Solarpunk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Solarpunk is een beweging die optimistische vooruitzichten voor de toekomst aanmoedigt in het licht van de huidige milieuproblemen, zoals klimaatverandering en vervuiling[1], en sociale ongelijkheid.[2] Solarpunk richt zich op hernieuwbare energiebronnen en de hele technologie daarrond, zoals zonne-energie en windenergie.[3] Maar solarpunk schenkt ook aandacht aan low-tech en bezigheden die ook goed zijn voor het milieu, zoals tuinieren of het gebruik van niet-gemotoriseerde voertuigen. In Vlaanderen en Nederland wordt de circulaire economie of kringloopeconomie ook gezien als een strategie om de milieueffecten te verminderen en kan ook als onderwerp dienen voor solarpunk[4].

Solarpunk omvat een veelheid aan media zoals literatuur, beeldende kunst, architectuur, mode, muziek en games.[5] Solarpunk is ook een genre van speculatieve fictie; enkele van de meest bekende internationale voorbeelden zijn 'Solarpunk: Ecological and Fantastical Stories in a Sustainable World' (Solarpunk: Ecologische en Fantastische Verhalen in een Duurzame Wereld) en 'Sunvault: Stories of Solarpunk and Eco-Speculation' (Sunvault: Verhalen van Solarpunk en Eco-Speculatie).

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De vroege ideeën van solarpunk zijn terug te voeren tot 2008[6]; in dat jaar publiceerde een blog met de naam Republic of the Bees: "From Steampunk to Solarpunk." De post begint met de conceptualisering van solarpunk als een literair genre geïnspireerd op steampunk.

Solarpunk's directe afstamming is van steampunk en cyberpunk.[6] Steampunk stelt zich een nieuwe geschiedenis en wereld voor met stoom als de belangrijkste energiebron in plaats van de traditionele elektriciteit van vandaag. Solarpunk beeldt zich in hoe een toekomst met hernieuwbare energiebronnen als de primaire energiebron eruitziet.[1] Cyberpunk verbeeldt toekomsten met geavanceerde technologieën die vaak een gebrek aan waardering voor de mensheid vertonen. Zowel cyberpunk als solarpunk verbeelden potentiële toekomsten vanuit het perspectief van zorgen voor het heden. Terwijl cyberpunk echter benadrukt hoe het mis kan gaan, stelt solarpunk zich voor hoe dingen beter kunnen worden.

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

Solarpunk-fictie, die romans, korte verhalen en poëzie omvat, werpen een optimistische kijk op de toekomst of een alternatief heden waarin de milieueffecten van de mensen gereduceerd zijn, vergeleken met de huidige realiteit. Solarpunk is ook deel van het speculatieve fictiegenre.[3]

Solarpunk zijn dus positieve verhalen over de nabije of verre toekomst waar technologie ten dienste staat van een meer gezonde en rechtvaardige planeet[7]. In de Lage Landen bestaan nauwelijks boeken die zich profileren als solarpunk, buiten 'Als Meubels Konden Spreken' van Wendy Wuyts (2019)[8] en 'Universitats - Solarp Aestethics' (Engels) van Dustin Jacobus[9]. Voorbeelden van verhalen die onder solarpunk geklasseerd kunnen worden (maar zich niet hebben geprofileerd), zijn o.a. Kinderen van Moeder Aarde' van Thea Beckman (1985) .

Esthetiek[bewerken | brontekst bewerken]

De solarpunk-esthetiek maakt gebruik van natuurmotieven (zoals spiralen) en is zeer decoratief.[1] De inspiratie komt van de art-nouveau- en de arts-and-craftsbeweging[10], en legt vooral nadruk op handwerk zoals we in de arts-and-craftsbeweging.

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Solarpunk heeft geen specifieke politiek gedachtegoed. Solarpunks worden wel aangemoedigd om te handelen in overeenstemming met solarpunk-overtuigingen en om bij te dragen aan het realiseren van de optimistische toekomst die ze voor ogen hebben.[3] Solarpunks oefenen de beweging op verschillende manieren uit, zoals het creëren van ecodorpen tot kleinere acties zoals het kweken van eigen eten en doe-het-zelf.[5]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]