Bestuurdersaansprakelijkheid: verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
49 bytes toegevoegd ,  3 maanden geleden
vzw
(vzw)
 
'''Bestuurdersaansprakelijkheid''' is [[aansprakelijkheid]] van [[bestuur]]ders voor handelingen die zij als bestuurder van een rechtspersoon, veelal een [[vennootschap]] of een [[Vereniging zonder winstoogmerk|vzw]], hebben verricht. Juridisch-dogmatisch bestaan verschillende gronden voor aansprakelijkheid. De hoofdregel is echter dat een rechtspersoon op grond van zijn rechtspersoonlijkheid zelf aansprakelijk is en niet de bestuurders. Bestuurdersaansprakelijkheid is derhalve een uitzondering.
 
Bestuurders hebben een grote macht in een rechtspersoon, en daardoor ook een grote verantwoordelijkheid. In een aantal gevallen vindt de rechtsorde dat een bestuurder die schade aan zijn bedrijf heeft toegebracht, of via zijn bedrijf schade aan anderen, hier niet zomaar mee mag wegkomen. Dit zijn meestal gevallen waarin de bestuurder wat te verwijten valt. In de meeste landen wordt een bepaalde norm gesteld voor het gedrag van een bestuurder ('behoorlijke taakvervulling', 'voorzichtig zakenman', 'goede huisvader', 'zorg en loyaliteit', etc.) In de lichtste gevallen is dit schuld door nalatigheid of niet voldoen aan administratieve eisen. Soms is er echter sprake van [[fraude]] of andere strafbare feiten.
 
==Gevolgen==
Meestal betreft het bedrag waarvoor een bestuurder aansprakelijk wordt gesteld een veelvoud van het privé-vermogenprivévermogen van de bestuurder. Derhalve leidt een geslaagde aansprakelijkheidsvordering tot het faillissement van de bestuurder en liquidatie van zijn vermogen. Voor deze financiële gevolgen kan men zich overigens wel verzekeren. Aansprakelijkstelling kan echter ook leiden tot forse reputatieschade. Verder is het mogelijk dat de (ex-)bestuurder als gevolg van de aansprakelijkstelling op een [[zwarte lijst (ongewenste zaken)|zwarte lijst]] terechtkomt waarmee hij bepaalde functies niet meer kan bekleden of banken hem geen lening of hypotheek willen verstrekken. Strafrechtelijke aansprakelijkheid leidt tot een [[strafblad]] wat eveneens tot voorgenoemde consequenties kan leiden. Daarbij kan de ex-bestuurder veroordeeld worden tot bijkomende (voorwaardelijke of onvoorwaardelijke) straffen zoals een boete, gevangenisstraf of een werkstraf. De publieke vernedering kan voor een bestuurder zo hevig zijn dat hij [[zelfmoord]] pleegt, dit is bijvoorbeeld bij het [[Parmalat-schandaal]] gebeurd.
 
Ook voor andere partijen zijn de gevolgen niet onverdeeld gunstig. In veel gevallen is de procedure lang en duur, en biedt de aangesprokene onvoldoende verhaal, terwijl de benadeelde per definitie reeds zelf schade heeft geleden. Daarbij kan de vennootschap zelf ook reputatieschade oplopen door het aansprakelijk stellen van een ex-bestuurder: derden kunnen de vraag stellen hoe het zo ver heeftis kunnen komen en kunnen het zien als toegeveneen doorindicatie dat de vennootschap de eigen zaken niet op orde te hebbenheeft.
 
==Bestuurlijke verantwoordelijkheid==
 
==Laakbaar gedrag==
De norm voor het gedrag van een bestuurder is in de meeste landen slechts in algemene termen omschreven. Invulling van de norm wordt hiermee overgelaten aan de rechter, die op deze manier de mogelijkheid krijgt alle omstandigheden van het geval in zijn beoordeling mee te nemen. Het is derhalve moeilijk vast te stellen wanneer een bestuurder zich niet volgens de gegeven norm heeft gedragen. Voorbeelden van gedrag van een bestuurder (uit verschillende jurisdicties) die tot aansprakelijkheid kunnen leiden zijn onder andere de ondernemer verplichtingen laten aangaan in de wetenschapwetende dat deze niet kunnen worden nagekomen, twee keer eenzelfde schadetoebrengende fout maken, het verduisteren van ondernemingsgelden of deze aanwenden voor privé-doeleindenprivédoeleinden, de vennootschap willens en wetens een strafbaar feit laten plegen (bijvoorbeeld een economisch- of milieudelict), het accepteren of betalen van [[smeergeld]], het niet aanvragen van faillissement terwijl de onderneming feitelijk insolvent is, het niet bijhouden van de administratieve verplichtingen. De rechter zal per geval naar alle omstandigheden kijken en deze vergelijken met de norm: wat zou een bestuurder volgens deze norm doen? Indien het antwoord hierop is dat een bestuurder die volgens de norm handelt zich anders (beter) zou gedragen, heeft betreffende bestuurder zich in principe niet volgens de norm gedragen en is hij in principe persoonlijk aansprakelijk.
 
==Civielrechtelijke aansprakelijkheid==
 
===Onbehoorlijke taakvervulling in faillissement===
InEen [[faillissement]]bestuurder kan eenook bestuurderbij ookeen [[faillissement]] aansprakelijk zijn. Nederlands recht hanteert twee criteria:
* Het bestuur heeft zijn taak niet behoorlijk vervuld;
* En dit is een belangrijke oorzaak van het faillissement.
 
=== Praktische uitwerking ===
De werking van faillissementsrechtinstrumenten tegen fraude blijkt zeer laag uit een onderzoek van het CBS en auteur Luttikhuis over de herziening van de [[Faillissement (Nederland)|Faillissementswet]] in 2007. Negen van de tien keer dat een curator een instrument als bestuurdersaansprakelijkheid en [[actio pauliana]] hanteert leidt dit niet tot betere opbrengsten voor de schuldeiser of een significante pakkans. In veel gevallen valt er weinig te halen en zal een procedure het weinige geld dat zich nog in de boedel bevindt opsouperen met een geringe kans op succes. Voor de herziening Faillissementswet 2007 draagt Luttikhuis mogelijkheden aan voor 'corporate recovery' (behoud van onderneming en werkgelegenheid). Uit het onderzoek blijkt dat in het faillissement slechts 2 miljard euro omgaat en in de fase er vlak voor minstens 10 maal zoveel. De belangenbehartigers van maatschappelijke belangen als het tegengaan van fraude en behoud werkgelegenheid dienen volgens dit onderzoek hun pijlen op corporate recovery/behoud van onderneming te richten. Het blijkt met een goede wetgeving makkelijker een onderneming te behouden dan een startende onderneming te helpen.
 
Ook buiten faillissement is de praktische waarde van bestuurdersaansprakelijkheid vrij gering. De bewijslast ligt bij de benadeelde en de lat voor aansprakelijkheid ligt hoog aangezien deze een uitzondering vormt op de separate juridische persoonlijkheid van de vennootschap, wat de hoofdregel is binnen het rechtspersonenrecht. De benadeelde heeft in de meeste gevallen al forse schade geleden en wordt met hoge (proces)kosten en een slepende procedure geconfronteerd. Ook hier geldt dat meestal het privé-vermogenprivévermogen van de bestuurder onvoldoende verhaal biedt. Wanneer de bestuurder verzekerd is kan dit anders liggen.
 
Slechts in de meest extreme gevallen komt het tot (het begin van) een procedure, en meestal wordt tijdig met de bestuurder of diens verzekeraar geschikt.
 
[[Categorie:Bedrijfsleven]]
[[Categorie:Burgerlijk recht]]
[[Categorie:Faillissement]]
[[Categorie:Burgerlijk rechtOndernemingsrecht]]
2.881

bewerkingen

Navigatiemenu