Spar (supermarkt)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Spar
Logo van Spar
Opgericht 1932
Land(en) onder meer in Nederland, Duitsland, België, Frankrijk, Oostenrijk, Hongarije, Slovenië, Spanje, Tsjechië, China, Denemarken en Engeland
Een SPAR-supermarkt in Bredevoort
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Economie

Spar (marketingnaam SPAR) is een internationale keten van supermarkten, in 1932 opgericht in Zegwaart door Adriaan van Well. In oorsprong luidde het motto van de organisatie: Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig’, waaruit het acroniem DE SPAR is ontstaan, later ten gevolge van het toetreden tot de internationale markt verkort tot SPAR. De bij DE SPAR aangesloten kruideniers behielden hun eigen zelfstandigheid en door hun gezamenlijke inkoop en reclame, creëerden ze hun voordeel.
Reeds vijf jaar na de oprichting hadden zich dertien groothandels en 2200 winkeliers zich bij de organisatie aangesloten. Ook buitenlandse winkeliers namen kennis van dit concept en sloten zich aan. Hierdoor werd naast SPAR-Nederland SPAR-International opgericht, eveneens ondergebracht in het hoofdkantoor in Amsterdam. SPAR heeft vestigingen in 48 landen en een gezamenlijke omzet van € 39,8 miljard (2020) via 13.501 winkels.[1] Daarmee is SPAR een van de grotere supermarktketens ter wereld.

Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

In 2020 heeft SPAR in Nederland 453 winkels.[1] Hierbij worden via vijf formules verschillende doelgroepen bediend: de buurtwinkels en stedelijke winkels (SPAR city) voor de dagelijkse boodschappen, de recreatiewinkels (SPAR enjoy), de universiteitswinkels (SPAR university) op de universiteitscampus, en winkels bij tankstations (SPAR express). Ook behoren sinds 1 januari 2019 de kleinere winkels van Attent en ook neutrale winkels tot Spar Holding B.V. Hiermee komt het aantal winkels in Nederland op ongeveer 500. In Nederland is Spar voor 45% van Sperwer Groep (tevens eigenaar van PLUS) en voor 45% van Sligro Food Group, de overige 10% van de aandelen is in eigendom van de zelfstandige Spar-ondernemers. Spar is aangesloten bij de inkoopvereniging Superunie.

De rijksoverheid verklaarde zich in 2013 bereid Sparwinkels in buurten die door krimp onder druk staan te helpen, door het bij elkaar brengen van publieke en private partijen die er voor kunnen zorgen dat voorzieningen op peil blijven.[2]

België[bewerken | brontekst bewerken]

Een zelfstandige Sparsupermarkt in Lendelede
Een Spar onder de Colruytkoepel in Clavier. Let op de aanwezigheid van het Colruytlogo.

In België wordt het merk Spar door twee licentiehouders gebruikt. Sinds 1985 is Lambrechts N.V. licentiehouder van het Spar-logo voor België dat een netwerk van Spar- en Spar express-buurtwinkels overkoepelt, uitgebaat door zelfstandige ondernemers.

Echter, in 2003 is er een tweede vennootschap bij gekomen met een eigen netwerk van Spar-buurtwinkels in België en Luxemburg, namelijk Colruyt, via haar huidige dochtervennootschap Retail Partners Colruyt Group NV. Colruyt wilde hiermee zijn positie versterken bij de kleinere supermarktformules, waar concurrenten Delhaize en Carrefour een voorsprong hadden uitgebouwd. De keten is bekend om zijn 'laagste prijzen'-politiek.

De andere licentiehouder, Lambrechts NV, is niet gelinkt aan Colruyt, noch aan haar laagsteprijzenpolitiek. Anno 2021 heeft Lambrechts NV een honderdtal Sparwinkels in licentie.[3]

Dit betekent dat in één gemeente twee verschillende Sparwinkels kunnen bestaan, één onder de Colruyptkoepel en één onder een zelfstandig concept. Voor de consument is het verschil aan de buitenzijde van een Spar-supermarkt behorend tot de ene of de andere licentiehouder beter zichtbaar geworden door de vernieuwingswerken die Colruyt uitvoerde aan haar winkels in 2017.

Rest van de wereld[bewerken | brontekst bewerken]

Spar-supermarkt in Frankrijk
Een wagen van Spar

In China, in de stad Weihai werd een eerste winkel geopend in 2005, met een oppervlakte van 8000 vierkante meter (een winkel in Nederland is gemiddeld ongeveer 250 m2). In Oostenrijk, Hongarije, Slovenië en Tsjechië heeft Spar naast supermarkten ook een sportwinkelketen onder de naam Hervis. In een aantal landen (waaronder Oostenrijk) vindt men ook EUROSPAR- en INTERSPAR-winkels. EUROSPAR-winkels hebben een verkoopvloeroppervlak van 1000–2500 m2. INTERSPAR winkels zijn te rekenen tot de hypermarkten. Ze hebben een verkoopvloeroppervlak van 2500–6000 m2 en een assortiment van ca. 45.000 artikelen, waarvan ca. 20.000 food-artikelen.

In 2020 zijn er 13.501 SPAR-winkels in 48 landen.[1] Er werken in totaal 410.000 medewerkers.[1]

Overzicht expansie van SPAR[4]
Land Jaar van intrede Vestigingen Omzet
(x1000 €)
Tot. oppervlakte
(m²)
Gem. oppervlakte
m²/vestiging
Vlag van Nederland Nederland 1932 453 828.611 113.121 250
Vlag van België België 1947 316 1.231.455 159.076 503
Vlag van Duitsland Duitsland 1953 441 178.612 33.174 75
Vlag van Denemarken Denemarken 1954 130 533.890 79.053 608
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk 1954 1.519 8.307.840 1.202.031 791
Vlag van Frankrijk Frankrijk 1955 877 1.114.508 232.020 265
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk 1956 2.530 3.729.601 409.366 162
Vlag van Italië Italië 1959 1.399 3.919.488 808.325 578
Vlag van Spanje Spanje 1959 1.255 1.720.627 515.568 411
Vlag van Ierland Ierland 1963 452 1.465.518 118.683 263
Vlag van Zuid-Afrika Zuid-Afrika 1963 886 5.222.770 1.027.072 1.159
Vlag van Zimbabwe Zimbabwe 1969 38 87.379 28.430 748
Vlag van Noorwegen Noorwegen 1984 295 1.721.849 192.820 654
Vlag van Zwitserland Zwitserland 1989 192 553.999 70.508 367
Vlag van Hongarije Hongarije 1992 588 2.268.983 431.923 735
Vlag van Slovenië Slovenië 1992 126 917.569 170.108 1.350
Vlag van Australië Australië 1994 121 222.470 36.973 306
Vlag van Polen Polen 1995 215 320.545 93.003 433
Vlag van Rusland Rusland 2000 395 1.726.728 280.401 710
Vlag van Oekraïne Oekraïne 2001 59 39.403 13.370 227
Vlag van Zambia Zambia 2003 4 8.164 5.429 1.357
Vlag van Botswana Botswana 2004 35 208.977 36.499 1.043
Vlag van China China 2004 360 1.553.134 801.705 2.227
Vlag van Kroatië Kroatië 2004 118 733.009 164.343 1.393
Vlag van Namibië Namibië 2004 30 157.416 32.762 1.092
Vlag van Portugal Portugal 2006 140 112.491 34.760 248
Vlag van Nigeria Nigeria 2009 14 126.244 47.545 3.396
Vlag van Verenigde Arabische Emiraten Verenigde Arabische Emiraten 2011 20 152.422 31.985 1.599
Vlag van Mozambique Mozambique 2012 12 89.025 21.355 1.780
Vlag van Azerbeidzjan Azerbeidzjan 2014 12 30.251 6.138 512
Vlag van Georgië Georgië 2014 272 110.646 36.839 135
Vlag van India India 2014 24 77.636 101.224 4.218
Vlag van Kameroen Kameroen 2014 8 19.247 4.820 603
Vlag van Malawi Malawi 2014 7 10.415 6.805 972
Vlag van Oman Oman 2014 25 38.311 12.331 493
Vlag van Qatar Qatar 2015 3 46.707 5.796 1.932
Vlag van Seychellen Seychellen 2015 1 6.492 992 992
Vlag van Albanië Albanië 2016 60 62.386 31.298 522
Vlag van Malta Malta 2016 4 14.636 3.500 875
Vlag van Saoedi-Arabië Saoedi-Arabië 2016 11 52.979 19.008 1.728
Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland 2016 6 26.298 3.591 599
Vlag van Cyprus Cyprus 2017 3 11.401 2.500 833
Vlag van Pakistan Pakistan 2017 3 9.871 2.720 907
Vlag van Sri Lanka Sri Lanka 2017 6 16.939 4.350 725
Vlag van Griekenland Griekenland 2018 32 52.364 15.832 495
Vlag van Kosovo Kosovo 2019 4 6.184 2.793 698
Vlag van Ghana Ghana 2020 10 N.b. 6.209 621
Vlag van Iran Iran 2020 3 N.b. N.b. N.b.
Vlag van Armenië Armenië 2022
Totaal 13.514 39.845.472 7.458.154 552

Merken[bewerken | brontekst bewerken]

  • Attent: Was een landelijke supermarktketen in Nederland
  • Attent Super op vakantie!: Was een Nederlandse supermarktketen die veelal te vinden is op campings en bungalowparken. Heden heet deze formule Spar op vakantie.
  • SPAR University: Kleine supermarkten op Nederlandse universiteiten, met een volledig "self-checkout systeem".
  • EuroSpar (Europa) en SuperSpar (Afrika): Dit zijn middelgrote supermarkten. Ze zijn ontworpen om te passen in de niche tussen de buurtwinkels en de traditionele supermarkten.
  • InterSpar: Dit zijn hypermarkten
  • Spar Express (KwikSpar in Afrika): Dit is het kleinste winkeltype. Ze zijn ontworpen voor kleinere locaties en tankstations

De naam[bewerken | brontekst bewerken]

Meestal zegt men dat De Spar een afkorting is van het motto "Door Eendrachtig Samenwerken Profiteren Allen Regelmatig". In dat geval is het lidwoord dus een essentieel onderdeel van de naam.[5][6] Volgens anderen is de naam "De Spar" willekeurig gekozen, omdat de oprichter Van Well een sparrenboom had getekend op de notulen van de oprichtingsvergadering, of om een andere reden, en in dat geval heeft men het motto bij de naam bedacht,[7] een backroniem.

Toen er ook in Duitsland Spar-winkels kwamen is het woordje "De" vervallen. In sommige landen, onder meer in Italië, is men de naam DeSpar blijven gebruiken.

In het Duits denkt men bij de naam Spar aan sparen. Toch gebruikt de keten ook daar hetzelfde logo met een groen omcirkelde sparrenboom (die in het Duits Tanne heet). Het huidige logo is in 1968 ontworpen door Raymond Loewy.

Bij sommige winkels is een slijterij met de naam Le Sapin. Dat is de Franse vertaling van De Spar.

Trivia[bewerken | brontekst bewerken]

  • Op 16 mei 2009 is op de plaats van het ontstaan van Spar (Dorpsstraat, Zoetermeer) op initiatief van de bewoners een kunstwerk gekomen ter herinnering aan de start van SPAR. Het kunstwerk is gemaakt door Vera Zegerman en is te zien in het portiek naast huisnummer 178.
  • Elk jaar wordt in de maand februari een SPAR-ondernemersbeurs gehouden.
  • Pé Daalemmer & Rooie Rinus hadden het in hun liedjes regelmatig over "pinda's van de SPAR".
  • The Undertones doen boodschappen bij SPAR (in het nummer Mars Bars).
  • In Leiderdorp is het SPAR-museum gevestigd.[8]

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Commons heeft mediabestanden op de pagina SPAR.