Spaarndam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor het gelijknamige schip, zie Spaarndam (I)
Spaarndam
Dorp in Nederland Vlag van Nederland
Spaarndam
Spaarndam
Situering
Provincie Vlag Noord-Holland Noord-Holland
Gemeente (-West) Haarlem en
(-Oost) Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Coördinaten 52° 25′ NB, 4° 41′ OL
Algemeen
Oppervlakte 1,90 km²
Inwoners (2008) 7689
Overig
Postcode (-West:) 2063 en (-Oost:) 2064
Netnummer 023
Woonplaatscode 2908 (Haarlem) en
3534 (Haarlemmerliede en Spaarnwoude)
Foto's
Luchtfoto uit 2014
Luchtfoto uit 2014
De Westkolk
De Westkolk
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Spaarndam
Voormalige gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Spaarndam
(Details)
Situering
Provincie Vlag Noord-Holland Noord-Holland
Overig
Voormalige gemeente 1812/1817 - 1927
Amsterdamse code 10192
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Spaarndam is een dorp en voormalige gemeente aan het Noorder Buiten Spaarne, dat uit 2 delen bestaat. Spaarndam-West (officieel geheten: Spaarndam gem. Haarlem) ligt sinds 1927 in de gemeente Haarlem en Spaarndam-Oost (officieel kortweg: Spaarndam) ligt in de gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude, beide in de provincie Noord-Holland. De grens ligt bij de Grote Sluis.

Geschiedenis[bewerken]

Spaarndam ontstond rond een dam bij de monding van het Spaarne in het IJ, die Graaf Floris V van Holland hier in 1285 liet aanleggen. Het plaatsje leefde van de tol bij deze dam, en vooral ook van de visserij. Van 1812 tot 1927 was Spaarndam een gemeente. Tegenwoordig is Spaarndam een forensenplaatsje met enig toerisme. Er bevindt zich nog een palingrokerij. Spaarndam-Oost heeft de meeste inwoners.

Het gedeelte op de linkeroever van het Spaarne (Spaarndam-West) is het oudste: hier bevindt zich een schilderachtig oude kolksluis.[1] In de zomer van 2009 is deze sluis tijdens de verbouwing van de Grote Sluis weer in gebruik genomen onder auspiciën van Hoogheemraadschap Rijnland, maar bediend door vrijwilligers. Hiermee is dit de oudste nog dienstdoende schutsluis van Europa.[2]

Aan een pleintje onder de IJdijk staat de hervormde Oude Kerk, herbouwd in 1627 na een hevige storm. Naast de kerk bevindt zich een ouderwets kerkhofje. Aan deze kant van de dijk lopen smalle wandelpaadjes langs de huizen. Spaarndam was een van de eerste beschermde dorpsgezichten in Nederland.

Even buiten het dorp bevinden zich twee forten, die deel uitmaken van de Stelling van Amsterdam: het Fort Benoorden Spaarndam en het Fort Bezuiden Spaarndam. Bij het laatste fort staat ook het Gemaal Spaarndam voor de afwatering van het Rijnlandboezem. Vlak bij Spaarndam-Oost staat de windmolen De Slokop, die vanaf Spaarndam-West goed te zien is.

De voortdurende strijd tegen het water wordt gesymboliseerd door het beeldje van Hansje Brinker op de IJdijk. Hansje was een figuur uit een Amerikaans boek, die het land behoedde voor overstroming door zijn vinger in een gat in de dijk te steken. Het beeldje is door de plaatselijke VVV geplaatst. Hansje heeft ook in Harlingen een beeldje.

Bekende inwoners[bewerken]

Geboren in Spaarndam[bewerken]

Getrouwd in Spaarndam[bewerken]

  • Frans Hals, kunstschilder, op 12 februari 1617, met Lysbeth Reyniers.

Gestorven in Spaarndam[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Foto galerij[bewerken]