Saturnus (planeet): verschil tussen versies

Naar navigatie springen Naar zoeken springen
193 bytes verwijderd ,  6 maanden geleden
geen bewerkingssamenvatting
Geen bewerkingssamenvatting
Labels: Ongedaan gemaakt Visuele tekstverwerker
| aantalmanen = 82<ref>{{en}}{{aut|Paul Rincon}}, [https://www.bbc.com/news/science-environment-49962134 Saturn overtakes Jupiter as planet with most moons], BBC, 7 oktober 2019</ref>
| diameter = 120.536 (±8) [[kilometer|km]] (equator)<br />108.728 (±20) km (polair)
| omtrek = 378.675 [[kilometer|km]] (equator)<br />341.579 km (polair)
km (polair)
| massa = 5,685×10<sup>26</sup> [[kilogram|kg]] (95,4 × aarde)
| valversnelling = 10,45
[[Bestand:Aarde Saturnus.svg|209px|miniatuur|Saturnus en Aarde]]
'''Saturnus''' is van de [[zon]] af gerekend de zesde [[planeet]] in het [[zonnestelsel]] en op [[Jupiter (planeet)|Jupiter]] na de grootste. Beide zijn [[gasreus|gasreuzen]] en zogenaamde '[[buitenplaneten]]'. Saturnus is vernoemd naar de [[Romeinse Rijk|Romeins]]e [[god (algemeen)|god]] van de [[landbouw]], [[Saturnus (god)|Saturnus]].
Saturnus is vanaf de aarde met het blote oog zichtbaar en al sinds de [[prehistorie]] bekend.<ref>[https://web.archive.org/web/20070422014136/http://www.nmm.ac.uk/server/show/conWebDoc.13852/viewPage/5 Observing Saturn. National Maritime Museum]</ref>
 
SATURNUS
== Karakteristieken ==
=== Samenstelling ===
De samenstelling van Saturnus lijkt veel op die van [[Jupiter (planeet)|Jupiter]]. De kern van Saturnus is wazig. Er is geen harde grens tussen een vaste kern en de rest van de planeet. IJs en gesteente van de kern mengen met helium en waterstof. Dat mengsel doorloopt tot zo’n zestig procent van de hele planeet. De fractie zware gesteente neemt af naar buiten toe. Er is dus geen harde grens.<ref>[https://www.nrc.nl/nieuws/2021/08/16/gas-ijs-en-steen-mengen-in-kern-van-saturnus-a4054975]</ref>.
Op [[Aarde (planeet)|Aarde]] bestaat een duidelijke scheiding tussen land, water en atmosfeer. Saturnus heeft daarentegen alleen maar waterstoflagen die van een vloeibare vorm diep in de planeet langzaam overgaan in de gasvormige variant die in de atmosfeer voorkomt, zonder een duidelijke grens. Dit is een niet gebruikelijke situatie die voortkomt uit de enorme druk en temperatuur op Saturnus, genoemd een [[Superkritische fase|superkritieke toestand]]. Als gevolg van de extreme druk worden de gassen dusdanig samengeperst dat ze, op het punt waar normaal de overgang verwacht wordt, een dichtheid hebben die nog steeds overeenkomt met die van een vloeistof. Saturnus heeft daarom geen duidelijk planeetoppervlak, maar wetenschappers gebruiken als referentiepunt het punt waar de druk gelijk is aan 1 bar. Dit is aan de top van het wolkendek. Vanuit de ruimte gezien vertoont de atmosfeer van Saturnus een patroon van strepen of banden dat overeenkomsten vertoont met Jupiter. Het verschil is echter dat de banden van Saturnus vager zijn en rond de evenaar veel breder. Door de [[Voyager 1]] werden complexe wolkenstructuren waargenomen in de atmosfeer die vanaf de Aarde niet zichtbaar waren. Op Saturnus waaien harde [[storm (wind)|stormen]], nabij de evenaar bereiken ze in de bovenlagen van de atmosfeer snelheden tot 500 m/s. Op de noordpool bevindt zich de [[Hexagoon van Saturnus]], een zeshoekig wolkenpatroon met in het centrum een harde storm.
 
== RingstructuurRing rond Saturnusring ==
=== Ringen ===
Alle [[gasreus|gasplaneten]] uit het zonnestelsel vertonen een systeem van ringen, maar dat is pas op het einde van de 20e eeuw ontdekt. Het [[ringensysteem van Saturnus]] is verreweg het opvallendste en ook al veel eerder waargenomen. In [[1610]] keek [[Galileo Galilei]] naar Saturnus en zag drie objecten in plaats van een. Vol verbazing hield Galilei het er op dat de planeet twee handvatten (''ansae'') had. Toen hij twee jaar later nog eens keek waren deze verdwenen waarna ze twee jaar later weer verschenen, nu duidelijker dan ooit. Een halve eeuw later kon [[Christiaan Huygens]] dankzij de verbeterde telescooptechniek in [[1655]] als eerste bevestigen dat deze ''ansae'' eigenlijk een ring rond de planeet was.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/525169/Saturn/54286/The-ring-system Saturn: The ring system], Encyclopaedia Britannica</ref> Huygens beschreef een dunne platte ring die de planeet nergens raakte. Dit werd aanvankelijk met enige scepsis ontvangen, maar werd door [[Robert Hooke]] en [[Giovanni Domenico Cassini|Giovanni Cassini]] bevestigd.
Anonieme gebruiker

Navigatiemenu