Spoorzone (Tilburg)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De Spoorzone is een gebied in Tilburg dat sinds 2011 grootschalig stedenbouwkundig herontwikkeld wordt. Het terrein van ongeveer een kilometer lang is gelegen bij Station Tilburg. Van 1868 tot 2011 was hier Hoofdwerkplaats Tilburg van de Nederlandse Spoorwegen gevestigd. Het gebied was toen nagenoeg afgesloten voor buitenstaanders en had in Tilburg de bijnaam Verboden stad. In 2011 werd de werkplaats opgeheven en sindsdien wordt het gebied ontwikkeld tot een stedelijk gebied waarin woningen, kantoren, horeca, uitgaansmogelijkheden en een nieuwe bibliotheek zijn gepland. Een klein gedeelde van NS is verhuisd naar Berkel-Enschot onder de naam Nedtrain Componenten Bedrijf (NCB). Het overige is verdeeld over Nederland, voornamelijk Haarlem.

Gebied[bewerken]

De Spoorzone is het gebied dat ligt binnen de Spoorlaan en Hart van Brabantlaan aan de zuidkant, de Sint Ceciliastraat aan de westkant, de nieuwe Burgemeester Broxlaan aan de noordkant en het NS-plein aan de oostkant. Net voorbij de Sint Ceciliastraat wordt een nieuw stadspark gerealiseerd, dat ook nog tot de Spoorzone gerekend kan worden. In het midden van het gebied ligt het centrale treinstation van Tilburg.

Om de Spoorzone goed bereikbaar te maken, is de Burgemeester Broxlaan aangelegd, die de noordzijde ontsluit. De spoorweg ligt bovengronds recht door de stad. Over de lengte van ongeveer een kilometer zijn slechts twee spoorviaducten aanwezig. Om aan de wens tegemoet te komen om de Spoorzone beter bereikbaar te maken, is een onderdoorgang gerealiseerd bij het treinstation. Iets verderop richting het oosten ter hoogte van de Willem II-straat is ook een voetgangers- en fietserstunnel gebouwd. Deze route leidt de gebruiker onder meer dwars door enkele oude NS-gebouwen.

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie voor de geschiedenis van het gebied het artikel Hoofdwerkplaats Tilburg

Projecten[bewerken]

Station Tilburg[bewerken]

NS station Tilburg, met fietsenstalling, 1 april 2017

Centraal in de Spoorzone ligt Station Tilburg. Het huidige gebouw werd in 1965 geopend. Het stationsgebouw is ernstig verouderd; er waren geen liften aanwezig en het station had te weinig ruimte voor de vele duizenden mensen die dagelijks van het station gebruik maken. Vanaf 2013 werd begonnen met een een grootschalige verbouwing. Het gehele station wordt vernieuwd, vergroot en gemoderniseerd. In oktober 2014 werd de grootste klus geklaard: een tunnel van 6,6 miljoen kilo werd onder de sporen geschoven. Na de opening kunnen reizigers en andere voetgangers hierdoor van noord naar zuid. Tegelijkertijd werd de tunnel bij de Willem II-straat op zijn plek geschoven. In december 2015 werd de nieuwe stationshal geopend. In het voorjaar van 2016 is het Burgemeester Stekelenburgplein geopend. Dit is een nieuw plein dat aan de noordzijde aangelegd wordt tussen het station en de Burgemeester Broxlaan.

Ook krijgen alle winkels een nieuwe plaats en zullen het busstation en de fietsenstallingen vernieuwd worden. Naar verwachting zal in de loop van 2017 het station gereed zijn, waarna het busstation en de fietsenstallingen aan de beurt komen.

Clarissenhof[bewerken]

Aan het westelijke uiteinde van de Burgemeester Broxlaan wordt de nieuwe woonwijk Clarissenhof gebouwd. De wijk is vernoemd naar het Clarissenklooster, dat hier op een steenworp afstand vandaan ligt. De eerste fase van Clarissenhof omvat meerdere woongebouwen van 7 verdiepingen hoog en ook een aantal grondgebonden woningen. In de loop van 2016 zal met de bouw van de nieuwe wijk begonnen worden. De bouw van de wijk is al meerdere malen uitgesteld. Dit kwam mede door het protest dat gevoerd werd tegen de beoogde kap van tientallen bomen. Uiteindelijk heeft het protest niet gewerkt en zijn de bomen gekapt ten gunste van de woonwijk.

De tweede fase van Clarissenhof omvat twee woongebouwen met een hoogte van ruim 40 meter en bijna 60 meter. Tussen Clarissenhof en de Burgemeester Broxlaan ligt het oudste gebouw van de Spoorzone: de Houtloods uit 1867. Het is recentelijk gerenoveerd tot een restaurant met dezelfde naam.

Theresiazone[bewerken]

Het Zwijsenterrein met rechts het UWV-kantoor

Ten oosten van Clarissenhof ligt aan de Burgemeester Broxlaan de Theresiazone. Dit nu nog braakliggende terrein biedt ruimte voor particulieren om een eigen woning te bouwen. Midden in de Theresiazone ligt het historische Ketelhuis, dat het centrale verwarmingshuis was voor de NS-werkplaats. Zorginstelling Amarant heeft het Ketelhuis gekocht en gaat het gebouw renoveren tot de NWE Werkplaats. Hierin wordt een dagbesteding met winkel en lunchroom gevestigd.

Polygonale Loods[bewerken]

Aan de noordzijde ligt net achter het treinstation de Polygonale Loods. In deze loods, waar glas een prominente rol speelt, werden vroeger treinen gerepareerd. Middels een nog steeds werkende draaischijf die voor de loods ligt, konden de treinstellen op de juiste plaats de loods binnengereden worden. In 2016 gaat de verbouwing en restauratie van de Polygonale Loods van start. Onder de naam 'Eten voor Eten' wordt in deze loods een restaurant, city market en wijnbar gebouwd.

Zwijsenterrein[bewerken]

Naast de Polygonale Loods richting het westen ligt het Zwijsenterrein. Dit terrein ligt nog grotendeels braak. In de toekomst zijn hier kantoren gepland. Op de westelijke hoek van het terrein is enkele jaren geleden het nieuwe kantoorgebouw van het UWV en de gemeente Tilburg gebouwd. Voor de rest moet het terrein nog gevuld worden.

Tilburg Talent Square[bewerken]

Studentencomplex Tilburg Talent Square

Enkele jaren geleden is de bouw van Tilburg Talent Square aan de Hart van Brabantlaan voltooid. Dit gebouwencomplex bevat woningen voor (internationale) studenten en expats. Er is onder meer een wasserette en café in het gebouw. Ook zijn er kantoren gevestigd. Op het hoogste punt heeft het complex 14 verdiepingen. Net achter Tilburg Talent Square is recentelijk ook appartementencomplex Twee!, bestaande uit twee woontorens verrezen.

Met de komst van deze hoogbouw is hier een gebiedje ontstaan met een relatief grootstedelijke uitstraling. TTS en Twee! hebben elk een hoogte van ruim 40 meter. Aan de overkant van de straat staan twee kantoorgebouwen met een hoogte tot 50 meter en iets verderop staat de VGZ-kantoortoren van ruim 50 meter en woontoren StadsHeer met een hoogte van 101 meter.

Van Gend & Loosterrein[bewerken]

Richting het westen ligt aan de Hart van Brabantlaan het Van Gend & Loosterrein. Op het moment is dit een grasveld met een oppervlakte van zo'n 9 hectare, voorheen stonden er industriële gebouwen. Het plan is om dit terrein om te bouwen tot een groots park. Het terrein is momenteel nog afgesloten voor bezoekers. Aan de oostrand ligt een basketbalveldje en het kantoor van de regionale Omroep Tilburg.

Locomotiefhal[bewerken]

De grootste blikvanger van de Tilburgse Spoorzone is de Locomotiefhal. Deze immense glazen hal heeft een oppervlakte van 6500 m². De loods zal de komende jaren worden omgebouwd tot de nieuwe centrale bibliotheek van de stad. Ook vestigen verschillende creatieve instellingen zich er. De Glazen Zaal, een bouwwerk dat voorheen in de Beurs van Berlage stond, krijgt ook een plaats in de hal.

Naast de Locomotiefhal komt aan het Burgemeester Stekelenburgplein een woontoren van ongeveer 50 meter te staan, evenals een kantoorgebouw. Deze heeft de voorlopige naam 'Tilburg Trade Center'.

Smederij en Koepelhal[bewerken]

Tussen de Locomotiefhal en het NS-plein is het meeste cultureel erfgoed bewaard gebleven. De oude fabriekshallen van de NS worden gerestaureerd en door nieuwe bedrijven in gebruik genomen. Op het moment hebben onder meer een theater, een skatebaan (Ladybird) en 'cultuurfabriek' Hall of Fame zich er gevestigd. Het opvallendste bouwwerk van dit deel van de Spoorzone is wellicht de Koepelhal. Deze hal met koepelvormig dak wordt gebruikt voor concerten, festivals en beurzen.

Fotoimpressie[bewerken]