IRA: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
130 bytes verwijderd ,  5 jaar geleden
k
Lidwoord 'de' weggehaald voor IRA als eigennaam.
(Versie 46682858 van 163.158.9.183 (overleg) ongedaan gemaakt.)
k (Lidwoord 'de' weggehaald voor IRA als eigennaam.)
De '''IRA''' of voluit het '''Iers Republikeins Leger''' ([[Engels]]: ''Irish Republican Army''; [[Iers]]: ''Óglaigh na hÉireann'') is de naam voor verschillende paramilitaire organisaties die een eilandbrede [[Ierland (eiland)|Ierse]] staat zonder banden met het [[Verenigd Koninkrijk]] nastreven. Hierbij wordt geweld niet geschuwd.
 
Allen zeggen ze af te stammen van het eerste Iers Republikeins Leger, het leger van de [[Ierland (land)|Ierse Republiek]], opgericht in 1919 door de [[Dáil Éireann]] en geleid door [[Michael Collins (Iers politicus)|Michael Collins]]. Aan deze groep wordt gerefereerd als de ''Old IRA'' (de oude IRA, opvolger van de ''Irish Volunteers''). Het huidige [[Ierse leger]] (''The Irish Defence Forces'') beschouwt zich als de opvolger van de originele IRA ten tijde van de [[Ierse Onafhankelijkheidsoorlog]].<ref>{{en}} [http://www.military.ie/en/info-centre/defence-forces-history/the-war-of-independence-1919-1921/ Defense Forces history] op de officiële website van de ''Irish Defence Forces''</ref>
 
Hoewel het "''het'' leger" is wordt meestal "''de'' IRA" gebruikt (maar "''het'' IRA" komt ook voor).
 
== Geschiedenis ==
[[Bestand:Anglo-Irish Treaty signatures.gif|thumb|200px|Het vredesverdrag van 1921]]
De IRA ontstond uit de [[Paasopstand]] van 1916, waarbij de ''[[Irish Republican Brotherhood]]'' die in 1858 in de [[Verenigde Staten]] gesticht werd, een belangrijke rol speelde.
 
In de jaren 1919 tot 1921 voerde de IRA de strijd tegen de Britse overheersing op, onder leiding van [[Michael Collins (Iers politicus)|Michael Collins]]. In 1921 viel de IRA uiteen na een interne strijd tussen voor- en tegenstanders van een vredesverdrag met [[Groot-Brittannië]] (tijdens de [[Ierse Burgeroorlog]]). In de [[1930-1939|jaren dertig]] flakkerden de activiteiten van de IRA weer op in de vorm van bomaanslagen. In [[1936]] werd de organisatie door de Ierse regering verboden.
 
Na de [[Tweede Wereldoorlog]] hernam de IRA nogmaals haar activiteiten, zij het ditmaal voornamelijk in [[Noord-Ierland]] met bomaanslagen tegen openbare gebouwen. Een derde heropleving volgde in 1968. Het jaar daarop kwam het tot een splitsing tussen de traditionele of ''rode'' IRA-leden en de provisionele of ''groene'' IRA-leden (aangesloten bij de ''[[Provisional Irish Republican Army|Provisionele IRA]]''). De zogenoemde ''traditionals'' voerden de strijd met traditionele middelen (bomaanslagen), terwijl de zogenoemde ''provisionals'' een [[guerrilla|stadsguerrilla]] voerden.
 
Toen Noord-Ierland in 1972 onder direct Brits bestuur werd geplaatst, verlegde de IRA zijn actieterrein weer naar [[Nederland]] ([[Aanslag door de IRA in Roermond|Roermond]]) en [[Duitsland]] (Britse militairen gestationeerd in Duitsland).
 
Aan de gewapende strijd van de Provisionele IRA kwam in september 1993 voorlopig een einde toen de organisatie een wapenstilstand aankondigde. De pogingen tot een vreedzame oplossing voor het Noord-Ierse conflict te komen mislukte echter waardoor de Provisionele IRA in 1996 opnieuw enkele aanslagen pleegde. In juli 1997 volgde er een tweede bestand. Dit was een voorwaarde voor de toelating van [[Sinn Féin]], de politieke arm van de Provisionele IRA, tot de vredesbesprekingen van september 1997. Op 10 april 1998 kwam het tot een vredesakkoord (het [[Goede Vrijdag-akkoord]]) dat zowel door Sinn Féin als door de ''[[Ulster Unionist Party]]'' werd getekend.
151

bewerkingen

Navigatiemenu