Sint Piter

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Sint Piter op zijn Friese paard

Sint Piter is de goedheiligman die elk jaar op de zaterdag voor zijn verjaardag (van 21 februari) van Spanje naar het Friese dorp Grouw komt en daar zijn boot aanlegt aan de Nieuwe Kade.

Volgens een legende is hij de broer van Sinterklaas die naar Grouw trok om pakjes te brengen toen Sinterklaas het dorp vergeten was. De oorsprong van het feest is echter anders en startte als een voorjaarsfeest ter verering van Sint-Petrus.

Oorsprong[bewerken]

Volgens de legende zouden vroeger Sint Piter en Sinterklaas gezamenlijk naar Nederland varen om daar op 5 december op pakjesavond cadeautjes uit te delen. Toen zij een keer Grouw vergaten, ging Sint Piter terug om alsnog de cadeautjes voor de inwoners van het Friese dorpje op te halen. Pas midden februari kwam hij terug. Desondanks ligt de oorsprong van het feest ergens anders.

Vroeger vierde men in Friesland het Maitiidsfeest (voorjaarsfeest). Omdat de kerk heidense feesten verving door christelijke feesten veranderde het voorjaarsfeest in het feest van Sint-Petrus. Nu is dit feest overal in de vergetelheid geraakt, behalve in Grouw. Waarom precies is niet duidelijk, maar het kan ermee te maken hebben dat Sint-Petrus beschermheilige is van het vissersdorp Grouw.

In de 19e eeuw was Sint Piter een man met kettingen om de voeten en een grote jas aan, met daarop snoep bevestigd. Zo ging hij van deur tot deur waarbij de kinderen steeds wat snoep van zijn jas mochten pakken.

Onder invloed van de Grouwster kleuterjuf Jansen werd de opzet van het feest veranderd. Zij bedacht rond 1900 de huidige Sint Piter.[1]

Relatie met Sinterklaas[bewerken]

Grouw wordt in principe niet door Sinterklaas maar door Sint Piter bezocht. Op de scholen wordt niet gesproken over Sinterklaas en wordt daarentegen veel tijd besteed aan het Sint Piterfeest.[2]

Er zijn veel overeenkomsten. Zo zijn beide mannen te herkennen aan de lange witte baard, de staf en de mijter. Sint Piter draagt in tegenstelling tot Sinterklaas een witte mantel. Ook rijdt hij niet op een schimmel maar op een Fries paard, dat zwart is. Daarnaast heeft hij in tegenstelling tot zijn collega maar één Zwarte Piet, die in het Fries Swarte Pyt wordt genoemd.[3][4]

Net als Sinterklaas komt ook Sint Piter uit Spanje en brengt hij cadeautjes mee. Zowel hij als zijn Piet spreken Fries en worden door de kinderen toegezongen in het Fries. Veel liedjes zijn afgeleid van sinterklaasliedjes.[4]

Aankomst[bewerken]

In het verleden kwam Sint Piter aan op 21 februari. Vanaf 1971 komt Sint-Piter op de zaterdag voor zijn naamdag, 22 februari, tenzij die dagen te dicht bij elkaar liggen want dan komt hij een week eerder.[4]

Hij komt aan bij de kade bij Hotel Oostergoo. Daar wordt hij opgewacht door de inwoners van Grouw en de leerlingen van de basisscholen van het Friese dorp. Daarna volgt traditiegetrouw een tocht door het dorp onder begeleiding van het muziekkorps.

Activiteiten[bewerken]

Rondom het Sint-Piterfeest worden altijd verschillende activiteiten georganiseerd. Traditiegetrouw wordt door het personeel van de basisschool het Sint Pitermearke opgevoerd. Sinds 1950 wordt elk jaar een ander sprookje voor de bevolking gespeeld. Ook worden verhalen verteld aan de kinderen. Net als bij Sinterklaas wordt door de kinderen van Grouw de schoen gezet en is er bij velen een zak met cadeautjes voor de deur te vinden.

Vertrek[bewerken]

Sint-Piter vertrekt elk jaar op 21 februari, de dag voor zijn naamdag, zodat hij anders dan Sinterklaas maar maximaal een week in het land is. Op It Grien (plein in Grouw) worden er dan door de kinderen honderden gekleurde ballonnen opgelaten met naamkaartjes; de ballon die het verste komt wint een prijs.

Vervolgens vertrekken Sint Piter en Swarte Pyt gevolgd door de Grouwster bevolking naar de kade bij Hotel Oostergoo. Daar ligt de stoomboot van Sint Piter klaar en worden hij en Swarte Pyt door de Grouwsters uitgezwaaid voor hun tocht naar Spanje. Vaak moet Sint Piter wachten op Swarte Pyt, die altijd te laat is voor de boot en die altijd met spectaculaire stunts weet in te halen. In 2010[4] vertrok hij per luchtballon naar Spanje.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]