Station Brussel-Centraal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
(NMBS) Naambord Brussel-Centraal.png
Station Brussel-Centraal
Opening 4 oktober 1952
Telegrafische code FBCL
Lijn(en) 0
Reizigerstellingen[1]
  •  Weekdag
  •  Zaterdag
  •  Zondag
(2019)
60.706
23.336
22.027
Beheerder NMBS
Architectuur
Architect(en)  Victor Horta
Maxime Brunfaut
Type Doorgangsstation
Constructie Ondiep gelegen zuilenstation
Aantal sporen 6
Aantal perrons 3
S-Net
Lijn Richting Volgend station
S 1 Antwerpen-Centraal Brussel-Congres
S 1 Nijvel Brussel-Kapellekerk
S 2 Leuven Brussel-Noord
S 2 's-Gravenbrakel Brussel-Zuid
S 3 Dendermonde Brussel-Noord
S 3 Schaarbeek Brussel-Noord
S 3 Zottegem Brussel-Zuid
S 6 Schaarbeek Brussel-Noord
S 6 Aalst Brussel-Zuid
S 8 Louvain-la-Neuve Brussel-Noord
S 8 Brussel-Zuid Brussel-Zuid
S 10 Tegen de klok in Brussel-Noord
S 10 Met de klok mee Brussel-Zuid
Aansluitingen
Metrostation(s) Centraal Station
Buslijn(en) Brussels bus icon.svg 1STIB-MIVB Line 29.svg 1STIB-MIVB Line 38.svg 1STIB-MIVB Line 63.svg 1STIB-MIVB Line 65.svg 1STIB-MIVB Line 66.svg 1STIB-MIVB Line 71.svg 1STIB-MIVB Line 86.svg
STIB-MIVB Line N04.svg 1STIB-MIVB Line N05.svg 1STIB-MIVB Line N06.svg 1STIB-MIVB Line N08.svg 1STIB-MIVB Line N09.svg
STIB-MIVB Line N10.svg 1STIB-MIVB Line N11.svg 1STIB-MIVB Line N12.svg 1STIB-MIVB Line N13.svg 1STIB-MIVB Line N16.svg 1STIB-MIVB Line N18.svg
Ligging
Coördinaten 50° 51′ NB, 4° 21′ OL
Externe link  Stationsinformatie NMBS
Station Brussel-Centraal (Belgisch spoorwegstation)
Station Brussel-Centraal
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
De tegenwoordige treinperrons.
De in 2010 vernieuwde stationsbuurt rond de Keizerinlaan.

Station Brussel-Centraal (Frans: Gare Bruxelles-Central) is een spoorwegstation in België, gelegen aan de ondergrondse Noord-Zuidverbinding, die de Brusselse treinstations Noord en Zuid met elkaar verbindt. Met circa 60.000 instappende reizigers per werkdag en circa 20.000 per dag in het weekend in oktober 2017 is het na Station Brussel-Noord het drukste station van het land,[2] hoewel er slechts zes sporen zijn. Vaak komt er een trein aan minder dan een minuut na het vertrek van de vorige tijdens de spitsen op werkdagen.

Alle treinen die de lijn Noord-Zuid volgen, stoppen hier, maar de hogesnelheidstrein niet.

Het station is ook aangesloten op het netwerk van de Brusselse metro met de halte Centraal Station.

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het stationsgebouw werd reeds voor de Eerste Wereldoorlog door Victor Horta ontworpen midden in de hoofdstad. Na diens dood in 1947 nam architect Maxime Brunfaut zijn taak over. Door de vele niveauverschillen en in- en uitgangen was het ontwerp erg complex. De hoofdingang aan het Europakruispunt op de hoek van de Putterij en de Keizerinlaan zit onder een luifel in een holle hoekgevel, die gesierd wordt door negen verticale hoge vensters. Deze symboliseren de (destijds) negen Belgische provincies. Boven ieder venster werd een vlaggenstok aangebracht. Via niveau −1 heeft het station via de Hortagalerij een verbinding met de Grasmarkt. Aan de oostzijde van het treinstation bevindt zich een 130 meter lange gang die naar het metrostation Brussel-Centraal loopt.[3] Vanuit deze gang heeft het station ook verbinding met de Ravensteingalerij.

Het station werd in 1952 geopend door koning Boudewijn. Het werd volledig gerenoveerd in 2010.[4]

Koninklijk Salon[bewerken | brontekst bewerken]

Het Koninklijk Salon maakt deel uit van het station en werd met de opening ervan door koning Boudewijn ingehuldigd. Het salon functioneerde als wachtruimte waar de koning kon wachten tot de trein arriveerde. Na de inhuldiging is het evenwel nooit in gebruik genomen door de koning. De ruimte is gedurende al die jaren verwaarloosd, maar in 2007 werden er gidswandelingen, lezingen, en op de Erfgoeddag in 2013 ook een theatervoorstelling 'Wachten op de koning' gehouden om de treinreizigers op deze unieke plek te wijzen. Sinds 2007 is het geen eigendom meer van de koninklijke familie, maar de koninklijke familie kan deze ruimte te allen tijde opnieuw opeisen.[5]

Het salon is bereikbaar via een marmeren gang. Het bestaat uit een zaal met een grote tafel, koninklijke stoelen en zetels, een kleine badkamer en een tweede in- en uitgang die uitgeeft tegenover de Ravensteingalerij. Verder is er ook een lift, bedekt met een laag bladgoud. Vroeger hingen er ook schilderijen, maar die zijn weggehaald.[5]

Sabenatrein[bewerken | brontekst bewerken]

Met de introductie van de luchthavenverbinding in 1955 vertrokken de Sabena-treinen vanaf een klein kopspoor 1A gelegen aan de noordzijde van het perroneiland 1-2. Dit spoor was rechtstreeks bereikbaar vanaf het Sabenakantoor bovengronds. Tot 1971 werd er met dieseltreinstellen gereden. Na de elektrificatie van de luchthavenverbinding werden 6 elektrische treinstellen serie "851-856" exclusief voor Sabena in dienst gesteld.[6] Deze reden in Sabenakleuren, hadden brede zitplaatsen en veel bagageruimte. De Sabena-treinen werden opgenomen in het NMBS-spoornet bij het sluiten van het Sabenakantoor Sabena Air Terminus. Het perron 1A kon dan alleen maar bereikt worden via het NMBS station, en was moeilijk te vinden. Na de seinhuisbrand van Brussel-Noord in 1995 is dit kopspoor buiten gebruik gesteld en reden alle luchthaventreinen door naar Brussel-Zuid (en verder). Het kopspoor werd rond 1997 weggehaald, doch de ruimte waar dit spoor lag (zie foto) bleef onaangeroerd tot 2007, bij de renovatie van de gehele perrons. Hierbij werd de ruimte van het spoor dichtgemaakt (verlenging van perron 1/2) en de wanden opengemaakt. Tegenwoordig is de plaats waar het oude kopspoor 1A lag erg makkelijk waarneembaar: op deze plaats is het perron 1/2 erg breed en telt twee zuilenrijen in plaats van een.

Renovatie[bewerken | brontekst bewerken]

Het station werd gerenoveerd van eind 2005 tot begin 2009. Een nieuwe ingang werd gebouwd aan de kant van de Kunstberg. Er werd in totaal 22 miljoen euro geïnvesteerd in de bouw van de ingang en de vernieuwing en verlenging van de perrons. Er kwamen ook extra roltrappen, trappen, een gerenoveerde tussenverdieping en een duidelijkere bewegwijzering. Dit alles moet het grote aantal reizigers opvangen en de toegankelijkheid van het station verbeteren. In 2011 werd ook de reizigersgang tussen het treinstation en het metrostation gerenoveerd.

In september 2008 lanceerde Infrabel een voorstel om het aantal sporen uit te breiden, hetzij door een extra tunnel onder de huidige sporen, hetzij ernaast[7].

Mislukte aanslag[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdens de avond van 20 juni 2017, rond 20:30, explodeerde een bom in het stationgebouw. Een man met een rugzak liet al roepend "Allahu Akbar" een trolleykoffer exploderen. In de rugzak zaten explosieven, maar voor hij die kon gebruiken konden militairen hem doodschieten. Na onderzoek bleek dat de rugzak voorzien was met een zware spijkerbom. Er vielen geen slachtoffers, omdat het station zo goed als leeg was en de spijkerbom niet afging.

Treindienst[bewerken | brontekst bewerken]

Om de baancapaciteit zo efficiënt te gebruiken en ongewenste kruisbewegingen te vermijden gebruiken bijna alle treindiensten dezelfde sporen. Deze zijn: (W)estsporen (1,2), (M)iddensporen (3,4) en de (O)ostsporen (5,6). Omdat de perronsporen in een boog liggen en het vaak druk is op de perrons, kan de boordchef een lange trein niet overzien. Om de boordchef te assisteren geeft een perronopzichter met zijn spiegelei met gele lamp door wanneer de deuren gesloten kunnen worden en bevestigt hij de correcte sluiting. Op het middenperron 3-4 hebben de perronopzichters een werkpost.

Sinds 13 december 2020

Internationaal[bewerken | brontekst bewerken]

Dagelijks[bewerken | brontekst bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
IC 35 Brussel-Zuid - Brussels Airport - Mechelen - Antwerpen-Centraal - Rotterdam Centraal (NL) - Schiphol Airport (NL) - Amsterdam Centraal (NL) 1×/u., rijdt soms van/naar Den Haag (NL)

Nationaal[bewerken | brontekst bewerken]

Dagelijks[bewerken | brontekst bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
IC 01 Oostende - Brussel - Eupen 1×/u.
IC 03 Blankenberge - Brussel - Genk 1×/u.
IC 06 Doornik - Brussel - Brussels Airport-Zaventem 1×/u.
IC 06a Bergen - Brussel - Brussels Airport-Zaventem 1×/u.
IC 16 Brussel-Zuid - Namen - Luxemburg (L) 1×/u.
IC 22 Brussel-Zuid - Mechelen - Antwerpen-Centraal 1×/u.
IC 23 Oostende - Kortrijk - Brussel - Brussels Airport-Zaventem 1×/u.
IC 23a Knokke - Brussel - Brussels Airport-Zaventem 1×/u.
S 1 Nijvel - Brussel - Antwerpen-Centraal Maandag t.e.m. zaterdag: 2×/u.
S 2 Leuven - Brussel - 's-Gravenbrakel Maandag t.e.m. zaterdag: 2×/u.
Zon- en feestdagen: 1×/u.
S 8 Brussel-Zuid - Ottignies - Louvain-la-Neuve 1×/u.
S 10 Aalst - Brussel - Dendermonde 1×/u.

Week[bewerken | brontekst bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
IC 05 Charleroi-Zuid - Brussel - Antwerpen - Essen 1×/u.
IC 07 Charleroi-Zuid - Brussel - Antwerpen-Noorderdokken 1×/u.
IC 11 Binche - Brussel - Mechelen - Turnhout 1×/u.
IC 12 Kortrijk - Gent-Sint-Pieters - Brussel - Welkenraedt 1×/u.
IC 13 Schaarbeek - Brussel - Denderleeuw - Kortrijk 1×/u.
IC 14 Quiévrain - Brussel - Luik-Guillemins 1×/u.
IC 18 (Doornik -) Brussel-Zuid - Ottignies - Namen - Luik-Sint-Lambertus 1×/u.
IC 20 Gent-Sint-Pieters - Brussel - Tongeren 1×/u.
IC 26 Kortrijk - Doornik - Edingen - Brussel - Dendermonde - Sint-Niklaas 1×/u.
IC 29 Gent-Sint-Pieters - Brussel - Brussels Airport-Zaventem - Landen 1×/u.
IC 31 Brussel-Zuid - Mechelen - Antwerpen-Centraal 1×/u.
S 3 Dendermonde - Brussel - Zottegem 1×/u.
S 6 Aalst - Edingen - Brussel - Schaarbeek 1×/u.
S 8 Brussel-Zuid - Ottignies 1×/u.
P Verschillende diensten Tijdens de piekuren

Weekend[bewerken | brontekst bewerken]

Treintype Verbinding Dienstregeling
IC 11 Binche - Brussel - Schaarbeek 1×/u.
IC 17 Brussel-Zuid - Ottignies - Namen - Dinant 1×/u.
IC 20 Gent-Sint-Pieters - Brussel - Lokeren 1×/u.
IC 29 De Panne - Gent - Brussel - Brussels Airport-Zaventem - Landen 1×/u.
IC 31 Charleroi-Zuid - Brussel - Mechelen - Antwerpen-Centraal 1×/u.
S 1 Nijvel - Brussel-Noord Zon- en feestdagen: 1×/u.
S 1 Brussel-Zuid - Antwerpen-Centraal Zon- en feestdagen: 1×/u.
S 3 Schaarbeek - Brussel - Zottegem 1×/u.
S 6 Denderleeuw - Edingen - Brussel - Schaarbeek 1×/u.

Reizigerstellingen[bewerken | brontekst bewerken]

De grafiek en tabel geven het gemiddeld aantal instappende reizigers weer op een week-, zater- en zondag.[8][9]

MIVB-netwerk[bewerken | brontekst bewerken]

Metro[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Centraal Station (Brusselse metro) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Iets ten noorden van station Brussel-Centraal bevindt zich het metrostation Centraal Station/Gare Centrale. Dit station wordt bediend door de Brusselse metrolijnen 1 en 5 en is door middel van een voetgangerstunnel met het spoorwegstation verbonden.

    1 - Weststation - Stokkel
    5 - Erasmus - Herrmann-Debroux

Tram en bus[bewerken | brontekst bewerken]

Aan Brussel-Centraal stoppen geen tramlijnen, maar er zijn wel plannen om de tramlijnen van de Koningsstraat (de huidige lijnen 92 en 94) op termijn te verleggen via het Centraal Station. Momenteel rijden deze trams via het Konings- en Paleizenplein, op een paar honderd meter van het station. Vlak bij de hoofdingang van het station bevindt zich een bij het station horende bushalte; daar stoppen de MIVB-buslijnen:

    29 - De Brouckère - Hof Ten Berg
    38 - De Brouckère - Helden
    63 - De Brouckère - Begraafplaats van Brussel
    65 - Centraal Station - Bourget
    66 - De Brouckère - Tol
    71 - De Brouckère - Delta

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Referenties[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Station Brussel-Centraal van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.