SpaceShipTwo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Draagvliegtuig White Knight Two Eve
SpaceShipTwo VSS Enterprise, onder het moederschip Eve, tot nog toe het enige draagvliegtuig van het type White Knight Two in een hangar in Mojave, USA.

SpaceShipTwo is een type commercieel ruimtevaartuig dat voor suborbitale ruimtevluchten werd ontwikkeld door The Spaceship Company, een bedrijf dat werd opgericht als joint-venture van Virgin Galactic en Scaled Composites en sinds 2012 volledig in handen is van Virgin Galactic dat deze ruimtevaartuigen uitbaat. Het originele einddoel was het opzetten van een commercieel ruimtevaartbedrijf met vijf van dergelijke toestellen, vanaf eind 2011. Sinds eind 2018 zijn enkele vluchten tot een hoogte van meer dan 80 kilometer gemaakt. De verwachting is dat Virgin Galactic in de loop van 2020 de eerste ruimtetoeristen naar de rand van de ruimte (volgens de militaire definitie, op een hoogte van 50 Engelse mijl, ruim 80 km) zal brengen.

Techniek[bewerken | brontekst bewerken]

Bij de ontwikkeling van SpaceShipTwo werd voortgebouwd op de ervaring die is opgedaan met SpaceShipOne, waarmee in 2004 drie succesvolle vluchten werden gemaakt tot 100 km hoogte. Ontwerper Burt Rutan meldde dat SpaceShipTwo werd ontworpen om een hoogte van circa 140 km te kunnen halen. Het toestel wordt door een, eveneens nieuw te ontwerpen, draagvliegtuig (White Knight Two), op de lanceerhoogte van 15 km gebracht. Na de lancering wordt een hybride raketmotor gestart. Deze werkt op vaste brandstof en lachgas (N2O) als oxidator. De eindsnelheid tijdens de klim is ca. 2500 km/uur. Voortbordurend op de goede ervaring die bij SpaceShipOne werd opgedaan wordt bij de daling het draagvlak zodanig gekanteld ten opzichte van de romp dat voldoende luchtwrijving wordt opgewekt om de snelheid enigszins geleidelijk terug te brengen tot aerodynamisch acceptabele waarde zonder dat de huid door de warmte van de atmosferische compressie te heet wordt. Deze fase heet feathered flight. De romp heeft een diameter van ca. 2 meter en is voorzien van zitplaatsen voor 6 betalende passagiers en 2 piloten. De passagiersstoelen zijn kantelbaar ontworpen om de versnellingskrachten gerieflijker te kunnen opvangen.

Kosten[bewerken | brontekst bewerken]

Met de bouw van ieder SpaceShipTwo is 30 tot 35 miljoen dollar gemoeid. De ruimtetuigen zijn ontwikkeld voor een levensduur van minstens tien jaar bij vijftig vluchten per jaar. De RocketMotorTwo die voor elke vlucht moet worden vervangen kost anno 2020 250.000 tot 275.000 dollar, maar Virgin Galactic verwacht dat dat bedrag in de toekomst lager wordt.[1]

Het commerciële aspect[bewerken | brontekst bewerken]

De prijs die de eerste betalende passagiers zullen betalen is $200.000 per vlucht. De totale vluchtduur, inclusief het op lanceerhoogte brengen, zal 2,5 uur bedragen. Er zijn – zeer voorlopige – plannen voor de aanleg van voor dit doel geschikte vliegvelden in o.a. Zweden, Saoedi-Arabië en Engeland. Een en ander hangt af van het succes van de eerste "ruimtehavens" in de Mojavewoestijn (VS) en New Mexico.

SpaceShipTwo is ook toegevoegd aan NASA’s Flight Opportunities Program waarmee NASA onder meer suborbitale vluchten voor experimenten boekt. Op 15 oktober 2020 maakte NASA en Southwest Research Institute bekend dat Alan Stern (bekend van de New Horizons missie) aan boord van een SpaceShipTwo een experiment zal uitvoeren.[2]

Testvluchten[bewerken | brontekst bewerken]

Op 26 juli 2007 vond op de Mojave Air and Space Port (waar SpaceShip Two’s worden gebouwd en vanwaar alle testvluchten plaatsvinden) een explosie plaats bij een testvulling van de N2O-tank. Hierbij kwamen drie medewerkers van Scaled Composites om het leven en raakten enkele anderen gewond. Dit had gevolgen voor het tempo waarin SpaceShipTwo vorm kreeg. Op 22 maart 2010 werd een eerste testvlucht uitgevoerd waarbij SpaceshipTwo onder de vleugels van het moederschip White Knight Two de lucht in ging. De vlucht duurde een paar minuten, SpaceShipTwo kwam tijdens deze vlucht niet los van het moederschip. Virgin Galactic noemde de testvlucht een succes.[3]

Op 10 oktober 2010 maakte Virgin Galactic bekend dat haar prototype ruimteschip, de VSS Enterprise, een geslaagde eerste testvlucht had uitgevoerd. Virgin Galactic wil in de toekomst met dit soort ruimteschepen voor een prijs van $200.000 ruimtetoeristen buiten de dampkring gaan vervoeren.[4]

Op 31 oktober 2014 stortte SpaceShipTwo VSS Enterprise neer tijdens een testvlucht boven Californië. Het toestel had twee piloten aan boord. Een van hen overleefde het ongeluk niet. De andere piloot raakte zwaargewond. Het was de vierde aangedreven vlucht van het toestel. Het draagvliegtuig is wel behouden geland.[5] Het ongeluk kwam in de Amerikaanse ruimtevaartindustrie extra hard aan doordat slechts drie dagen daarvoor een onbemande Antares raket was geëxplodeerd. Het ongeluk gebeurde doordat de "feathering device", de staartvleugels die tijdens de terugkeer in de atmosfeer 90 graden omhoogklappen, al enkele seconden na het laten ontbranden van de raketmotor opklapte en dwars op de richting waarin op dat moment de raketmotor het voertuig voortstuwde kwam te staan. Dat gebeurde op een hoogte waar de luchtdichtheid te hoog was zodat het toestel desintegreerde.

Eind 2016 werd de eerste glijvlucht uitgevoerd met het nieuwe SpaceShipTwo-2 dat VSS Unity werd gedoopt. Op 5 april 2018 werd met succes de eerste door de raketmotor aangedreven testvlucht met de VSS Unity uitgevoerd waarbij een hoogte van ruim 25 kilometer werd bereikt. Een SpaceShipTwo-3 en SpaceShipTwo-4 zijn in aanbouw. Op 29 mei 2018 werd op de tweede door de raketmotor aangedreven testvlucht van de VSS Unity een hoogte van bijna 35 kilometer gehaald. Branson meldde dat hij verwacht nog twee of drie testvluchten uit te voeren tot ze de ruimte bereiken. Virgin Galactic rekent 264.000 voet (50 Engelse mijl, ruim 80 km) als grens van de ruimte.

Op 13 december 2018 maakte De VSS Unity zijn vierde aangedreven testvlucht. Deze overschreed de door Virgin Galactic gehanteerde grens van de ruimte (50 mijl) en haalde een maximum hoogte van 82,7 kilometer.[6]. De VSS Unity bereikte een snelheid van mach 2,9 en had naast de twee testpiloten ook vier suborbitale experimenten van NASA aan boord.[7][8]

De daarop volgende testvlucht op 22 februari 2019 haalde een hoogte van 89,9 kilometer. Ook werd op deze vlucht voor het eerst met een passagier de ruimte bereikt.[9] De passagier die als test meeging was Virgin Galactic’s astronauten-instructeur Beth Moses.

Gebouwde SpaceShip Two’s[bewerken | brontekst bewerken]

naam registratie eerste actieve vlucht eerste vlucht boven 50 mijl Bijzonderheden
VSS Enterprise N339SS 29 April 2013 - verongelukt op 31 oktober 2014
VSS Unity N202VG 5 April 2018 13 december 2018 -
naam nog onbekend - - - begin 2020 op zijn wielen geplaatst, wordt waarschijnlijk eind 2020 opgeleverd

Concurrentie[bewerken | brontekst bewerken]

Ook de New Shepard van Blue Origin is een suborbitaal ruimtetuig dat is ontwikkeld voor ruimtevaarttoeristen. Dit ruimteschip dat vanaf de grond wordt gelanceerd zou in de loop van 2019 zijn eerste bemande vlucht hebben moeten maken en wordt gezien als de belangrijkste concurrent voor SpaceShipTwo. De New Shepard brengt zijn passagiers tot voorbij de Kármánlijn. Dat is zo’n 20 kilometer hoger dan SpaceShip Two. Verder wordt er rekening mee gehouden dat SpaceX' Dragon 2 en Sierra Nevada Corporations Dream Chaser voor orbitaal ruimtetoerisme ingezet zullen worden. Ook Blue Origins nog te ontwikkelen New Glenn zou dat doel moeten gaan dienen. Lange tijd was ook de Lynx van XCOR Aerospace in ontwikkeling voor vluchten die vergelijkbaar moesten zijn met die van SpaceShipTwo. Die ontwikkeling werd echter in 2016 stopgezet en een jaar later ging XCOR failliet.

Zie de categorie SpaceShipTwo van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.