Sprogø

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Sprogø
Eiland van Denemarken
Sprogø (Denemarken)
Sprogø
Locatie
Land Denemarken
Locatie Grote Belt
Coördinaten 55° 22′ NB, 10° 58′ OL
Algemeen
Oppervlakte 1,54 km²
Inwoners 0
Portaal  Portaalicoon   Denemarken
Het oude Sprogø gezien vanaf de zee (1989)

Sprogø is een klein Deens eiland, gelokaliseerd in de Grote Belt, de zeestraat die de belangrijkste eilanden Funen en Seeland van elkaar. Het eiland ligt ongeveer halverwege de zeestraat.

Sinds 1998 maakt het eiland deel uit het Grote Beltbrugtraject. Het is met Funen verbonden via een hang- en spoorbrug en met Seeland via een hangbrug en twee spoortunnels. Tijdens de bouw groeide het eiland door landwinning van 38 naar 154 hectares.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De eerste referentie naar eiland dateert uit de 12e eeuw. Het eiland werd toen Sproøe genoemd, afgeleid van het (oud)-Deense woord Sproe dat verkennen betekent. Er zijn resten van gebouwen uit de 12e eeuw aanwezig, waaronder een fort dat gebouwd werd in opdracht van koning Waldemar I. Voorafgaand aan de aanleg van het Grote Beltbrugtraject vond er archeologisch onderzoek plaats. Daaruit bleek dat de eerste bewoners achtduizend jaar eerder op het eiland arriveerden.

Op Sprogø was van 1801 tot 1865 een telegraafstation aanwezig. Het station maakte deel uit van de telegraaflijn die Nyborg verbond met Korsør. In 1868 werd er een vuurtoren neergezet. Deze verving een ouder gebouw dat eerder op de resten van de 12e-eeuwse fort was gebouwd.

Tussen 1923 en 1961 werd het eiland gebruikt voor de gedwongen opvang van vrouwen die seksueel losbandig leven voorstonden. De belangrijkste reden daarvoor was om ongewenste zwangerschappen te voorkomen. Het gesticht was een zogenaamde Keller-instelling. Sterilisatie der "moreel zwakzinnigen" kon een onderdeel vormen van de opvang op initiatief van de directie op basis van de Deense sterilisatiewet van 1929.[1][2] Deze handelingswijze werd destijds beschouwd als humaan, aangezien het alternatief was dat de vrouwen werden opgesloten in de gevangenis. De gedwongen sterilisaties duurden ook voort na 1961 en werden in 1967 stopgezet. Verspreid over deze periode werden circa 500 verschillende vrouwen gehuisvest. Mannen werden op dezelfde basis gehuisvest op het eiland Livø. In de jaren na sluiting was er decennia lang weinig publieke belangstelling voor de gebeurtenissen. Na publicatie van 'Letfærdig og Løsagtig' door Birgit Kirkebæk in 2004 kwam er meer belangstelling voor deze historische gebeurtenissen.[3][4]. Het gesticht is gebruikt als kader voor het boek 'Dossier 64' van Jussi Adler-Olsen.

Heden ten dage heeft het eiland geen permanente bewoners meer. Het is in gebruik van door het bedrijf Sund og Baelt, dat eigenaar is van de Grote Beltbrug. Het is tevens een natuurreservaat. Er worden trips naar het eiland georganiseerd.