Sint-Janspoort (Antwerpen)
.jpg)
De Sint-Janspoort was een poortgebouw en brug, in 1340 onder Hertog Jan III gebouwd aan de toenmalige zuidgrens van de stad Antwerpen.[1]
De poort lag aan de Sint-Jansvliet - deze kiel werd later vernoemd naar de poort[2] - en het Sint-Julianusgasthuis. Tussen de Hoogstraat en de Oever was het de zuidelijke stadspoort van Antwerpen.[3] De locatie was verkeerstechnisch van belang omdat erdoorheen de verkeersader van de Markt via de Hoogstraat naar de Sint-Michielsabdij (extra muros) leidde, en verder zuidwaarts langs de Schelde. Toen de Sint-Jansvliet niet langer de zuidelijke grens van de stad vormde, verloor de Sint-Janspoort haar nut en werd ze in 1581 afgebroken.[4]
 |
 | |
Links (nr 6): de Sint-Janspoort begin 13e eeuw aan de zuidrand van de stad. Rechts: de poort in de 16e eeuw, opgeslokt door de stad. | ||
Triomfboog
[bewerken | brontekst bewerken]
Ter plaatse werd een jaar na de afbraak van de poort een triomfboog gebouwd,[5] ter ere van Frans van Anjou die daar een blijde intrede maakte.[6] Na de mislukte Franse Furie in 1583 en het vertrek van de hertog is dit bouwwerk ook verdwenen. Anno 2024 is de plek van de voormalige Sint-Janspoort openbare verkeersruimte.
Andere Sint-Janspoort
[bewerken | brontekst bewerken]Er was in Antwerpen een andere 'Sint-Janspoort',[7] vermoedelijk omstreeks 1550 gebouwd als deel van de Antwerpse Spaanse omwalling.[8] Ook deze poort bestaat niet langer.
Bronnen en referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Hoogstraat. Inventaris onroerend erfgoed (1 januari 1975).
- ↑ J.F. Willems (1828). Historisch onderzoek naer den oorsprong en den waren naem der openbare plaetsen en andere oudheden van de stad Antwerpen, '323. St.-Jansvliet.', p. 114.
- ↑ Archeologisch onderzoek op Sint-Jansvliet voor heraanleg plein in 2018. N-VA Stad Antwerpen (26 februari 2016).
- ↑ Veerle Hendriks, Karen Minsaer en Jef Vansweevelt, Archeologische prospectie Sint-Jansvliet (A443) (rapport), Dienst archeologie stad Antwerpen, april 2017
- ↑ Erepoort opgericht op de plek van de oude Sint Janspoort, 1582. Rijksmuseum. Geraadpleegd op 5 december 2024.
- ↑ Blijde inkomste van de hertog van Anjou in Antwerpen op 19 februari 1582 - Monogrammist MHVH. Google Arts & Culture. Geraadpleegd op 6 december 2024.
- ↑ Archievenoverzicht. Felix-archief Antwerpen. Geraadpleegd op 7 december 2024.
- ↑ (en) Bruno Blondé & Jeroen Puttevils (reds) (2020). Antwerp in the Renaissance. Turnhout: Brepol, p. 207.