelijk de religieuze toewijding van het dorp te benadrukken, werd later de naam van de patroonheilige toegevoegd: Sint-Denijs, ter ere van Sint-Dionysius, bisschop van Parijs en martelaar. Zo ontstond de samengestelde naam Sint-Denijs-Westrem, die zowel de geografische ligging ("westelijke nederzetting") als de religieuze identiteit van het dorp weerspiegelt.
De geschiedschrijvers Frans De Potter en Jan Broeckaert noteerden in de 19e eeuw dat deze naamsontwikkeling typerend is voor Vlaamse dorpen, waar zowel geografische kenmerken als heiligenverering in toponiemen worden weerspiegeld. De opeenvolgende schrijfwijzen van Westum tot Westrem geven bovendien inzicht in de fonetische veranderingen van het Nederlands in deze regio over de eeuwen heen.
Demografische ontwikkeling
[bewerken | brontekst bewerken]
- Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwoneraantal op 31 december
Politiek
[bewerken | brontekst bewerken]Uitslag gemeenteraadsverkiezingen sinds 2024
[bewerken | brontekst bewerken]| Partij / Kartel | 13-10-2024 | ||
|---|---|---|---|
| Stemmen / Zetels | % | 53 | |
| Vooruit / Voor Gent1 | 37,31 | 11 | |
| Open VLD / Voor Gent1 | 8 | ||
| N-VA | 27,9 | 10 | |
| Groen | 12,7 | 14 | |
| CD&V | 12,0 | 4 | |
| Vlaams Belang | 6,0 | 3 | |
| PVDA | 2,3 | 3 | |
| Voor U | 0,6 | 0 | |
| FouadAhidar&TeamGent | 0,4 | 0 | |
2024: Red Gent (0,4%) / Grondrecht (0,3%)
Geografie
[bewerken | brontekst bewerken]Het dorp ligt ongeveer 5 kilometer ten zuidwesten van het historische centrum van Gent en maakt deel uit van het Gentse stedelijk gebied. Sint-Denijs-Westrem grenst aan de deelgemeenten Zwijnaarde en Afsnee, evenals aan de gemeenten De Pinte en Sint-Martens-Latem.
Het landschap van Sint-Denijs-Westrem wordt gekenmerkt door een afwisseling van stedelijke zones, landelijk gebied en groene ruimtes. De oude dorpskern ligt langs de Lauwstraat en het Gemeenteplein, terwijl nieuwe woonwijken, bedrijventerreinen en infrastructuurgebieden de dorpsrand uitbreiden richting de Kortrijksesteenweg en Flanders Expo. Historisch gezien bestond het gebied voornamelijk uit landbouwgrond en kasteldomeinen, waarvan sommige vandaag nog zichtbaar zijn in parken en bosgebieden, zoals het Borluutbos en het domein van het Maaltekasteel.
Het dorpsgebied wordt doorsneden door enkele belangrijke verkeersaders. De Kortrijksesteenweg (N43) verbindt Sint-Denijs-Westrem met Gent en andere steden in de regio, terwijl de nabijgelegen autosnelweg E40/Brussel-Oostende snelle verbindingen biedt met de rest van Vlaanderen. De Ringvaart scheidt het dorp van het dichtbebouwde stadsgebied van Gent en benadrukt de overgang van stedelijk naar semi-ruraal landschap.
Hydrologisch gezien ligt Sint-Denijs-Westrem in de vallei van de Leie en wordt het gebied doorkruist door kleinere waterlopen en grachten, zoals de Rietgracht. Deze waterlopen waren historisch belangrijk voor drainage en landbouw en hebben bijgedragen aan de vestiging van nederzettingen in het gebied.
Dankzij de mix van stedelijke ontwikkeling, groene zones en historische kastelen heeft Sint-Denijs-Westrem een unieke geografische identiteit: het combineert de rust en openheid van het platteland met de nabijheid van stedelijke voorzieningen van Gent.
Een meteoriet in Sint-Denijs-Westrem
[bewerken | brontekst bewerken]Op 7 juni 1855, omstreeks 19 uur 45, kwam een 700 gram wegende meteoriet neer in de onmiddellijke omgeving van deze plaats. Het is de oudste geregistreerde meteoriet die in België neerkwam. Alhoewel hij niet werd waargenomen spraken getuigen van een fluitend geluid. De ontdekkers van de meteoriet beschreven het object als rond, gloeiend heet met dunne gesmolten korst en opvallende zwavelgeur.
Het grootste deel van deze steenmeteoriet (chondriet, subtype L6) wordt bewaard in het Naturhistorisches Museum Wien. Twee kleinere stukken van respectievelijk 2,7 en 1,11 gram bevinden zich in de meteorietencollectie van het Vaticaan.
Bezienswaardigheden
[bewerken | brontekst bewerken]
- De Sint-Denijskerk (ontworpen door architect Matthias Jozef Wolters) is net als de omliggende kerkhofmuur, de pastorie, en de omgeving beschermd.
- Het Kasteel Borluut (inclusief bos)
- Het Kasteel Puttenhove aan de Putstraat
- Het Kasteel Hamelinck aan de Beukenlaan
- Het voormalig treinstation en zijn omgeving
- De Heilige Sacramentskapel 't Putje
- Het Sint-Jozefgesticht (Sint-Denijs-Westrem) aan de Kortrijksesteenweg
- Het Sint-Vincentius a Paoloklooster aan de Loofblommestraat
Natuur en landschap
[bewerken | brontekst bewerken]Sint-Denijs-Westrem ligt aan de Leie en aan de Ringvoort. De hoogte bedraagt 7-11 meter en de bodem is zandig. De plaats behoort tot de Gentse agglomeratie. Van de natuurgebieden kan het Duddegembos worden genoemd, een betrekkelijk klein bosgebied.
Bevolking
[bewerken | brontekst bewerken]De laatste jaren is het bevolkingsaantal van Sint-Denijs-Westrem afgenomen, terwijl dat van de stad Gent is toegenomen. De bevolkingsdichtheid en de bebouwingsgraad zijn lager dan het gemiddelde van de gemeente Gent. Er trekken namelijk meer mensen weg uit Sint-Denijs-Westrem dan er komen wonen en bovendien is het sterftecijfer hoger dan het geboortecijfer. De gemiddelde leeftijd van de bevolking ligt hoger dan in Gent in het algemeen, er is een groot aantal 65-plussers.
Vlag
[bewerken | brontekst bewerken]De vlag van Sint-Denijs-Westrem bestaat uit twee horizontale banen in geel en rood, met in het midden het gemeentewapen. Het wapen toont drie sleutels in goud op een rood (heraldiek: keel) veld, geplaatst twee boven en één onder. Het geheel wordt traditioneel in verband gebracht met de historische band tussen Sint-Denijs-Westrem en de Sint-Pietersabdij van Gent, die gedurende eeuwen eigenaar was van het grondgebied. De sleutels verwijzen rechtstreeks naar het wapen van de abdij.
De patroonheilige van de gemeente, Sint-Denijs (Dionysius), wordt in de heraldieke beschrijving vermeld als schildhouder. Zijn aanwezigheid benadrukt de religieuze oorsprong van de plaatsnaam en het beschermheerschap over de gemeenschap.
Op de modernere vlagversie wordt het schild omringd door een gouden laurierkrans, in dezelfde kleur als de sleutels. Deze krans symboliseert de vrijgevochtenheid en het streven naar meer autonomie voor Sint-Denijs-Westrem. De gouden kleur verbindt visueel de krans met de sleutels en benadrukt de waarde en trots van de inwoners op hun gemeenschap.
Sport
[bewerken | brontekst bewerken]Voetbalclub KVV Sint-Denijs Sport is sinds de jaren 30 aangesloten bij de Belgische Voetbalbond en er actief in de provinciale reeksen. Sinds 23 april 2023 promoveert de club naar de Nationale reeksen.
In het Borluutbos is TC Borluut gevestigd.
De Ghent Gators spelen al hun thuismatchen in Sint-Denijs-Westrem. Ze mochten in 2014 de Belgische landstitel vieren in het American Football.
Stedenbanden
[bewerken | brontekst bewerken]
Tot de fusie in 1977 had Sint-Denijs-Westrem een band met het Duitse Melle.
Bekende personen afkomstig uit Sint-Denijs-Westrem
[bewerken | brontekst bewerken]
- Joseph de Hemptinne (1859-1942), burgemeester
- Adolphe Braeckeveldt (1912-1985), wielrenner
- John Massis (1940-1988), gewichtheffer
- Wouter Weylandt (1984-2011), wielrenner
- Nina Sterckx (2002), gewichtheffer
Nabijgelegen kernen
[bewerken | brontekst bewerken]Sint-Martens-Latem, Afsnee, Gent, De Pinte, Zwijnaarde
Literatuur
[bewerken | brontekst bewerken]- de Potter, Frans; Jan Broeckaert, Geschiedenis van de Gemeenten der Provincie Oost-Vlaanderen, eerste reeks: Arrondissement Gent, eerste deel: Aalter, Afsnee, Asper, Astene, Baaigem, Bachte-Maria-Leerne, Balegem, Bellem, Bottelaere, St.-Denijs-Westrem, Destelbergen, Desteldonk. Annoot-Braeckman (1864-1870) – via Google Books.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Stad Gent Sint-Denijs-Westrem/Afsnee
- Sint-Denijs-Westrem
- Inventaris Onroerend Erfgoed
- Stad Gent, Sint-Denijs-Westrem/Afsnee 2006
· 
· 
- ↑ Sint-Denijs-Westrem. inventaris.onroerenderfgoed.be (1 juni 1975). Geraadpleegd op 19 oktober 2025.