Sint-Gerlachuskerk (Banholt)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Sint-Gerlachuskerk
Banholt-Kerk.JPG
Plaats Banholt
Gebouwd in 1874
1922 (toren)
Gewijd aan H. Gerlachus
Monumentale status Rijksmonument
Monumentnummer  34622
Lijst van rijksmonumenten in Banholt
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Sint-Gerlachuskerk is een kerkgebouw in Banholt in de Nederlands Zuid-Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. De kerk staat op een driesprong midden in het dorp op een driehoekig stuk grond. Dit heette vroeger 'schapendries' op 'pley' genoemd werd en ligt in het hoge gedeelte van het dorp. Hier komen de wegen uit Mheer, Bruisterbosch/Sint Geertruid en Reijmerstok/Terhorst/Terlinden samen. Aan de noordkant van het gebouw ligt er een Mariagrot.

De kerk is een rijksmonument en gewijd aan H. Gerlachus.

Geschiedenis[bewerken]

Vanouds hoorde Banholt bij de parochie Mheer en had men voor Banholt, Mheer en Terhorst één kerkgebouw in Mheer.

In 1872 moest de kerk van Mheer herbouwd worden en de inwoners van Banholt wilden dat die herbouw van de kerk plaatsvond halverwege Mheer en Banholt. Dat kregen ze niet voor elkaar en de inwoners van Banholt besloten daarop een eigen kerk te bouwen als een van Mheer onafhankelijke rectoraatskerk.

In 1874 begon met de bouw van de nieuwe kerk. Ze werd opgetrokken in zelfgebakken lemen brikken die gewonnen werden op de Banneterheide. Bij de bouw kwam er geen architect te pas, maar zorgden bouwkundige Jonkergouw uit Meerssen en aannemer Johannes Roijen uit Margraten voor de bouw. Als voorbeeld voor het gebouw werd de kerk van Berne genomen en werd het kerkgebouw in vereenvoudigde classicistische stijl opgetrokken.

Op 28 december 1876 werd de kerk ingezegend door de toenmalige deken van Gulpen.

De afscheiding van Mheer ging echter niet zo simpel, omdat de bisschop, graaf en pastoor weigerden om de kerk in Banholt te bedienen. Er ontstond toen het 'Banholter Schisma' dat officieel tot 1881 duurde. In de periode van 1877 tot 1881 werden er in de Banholtse kerk geen missen gelezen, behielp men zich met lekenbediening en kreeg men de hulp van een oud-katholiek priester. In 1881 werd Banholt een zelfstandig rectoraat onder de parochie Mheer na het bijleggen van de ruzie.

In 1922 werd het onopvallende klokkentorentje gesloopt om plaats te maken voor de huidige bakstenen toren naar het ontwerp van Nic Ramakers.

In 1937 werd Banholt een parochie.

Gebouw[bewerken]

Het gebouw bestaat uit een neoclassicistische driebeukige kerk met vier traveeën, een driezijdig gesloten koor en een brede zuidtoren met zadeldak. Het kerkgebouw is ongeveer in noord-zuidrichting gepositioneerd met het koor naar het noorden.