Spoorlijn Schaesberg - Simpelveld

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Miljoenenlijn
Schaesberg - Simpelveld
Spoorlijn Schaesberg - Simpelveld op de kaart
Totale lengte 12,5 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door Staat der Nederlanden
Geopend
Schaesberg - Spekholzerheide: 15 juni 1934
Spekholzerheide - Simpelveld: 16 april 1871
Gesloten
Kerkrade Centrum - Simpelveld: 1988
Heropend
Kerkrade Centrum - Simpelveld: 1995
Huidige status
Landgraaf - Kerkrade Centrum: in gebruik
Kerkrade Centrum - Simpelveld: museumlijn
Geëlektrificeerd
Landgraaf - Kerkrade Centrum: 1986
Aantal sporen 1
Baanvaksnelheid
Landgraaf - Kerkrade Centrum: 80
Kerkrade Centrum - Simpelveld: 40
Treindienst door
Landgraaf - Kerkrade Centrum: Arriva
Kerkrade Centrum - Simpelveld: ZLSM
Traject
vSHI2gl-BSicon .svg lijn van Sittard
vBHFBSicon .svg 0,0 Landgraaf
voorheen Schaesberg
vSTRl-KRZo(!)BSicon .svg lijn naar Herzogenrath
BHFd 2,1 Eygelshoven
voorheen Hopel
BHFd 4,0 Chevremont
BHFd 5,7 Kerkrade Centrum
vanaf hier museumspoorlijn
vSTR-KBHFa Kerkrade ZLSM
vSHI2g+l-
eABZg+lexdKBSTeq Domaniale mijn
eABZg+lexdKBSTeq Willem-Sophia mijn
BHFd 8,2 Spekholzerheide
voorheen Kerkrade West
SKRZ-Aud A76E314
ABZg+ld lijn van Richterich (ZLSM)
BHFd 12,5 Simpelveld
STRd lijn naar Maastricht (ZLSM)

De spoorlijn Schaesberg - Simpelveld (bijgenaamd Miljoenenlijn) is een spoorlijn die de stations van Schaesberg/Landgraaf en Simpelveld in de Nederlandse provincie Limburg met elkaar verbindt.

De lijn is gebruikt voor goederenvervoer en regulier personenvervoer. Vanaf 1988 is alleen het traject tussen de stations Landgraaf en Kerkrade Centrum nog in gebruik voor personenvervoer, het traject tussen Kerkrade Centrum en Simpelveld maakt sinds 1995 deel uit van een toeristische spoorlijn.

Geschiedenis[bewerken]

De aanleg begon in 1925 ten behoeve van het kolenvervoer van de steenkoolmijnen. De verantwoordelijke uitvoerder van het werk was Corstiaan van Herpen, medewerker van het Spoorwegbouwbedrijf te Utrecht, een dochteronderneming van de Nederlandsche Spoorwegen.

In Schaesberg sloot de geheel dubbelsporige Miljoenenlijn aan op het in 1896 geopende traject SittardHerzogenrath, en in Simpelveld op de in 1853 in gebruik genomen spoorlijn Aken - Maastricht. Het lijngedeelte Simpelveld – Spekholzerheide Domaniale Mijn, een zijtak van Aken – Maastricht, was al in gebruik sinds 16 april 1871 en is in de Miljoenenlijn opgenomen.

De bijnaam is ontleend aan de geschatte kosten per kilometer. Het 12,5 km lange traject heeft destijds ongeveer 12,5 miljoen gulden gekost. De voor die tijd hoge kosten werden veroorzaakt door het heuvellandschap dat bij de aanleg een grondverzet van 3,5 miljoen kubieke meter nodig maakte om tot aanvaardbare hellingen te komen.

De goederenspoorlijn kwam gereed in 1934. Pas vanaf 1949 werd de lijn ook voor personenvervoer gebruikt. In de Tweede Wereldoorlog werd het tweede spoor opgebroken. Na de oorlog werd de lijn enkelsporig hersteld. Sinds de sluiting van de Domaniale Mijn in 1969 was het goederenvervoer niet meer van betekenis. Van het grootste station aan de spoorlijn – Spekholzerheide (Kerkrade West) – waren de laatste jaren slechts nog de perronsporen in gebruik.

Begin 1986 is het lijngedeelte LandgraafKerkrade Centrum geëlektrificeerd, tegelijk met het traject Heerlen – Landgraaf. Met ingang van 28 mei 1988 werd het lijngedeelte Kerkrade Centrum – Simpelveld gesloten. Naar verwachting zou eind 2013 de Avantislijn opgeleverd worden die vanaf Centraal Station Aken (D), via Aken-Richterich en bedrijventerrein Avantis aansluit op de Miljoenenlijn bij station Spekholzerheide. Van daaruit naar station Landgraaf lopen de Avantislijn en de Miljoenenlijn over hetzelfde spoor. Door vertraagde financiering zullen er naar verwachting geen treinen gaan rijden voor 2020.[1]

Stations en haltes[bewerken]

De Miljoenenlijn kent de volgende stations en haltes:

Treindienst[bewerken]

De Miljoenenlijn werd in eerste instantie gebruikt voor vervoer van grondstoffen voor en producten van de steenkoolmijnen. Gelijktijdig met de elektrificatie van de spoorlijnen van Eindhoven naar Limburg (Heerlen en Maastricht) werd op 15 mei 1949 de Miljoenenlijn geopend voor reizigersvervoer. Er gingen reizigerstreinen rijden van Heerlen via Kerkrade en Simpelveld naar Schin op Geul. In 1955 werd de treindienst verlengd naar Valkenburg, waardoor deze ook een rol voor het toerisme ging spelen. Op 1 augustus 1954 werden de stoomtreinen afgelost door de dieselelektrische treinstellen met de bijnaam Blauwe Engel. In de loop der tijd hebben Blauwe Engelen in zowel één- als tweewagenuitvoering dienstgedaan, in de late jaren 1980 reden alleen nog tweewagenstellen (nummers 178-186). Sinds de elektrificatie van Landgraaf - Kerkrade in 1986 en de sluiting van Kerkrade – Simpelveld op 27 mei 1988 reden op het resterende gedeelte treinstellen Plan V. Dit laatste materieel reed ruwweg de eerste twee jaren nadat in december 2006 de concessie van de provincie Limburg aan Veolia Transport Limburg was ingegaan. Sinds de tweede helft van 2008 rijden er Velios-treinstellen van Veolia.

Museumspoorlijn[bewerken]

Route Museumspoorlijn van de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij

In 1992 werd het baanvak Kerkrade Centrum – Simpelveld door de Nederlandse Spoorwegen verkocht aan de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij (ZLSM). Sinds 1995 rijdt de ZLSM hier vanuit Simpelveld met toeristische stoomtreinen en railbussen.

Tot 2004 reed de ZLSM tot aan Kerkrade Centrum. Tussen 2004 en december 2006 reden de toeristische treinen over de Miljoenenlijn door naar Heerlen. Met de overname van de spoorlijn Kerkrade – Heerlen (en verder naar Maastricht) door Veolia in december 2006 werd het aantal reguliere treinritten op deze verbinding vergroot, waardoor er geen plaats meer was voor de stoomtrein op het grotendeels enkelsporige traject. De museumtreinritten eindigden daarop enkele maanden lang weer in Kerkrade Centrum. In januari 2007 werd daarop de in 1992 verwijderde verbindingswissel in Schin op Geul teruggeplaatst, en met ingang van de zomerdienstregeling van april 2007 rijden de stoomtreinen door tot het toeristische Valkenburg.

Zie ook[bewerken]