Vergrijzing: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
59 bytes toegevoegd ,  2 jaar geleden
geen bewerkingssamenvatting
 
== Oorzaken ==
De vergrijzing van de bevolking in de westerse landen wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. In de eerste plaats kenden veel westerse landen vlak na de [[Tweede Wereldoorlog]] een geboortegolf, waarin relatief veel kinderen geboren werden. In de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw daalde het [[geboortecijfer]] weer sterk ([[ontgroening (demografie)|ontgroening]]), voornamelijk door het veralgemeend gebruik van [[Anticonceptie|contraceptiva]]. Gevolg hiervan is dat de verhouding tussen het aantal ouderen en jongeren momenteel (2006) sterk stijgt. Dit effect is grotendeels tijdelijk: rond 2030 zullen de meeste [[Babyboom (termdemografie)|babyboombabyboomers]]ers overleden zijn. Indien dan ook de ontgroening gestopt is, betekent dat ook een einde van de vergrijzing. De bevolking kan dan echter nog wel dalen (minder ouderen én minder jongeren).
 
Een andere, meer structurele, oorzaak van de vergrijzing is de stijging in de [[levensverwachting]] wat weer grotendeels het resultaat is van verbeteringen in volksgezondheid, geneeskunde en voeding. De gemiddelde [[leeftijd|levensduur]] van een man is tussen 1950 en 2002 toegenomen van 70,4 jaar tot 76,0 jaar. Voor vrouwen nam de gemiddelde levensduur in dezelfde periode toe van 72,7 jaar tot 80,7 jaar. De verwachting is dat deze stijging van de levensduur ook in de toekomst doorzet. Dit heeft tot gevolg dat ook na 2030 er verhoudingsgewijs meer ouderen zullen zijn dan nu.
Het korten op pensioenen, belasting- en premieverhogingen, of verlenging van de arbeidsduur gelden als impopulaire maatregelen, die in sommige landen leiden tot sociale onrust. Hier komt bij dat financiële versoberingsmaatregelen leiden tot een vermindering van belastinginkomsten bij de overheid, waardoor dit zelfs averechts kan werken. Landen met pensioentekorten en een omslagstelsel, zoals Frankrijk en Italië, zien zich gedwongen de tekorten uit de algemene begroting te financieren. Dit zet de begroting onder druk. Iedere van deze maatregels is ingrijpend, en het gevaar bestaat dat uit angst voor electorale impopulariteit helemaal geen maatregelen worden genomen.
 
Het belastingstelsel wordt vaak ingezet om de vergrijzing te bestrijden. De meeste belastingstelsels bieden faciliteiten voor samenwoners, gehuwden en voor gezinnen en ouders met kinderen. Deze faciliteiten kunnen bestaan uit het tussen partners mogen verdelen van aftrekposten en heffingskortingen, ook als een partner geen belastbaar inkomen geniet (Nederland), extra vrijstellingen of belastingvrije bedragen (de meeste landen) of lagere tarieven voor samenwoners en gehuwden (Luxemburg). De Sovjet-Unie kende de belasting op kinderloosheid (налог на бездетность, ''nalog na bezdetnost''): kinderloze mannen tussen de 20 en 50 en kinderloze vrouwen tussen de 20 en 45 moesten 6% extra inkomstenbelasting betalen. Het gelag hiervan wordt echter betaald door alleenstaanden, die zich beklagen gediscrimineerd te worden.<ref>M. ten Broeke, Reformatorisch Dagblad, 'Alleenverdiener betaalt straks tot wel vijf keer meer belasting', 17 september 2015, [http://www.rd.nl/vandaag/politiek/alleenverdiener-betaalt-straks-tot-wel-vijf-keer-meer-belasting-1.496078 Alleenverdiener betaalt straks tot wel vijf keer meer belasting], ''Reformatorisch Dagblad'', 17 september 2015</ref> Anno 2016 heeft echter nog geen rechter deze wetgeving in als zodanig beoordeeld, maar met de groei van het aantal alleenstaanden is het wel mogelijk dat in de toekomst de politieke basis onder deze pro-gezin belastingwetgeving wegerodeert.
 
Verder kan men door middel van subsidies, zoals de kinderbijslag, het krijgen van kinderen aanmoedigen. Met name de kleinere belastingparadijzen als [[Singapore]] en [[Luxemburg (land)|Luxemburg]], proberen met belastingfaciliteiten, subsidies (bijvoorbeeld een hoge [[kinderbijslag]]), en voorzieningen voor kinderen gezinnen met (jonge) kinderen aan te trekken en het krijgen van kinderen aan te moedigen, om zo het probleem enigszins op te kunnen vangen.
 
Andere landen proberen hun tekorten op te vangen door immigratie te bevorderen. Dit biedt slechts tijdelijk soelaas, omdat het geboortecijfer bij immigranten zich vrij snel aanpast aan de lokale bevolking, en de immigranten dus eveneens vergrijzen. Dit fenomeen is herkenbaar bij Turkse immigranten in Nederland, wier geboortecijfers anno 2013 vrijwel gelijk is aan die van autochtone Nederlanders.
 
==Referenties==
{{References|2=2}}
 
==Externe links==
* [http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/EDA24743-C3F6-47C5-B4BE-5913F821429A/0/2006pearlatlas.pdf Regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005-2025] ([[Centraal Bureau voor de Statistiek|CBS]])
* [http://www.rivm.nl/vtv/object_map/o2200n21782.html Grijze druk per gemeente 2007] ([[Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu|RIVM]])
* [http://www.nicis.nl/kenniscentrum/binaries/webwinkel/bulk/pdfs/pdf-krimpende-stad.pdf De krimpende stad] van het Nicis Institute.
 
==Referenties==
{{References|90%|2=2}}
 
[[Categorie:Demografie]]
485.349

bewerkingen

Navigatiemenu