Station Amsterdam Lelylaan

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
    Amsterdam Lelylaan   
Amsterdam Lelylaan Westzijde.JPG
Afkorting Asdl
Opening 1 juni 1986
Perrons 1 (trein) + 1 (metro)
Perronsporen 2 (trein) + 2 (metro)
Lijn(en) Westtak Ringspoorbaan
Metrolijn 50
Vervoerder(s) NS, GVB
Reizigers 13.502 (2014) [1] per dag
Coördinaten 52° 21′ NB, 4° 50′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Amsterdam Lelylaan
Station Amsterdam Lelylaan
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Station Amsterdam Lelylaan is een spoorweg- en metrostation in het Amsterdamse stadsdeel Nieuw-West. Het station is genoemd naar de stadsautoweg Cornelis Lelylaan, en daarmee indirect naar Cornelis Lely.

De meest noordelijke en de meest zuidelijke van de oorspronkelijke ingangen zijn permanent afgesloten. De drie meest zuidelijke van de resterende ingangen komen in de hal uit, waar een AH to go is gevestigd. De beide andere ingangen bevinden zich aan weerszijden van de trambaan.

Geschiedenis[bewerken]

Het station werd geopend op 1 juni 1986 met de ingebruikname van de Westelijke tak van de Amsterdamse Ringspoorbaan als rechtstreekse verbinding tussen Luchthaven Schiphol en Amsterdam Centraal. Tegelijk werden ook het station De Vlugtlaan en het hooggelegen perron van station Sloterdijk in gebruik genomen.

Het station is een ontwerp van architect Rob Steenhuis. Het perron van station Lelylaan ligt op een 375 meter lang viaduct dat drie straten overspant, waarvan de Cornelis Lelylaan de middelste is. De uit de jaren '20 daterende dijklichamen van de Ringspoordijk tussen Comeniusstraat/Johan Jongkindstraat en Cornelis Lelylaan en tussen Cornelis Lelylaan en Pieter Calandlaan/Schipluidenlaan werden hiervoor afgegraven. Bij de bouw werd tevens een rechtstreekse overstapmogelijkheid met trappen gerealiseerd op tramlijn 1 naar Osdorp die op de middenberm van de Cornelis Lelylaan rijdt en bij de opening van het station daar een halte kreeg. Aan de zuidzijde kwam het stationsplein met een eilandperron voor buslijnen van het GVB en CN.

In 1988 kwam tramlijn 17 er bij die toen van het Surinameplein naar Osdorp werd verlengd. Het station is over een lengte van 150 meter voorzien van een kap bestaand uit een ruimtevakwerk. Deze is door middel van een stalen buisconstructie aan de vier betonnen lifttorens bevestigd. Van deze vier lifttorens is alleen de zuidelijkste daadwerkelijk met een lift uitgerust. Door het vakwerk heen loopt een kunststoffen lichtstraat. De buisconstructie was oorspronkelijk rood van kleur (met blauwe accenten) en de lichtstraat transparant. Bij een grote onderhoudsbeurt in juni 2015 werden de staalconstructie en de voormalige stationsrestauratie donkergrijs geschilderd en werd de lichtstraat vernieuwd met witte, translucente kunststof.

Aanvankelijk bevonden alle voorzieningen zich op het hooggelegen perron. Later werden de loketten naar de stationshal aan de zuidzijde verplaatst. Hier bevinden zich ook de bushaltes. Na enkele geweldsincidenten werd enige jaren geleden het perron afgesloten met hoge hekken en werden drie van de vier ingangen afgesloten. Begin 2007 werden deze ingangen overdag weer geopend.

Tussen Amsterdam Centraal en Schiphol reden in de eerste jaren alleen Intercitytreinen, daarom was station Lelylaan tot 1996 een intercitystation. Er stopten intercitytreinen naar enerzijds Brussel en Vlissingen en anderzijds naar Enschede, Groningen, Leeuwarden en Berlijn. In 1996 ging de nieuwe sneltrein tussen Amsterdam, Schiphol en Den Haag in Lelylaan stoppen en verviel de intercitystatus van het station.

Sinds 1996 is het een voorstadshalte met een intercity (tot 2012: sneltrein) naar Den Haag Centraal en stoptreinen Schiphol/Hoofddorp enerzijds en Amsterdam Centraal, Almere Centrum/Lelystad en Zaandam/Hoorn anderzijds.

Op 1 juni 1997 kreeg de Lelylaan ook een halte van de nieuwe metrolijn 50 (IsolatorwegGein). Ook dat perron werd door Steenhuis ontworpen. Het tot dan toe naamloze stationsplein kreeg de naam Willem Frogerplein; in 2011 werd de naam Cornelis Lelyplein. In 2012 werd het busstation verplaatst naar de zuidoostkant en werd het eilandperron vervangen door visgraatperrons.

In 2016 werd de niet meer gebruikte opbouw van het perron gesloopt. Eerder waren hierin achtereenvolgens de stationsrestauratie en een personeelsverblijf gevestigd. De voormalige loketruimte had al eerder plaatsgemaakt voor een wachtruimte.

Treinen[bewerken]

De volgende treinseries doen station Amsterdam Lelylaan aan:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
2600 Intercity Lelystad CentrumAmsterdam CentraalAmsterdam LelylaanSchiphol AirportLeiden CentraalDen Haag HSRotterdam CentraalDordrechtRoosendaalVlissingen Vormt 's morgens en 's avonds enkele malen een deeltraject van serie 12600.
3300 Sprinter HoofddorpSchiphol AirportAmsterdam LelylaanZaandamPurmerendHoorn Kersenboogerd
5800 Sprinter HoofddorpSchiphol AirportAmsterdam LelylaanAmsterdam SloterdijkAmsterdam CentraalWeespHilversumAmersfoortAmersfoort Vathorst Rijdt na 20:00 uur en in het weekend niet tussen Amersfoort en Amersfoort Vathorst.
12600 Intercity VlissingenRoosendaalDordrechtRotterdam CentraalDen Haag HSSchiphol AirportAmsterdam LelylaanAmsterdam CentraalLelystad CentrumZwolleLeeuwarden/Groningen Rijdt 's morgens en 's avonds enkele malen. Combinatie van de serie 2600 en het deeltraject ten noorden van Lelystad van de series 700/12700.

Overig openbaar vervoer[bewerken]

Onder station Lelylaan is een halte voor de tramlijnen 1 en 17. Aan de zuidzijde zijn er bushaltes met een keerlus voor bussen die hun eindbestemming hebben op station Lelylaan. De opdrachtgever van het vervoer rond station Lelylaan is de Stadsregio Amsterdam. Het station valt dan ook onder het concessiegebied "Amsterdam". De volgende tram-, metro- en buslijnen doen station Lelylaan aan:

Lijn Route Bijzonderheden
GVB
1 Centraal Station - Osdorp De Aker Tram
17 Centraal Station - Dijkgraafplein Tram
50 Isolatorweg - Gein Metro
62 Station Lelylaan - Amstelstation Stadsbus
63 Station Lelylaan - Osdorp De Aker Stadsbus
247 Bos en Lommerplein - Schiphol Airport/Plaza - Toekanweg Spitsbus
753 Centraal Station - Osdorp De Aker Nachtbus
Connexxion
145 Station Lelylaan - Hoofddorp streekbus

Galerij[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Henk van de Schoor, NS laat bouwen. Stations sinds 1980. Zutphen, Walburg Pers, 1993. ISBN 90-6011-872-3 (Sphinx Cultuurprijs 1993).

Externe links[bewerken]