Spitsstrook

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spitsstrook op de Nederlandse A2 bij Everdingen, met een doorgetrokken streep die men nu wel mag overschrijden

Een spitsstrook is een extra rijstrook op een rijbaan van een autosnelweg. De spitsstrook gaat vaak ten koste van de vluchtstrook. Een opengestelde strook aan de linkerzijde van een rijbaan wordt een plusstrook genoemd. Kenmerkend voor een spitsstrook is de dynamische openstelling. De spitsstrook wordt enkel geopend bij druk verkeer.

Spitsstroken naar land[bewerken]

België[bewerken]

In 2010 kondigde minister Crevits dat er een spitsstrook wordt aangelegd op de E313 tussen Antwerpen en Ranst. Het is de eerste spitsstrook in België. De spitsstrook is enkel aangelegd in de richting van Ranst en werd op 28 september 2011 in gebruik genomen. Op 2 september 2013 werd op de E40 een tweede spitsstrook opengesteld. Dit tussen Sterrebeek en Heverlee in de richting van Leuven. Op 14 juli 2014 wordt de derde spitsstrook in gebruik genomen op de E19 tussen Kleine Bareel en Sint-Job-in-'t-Goor. Tussen Antwerpen-Noord en Kleine Bareel komt een permanente derde rijstrook. Verder wordt er ook een vierde spitsstrook voorzien op de A2 tot Holsbeek, in het verlengde van die op de E40. Er zijn geen plannen voor meer spitsstroken.

Italië[bewerken]

Gesloten spitsstrook op de A57 in Italië

In Italië kent men spitsstroken op delen van de snelwegen A4 en A57.

Nederland[bewerken]

In Nederland mag de spitsstrook uitsluitend worden geopend in de spits en bij een verkeersaanbod van ten minste 1.350 voertuigen per uur.

Een snelle besluitvorming en aanleg van spitsstroken is mogelijk gemaakt door de Spoedwet wegverbreding waardoor de langdurige procedures van een wegverbreding worden vermeden. Milieueffectrapportages zijn nog steeds nodig en kunnen alsnog jaren in beslag nemen.

De eerste spitsstrook, op de A28 tussen Den Dolder en De Uithof, werd in 1996 geopend.

Met intervallen van 500 tot 1000 meter zijn pechhavens aangelegd die de functie van vluchtstrook overnemen. Ook zijn spitsstroken voorzien van camera's waarmee vanuit de Verkeerscentrales van Rijkswaterstaat pechgevallen en ongevallen snel kunnen worden gedetecteerd. Voor alle spitsstroken zijn 'Calamiteitenplannen op Maat' geschreven, waarin wordt aangegeven welke voorzieningen voor de veiligheid en afhandeling van incidenten zijn getroffen. Hiertoe behoren o.a. ook het aanbrengen van een elektronisch detectiesysteem voor stilvallende voertuigen en procedures voor hulpdiensten om naar de plaats van het incident te rijden. In de meeste gevallen zal, bij een tijdige detectie van het incident, de Verkeerscentrale, de spitsstrook kunnen sluiten en vrij kunnen maken van verkeer voordat de hulpdiensten passeren. In een aantal gevallen zal dat niet (meer) kunnen. In die gevallen kunnen hulpdiensten tussen het gewone verkeer door rijden.

Omdat er in Nederland steeds meer spitsstroken komen, had het ministerie van Verkeer en Waterstaat per 1 januari 2005 besloten om de hulpdiensten niet meer via de vluchtstrook te laten passeren, maar tussen het gewone verkeer door. Uiteindelijk is van algemene invoering van deze regel afgezien omdat dit leidde tot langere aanrijtijden en grotere veiligheidsrisico's tijdens de rit naar de incidentlocatie. Het middendoor rijden is daarom beperkt tot specifieke locaties en specifieke omstandigheden.

Rechterlijke uitspraak spitsstrook A2[bewerken]

Op 15 september 2004 heeft de Raad van State het besluit van minister Karla Peijs van Verkeer en Waterstaat, om de A2 tussen Eindhoven en 's-Hertogenbosch over een afstand van 23 km te verbreden met spitsstroken, vernietigd. Een door bewoners ingediend bezwaar werd door de Raad beoordeeld, en deze raakte er niet van overtuigd dat de veiligheid op de snelweg op hetzelfde niveau zou blijven als in de toen bestaande situatie. Tevens oordeelt de Raad dat een MER-procedure onterecht niet is opgesteld, omdat milieueffecten wel degelijk zullen optreden bij de aanleg van de spitsstroken. Dit heeft tot vertraging geleid voor veel spoedwetprojecten in Utrecht en Noord-Holland. Inmiddels is de regelgeving (inclusief de Spoedwet zelf) aangepast, en zijn door minister Camiel Eurlings de nodige wegaanpassingsbesluiten genomen, welke in 2011 tot uitvoering zullen komen.

Spitsstrook A1 bij Barneveld[bewerken]

Eind 2004 is langs de A1 tussen Knooppunt Hoevelaken en de afrit Barneveld/A30 een spitsstrook aangelegd. Na bezwaren vernietigde de Raad van State de vergunning. De Raad oordeelde ook dat de strook toch opengesteld mocht worden vanwege het bijzondere belang ervan mits er maximaal 80 km per uur gereden wordt. Voorwaarde was dat de minister binnen een half jaar een nieuw besluit moest nemen (waartegen weer bezwaar gemaakt kon worden). Enkele maanden later oordeelde de Raad van State dat voor de aanleg van een spitsstrook een MER nodig is. Rijkswaterstaat concludeerde daarom dat de spitsstrook langs de A1 pas open zou kunnen als de MER afgerond zou zijn. In 2008 stelde men vast dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat de uitspraak van de Raad van State verkeerd had begrepen. Minister Camiel Eurlings besloot daarop de spitsstrook vanaf 8 april 2008 open te stellen.

Verruimde openstelling[bewerken]

Minister Melanie Schultz van Haegen heeft in september 2011 het besluit genomen om spitsstroken eerder open te kunnen laten stellen. In plaats van een openingscriterium van 1500 voertuigen per uur kan al bij 1350 vtg/h de spitsstrook worden geopend. Het daadwerkelijk openingsmoment blijft echter afhankelijk van de overwegingen van de wegbeheerder. Het verkeersbesluit betekent naar verwachting dat de meeste spitsstroken vanaf begin december een halfuur tot een uur per dag langer open zijn.[1]

Spitsstroken in Nederland [2][bewerken]

Wegnummer Traject Openingsdatum Lengte
A1 aansl. Naarden - KP Eemnes 1 november 2011 6 km
A1 KP Hoevelaken - Barneveld april 2008 8 km
A2 KP Het Vonderen - Urmond v.v. 11 januari 2011 17 km
A2 Urmond - KP Het Vonderen 31 mei 2011 17 km
A4 aansl. Leidschendam - KP Prins Clausplein 24 april 2005 1 km
A7 KP Zaandam - Purmerend 17 december 2007 8 km
A8 KP Zaandam - Zaandam-Zuid v.v. 7 december 2015 2 km
A9 KP Badhoevedorp - KP Raasdorp v.v. 1 maart 2011 5 km
A9 KP Rotterpolderplein - KP Velsen v.v. 1 maart 2011 8 km
A12 KP Prins Clausplein - Voorburg 24 april 2005 2 km
A13 Berkel - Delft zuid 15 april 2007 5 km
A15 Papendrecht - Wijngaarden 22 juni 1999 2 km
A27 KP Everdingen - aansl. Houten 16 februari 2011 2 km
A50 KP Beekbergen - KP Waterberg v.v. 24 februari 2006 20 km

Voormalige spitsstroken in Nederland [2][bewerken]

Locaties waar spitsstroken in bedrijf zijn geweest, maar inmiddels zijn vervangen door een reguliere wegverbreding.

Wegnummer Traject Openingsdatum Sluitingsdatum
A1 KP Diemen - KP Watergraafsmeer 29 april 2011 2015
A1 aansl. Muiden-Oost - KP Muiderberg 2011 2016
A2 KP Everdingen - aansl. Everdingen 22 juli 2002 2010
A2 aansl. Everdingen - KP Everdingen 17 oktober 2002 2010
A2 Strijp - KP De Hogt v.v. juli/sept 2004 2010
A6 KP Muiderberg - aansl. Almere Stad-West 2011 2016
A9 KP Diemen - KP Holendrecht v.v. 15 november 2010 2016
A28 aansl. Den Dolder - aansl. Utrecht De Uithof 1996 2013
A50 Heteren – KP Valburg 13 december 2004 2010
A50 KP Ewijk - KP Valburg 1998 2012
A67 KP De Hogt - KP Leenderheide v.v. juli/sept 2004 2010
A73 aansl. Beuningen - KP Ewijk 1998 2013

Geplande spitsstroken[bewerken]

Op een aantal locaties zijn spitsstroken gepland:

Wegnummer Traject
A27 KP Everdingen - aansl. Scheiwijk v.v.
A27 aansl. Werkendam - KP Hooipolder v.v.
A27 aansl. Maarssen - aansl. Bilthoven

Externe links[bewerken]