Sint Antoniessluishoogwaterkering

Sint Antoniessluishoogwaterkering
	Sluisgedeelte van Sint Antoniessluishoogwaterkering (2014)
Algemene gegevens
Locatie	Amsterdam-Centrum
Waterweg(en)	doorgang Zwanenburgwal naar Oudeschans
Bouw
Bouwperiode	rond 1600
Portaal	Verkeer & Vervoer

De Sint Antoniessluishoogwaterkering, voorheen Sint Antoniesluis, Sint Anthoniesluis, Sint Anthonieschutsluis en in de volksmond ook wel Sint Teunissluis, is een sluis (sluis 211) in Amsterdam-Centrum. De sluis verbindt de Zwanenburgwal met de Oudeschans.^[1] De sluis zorgt voor verversing van het water in de Amsterdamse grachten. De sluisdrempels worden wekelijks gebaggerd zodat de sluis goed blijft functioneren.^[2]

Langs de kolk ligt de straat Sint Antoniesluis en over de zuidelijke sluisdeuren ligt de brug Sint Anthoniesluis.

Door afbraak is veel van de oorspronkelijke bebouwing rond de sluis verdwenen. Nog bestaande bebouwing bestaat uit het Goslerhuisje (aangewezen als rijksmonument) aan noordoostkant, het Rembrandthuis (eveneens rijksmonument) aan zuidoostkant en het Pentagon aan zuidwestkant.

Geschiedenis

De Sint Antoniessluishoogwaterkering werd aangelegd in 1602 als onderdeel van een stadsuitbreiding waarbij onder meer de Lastage, een buitendijks havengebied, bij de stad werd betrokken. Op de kaart van Pieter Bast uit 1599 is de sluis al te zien. Twee nieuwe buitensluizen werden aangelegd om het stadswater van het IJ af te schermen: een nieuwe Haarlemmersluis in het Singel aan westkant en de Sint Antoniessluishoogwaterkering aan oostkant. Die waterkering verbond de Sint Antoniesdijk (waarnaar de sluis vernoemd is) met de Jodenbreestraat en regelde de uitstroom van het rivierwater van de Amstel naar het IJ.^[2]^[3]^[4]

Afbeeldingen

Kaart van Pieter Bast (1599) met brug en sluis midden boven tegen de kadrering aan
Dubbele ophaalbrug rond 1850
Sint Antoniesluis rond 1910
Sluis vanaf de brug, met het Goslerhuisje aan de Joden Houttuinen