Station Eindhoven

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
    Eindhoven   
Station Eindhoven.jpg
Afkorting Ehv
Opening 1 juli 1866
Perrons 3
Perronsporen 6
Toegang via poortjes
Lijn(en) Eindhoven - Weert,
Staatslijn E,
Eindhoven - Neerpelt
Vervoerders
- Treinvervoerder NS
- Busvervoerder Arriva
Hermes
Reizigers 61.844 (2016)[1] per dag
Coördinaten 51° 27′ NB, 5° 29′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Eindhoven (Nederlands spoorwegstation)
Station Eindhoven
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer
Achterzijde
Elektrische loc NS 1147 met intercityrijtuigen in Station Eindhoven; 1985.
Interieur van de Stationshal; 2006.
Glasapplique van Lex Horn (1954) op het NS-station in Eindhoven; 1989.
Onder de stationskap; 2011.

Station Eindhoven is het belangrijkste treinstation van Eindhoven. Het station ligt op een knooppunt van drie trajecten: Venlo – Eindhoven, Breda / 's-Hertogenbosch – Eindhoven, Eindhoven – Weert. Vroeger was er ook een lijn 18 van Eindhoven via Valkenswaard naar Hasselt (België). Deze spoorlijn is inmiddels opgebroken. In de stad zijn nog herinneringen aan deze lijn bewaard gebleven, zoals gebouwen en straatnamen.

Het station ligt in de wijk Fellenoord. Op circa 900 meter van het station bevindt zich het Philips Stadion, het stadion van PSV.

Van het station was tot 2007 een schaalmodel te vinden in Madurodam. Aan de centrumzijde van het station staat een standbeeld van Anton Philips, de vader van Frits Philips.

Dagelijks lopen 200.000 passanten door de tunnel onder het station. Dit zijn zowel trein- als busforensen, evenals verkeer tussen de binnenstad en de universiteit. Momenteel stappen er dagelijks zo'n 60.000 mensen in en uit een trein (exclusief overstappers), en daarnaast komen er nog eens 15.000 mensen (bijvoorbeeld busreizigers) in het station. In 2020 zal het totale aantal reizigers op het station naar verwachting gestegen zijn naar 100.000 per dag, exclusief overstappers. Daarmee is station Eindhoven het op vijf na drukste station van Nederland, en het drukste station buiten de Randstad.

Geschiedenis[bewerken]

Het station van Eindhoven werd geopend op 1 juli 1866. Het stond indertijd nog op Woensels grondgebied. Het huidige stationsgebouw werd gebouwd in 1956, naar een ontwerp van architect Koen van der Gaast. Vaak wordt beweerd dat het gelijkenissen vertoont met een Philips radio uit die tijd. Een gelijkende radio uit de jaren waarin het gebouw is ontworpen (1953-'55) bestaat echter niet, noch van Philips, noch van andere firma's. Het laten bepalen van de vorm van een gebouw door een ander gegeven dan de functie, past ook in het geheel niet binnen functionalistische architectonische opvattingen van Van der Gaast. In 1960 is er inderdaad een radio ontworpen en gebouwd door Philips die gelijkenissen met dit gebouw vertoont, de Philips B0X15U. Dit toestel is dus zeven jaar na het stationsontwerp ontworpen. De radiogelijkenis is dan ook een anekdote, die vanwege zijn aansprekendheid moeilijk te bestrijden is.

In de visie van Van der Gaast moest het station ten opzichte van de andere vervoermiddelen een opvallende plaats innemen. Dit stedenbouwkundige aspect speelde voor hem een voorname rol. Niet de menselijke maat was het uitgangspunt, maar de stedelijke ruimte gaf de doorslag bij de maatvoering. Een ander opvallend aspect in zijn visie was dat het station absoluut geen verblijfsfunctie moest hebben, het was enkel bedoeld als doorgangsruimte: het overstappen van het ene vervoermiddel op het andere.

Voor het huidige station zijn er al eerdere stationsgebouwen geweest. Van 1864 tot 1912 heeft als eerste een gebouw type SS derde klasse dienstgedaan. Van 1912 tot 1956 stond er als tweede een stationsgebouw uitgevoerd in strakke lijnen en sober van uiterlijk. Het is gesloopt nadat de sporen circa 150 m naar het noorden waren verlegd.

In 1991 kreeg station Eindhoven een tweede, extra, stationsgebouw aan de Noordzijde, aan busstation Neckerspoel, het eerste dynamische busstation in Nederland. De bovenverdiepingen zijn in gebruik als kantoor. Net zoals veel andere stations uit de tweede helft van de jaren '80, lag bij de inrichting het accent op de kleur blauw. De binnenkant van dit stationsgebouw wordt sinds 2017 gerenoveerd, zodat het dezelfde stijl krijgt als de rest van het vernieuwde station.

Monumentenstatus[bewerken]

Op 15 oktober 2007 werd bekendgemaakt dat het station per 1 januari 2008, samen met 100 andere bouwwerken uit de wederopbouwperiode, de status van Rijksmonument kreeg. Het dak boven de perrons wordt op zijn plaats gehouden door onderdelen van een baileybrug.

Stationsvoorzieningen[bewerken]

Op station Eindhoven zijn diverse winkels te vinden, de Hermes vervoerswinkel en een NS-servicepunt. Op het voorplein van het station is de VVV van Eindhoven gevestigd.

Verbouwing[bewerken]

Met meer dan 90.000 passanten per dag was de capaciteit van de 8 meter brede oude stationstunnel ontoereikend. Ook ontbraken moderne voorzieningen zoals liften om de perrons te bereiken en waren de roltrappen enkel in de omhooggaande richting te gebruiken om naar de bovengelegen perrons te komen. Om de stationstunnel te bereiken moest men gebruik maken van een trap.

In 2013[2] werd begonnen met de bouw van de nieuwe stationstunnel en gelijktijdig werden er roltrappen in beide richtingen en liften geïnstalleerd. Tijdens de bouw van de nieuwe, 34 meter brede, tunnel bleef de oude tunnel open waardoor reizigers geen overlast ondervonden van de werkzaamheden. Ook werd een tijdelijk perron aangelegd aan het oude postspoor, (spoor 34), buiten de stationsoverkapping aan de stadszijde. Dit tijdelijk perron, spoor 34, was twee jaar in gebruik voor de sprinter naar Tilburg Universiteit, zodat tijdens de verbouwing alle treinen konden blijven rijden. De nieuwe stationstunnel werd eind 2015 in gebruik genomen en eind 2016 werd deze volledig geopend.[3]

In maart 2018 werd het volledige project met beide stationstunnels, een vernieuwde hal aan de noordzijde en een complete renovatie van het monumentale stationsgebouw van Koen van der Gaast inclusief stationshal en stationsrestauratie afgerond. De totale kosten van de verbouwing kwamen neer op 70 miljoen euro.[4]

OV-chipkaart[bewerken]

Dit station is afgesloten met OVC-poorten.

Vervoer[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie voor buslijnen, evenals de treinverbindingen het hoofdartikel Openbaar vervoer in Eindhoven.

Treinseries die stoppen in Eindhoven tijdens de dienstregeling 2018:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
800 Intercity MaastrichtSittardRoermondEindhoven's-HertogenboschUtrecht CentraalAmsterdam CentraalAlkmaarSchagenDen Helder Rijdt niet 's avonds. Rijdt alleen in de spits van en naar Schagen. In de spitsrichting van/naar Den Helder.
1100 Intercity Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalBredaTilburgEindhoven Stopt niet in Schiedam Centrum en Rotterdam Blaak; via HSL.
2900 Intercity EnkhuizenHoornAmsterdam CentraalUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhovenRoermondMaastricht Rijdt alleen 's avonds laat en op zondagochtend. Stopt niet in Zaandam. Stopt tussen Hoorn en Enkhuizen op alle tussengelegen stations.
3500 Intercity Schiphol AirportUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhovenHelmondVenlo
3900 Intercity EnkhuizenHoornAmsterdam CentraalUtrecht Centraal's-HertogenboschEindhovenHeerlen Stopt niet in Zaandam. Stopt tussen Hoorn en Enkhuizen op alle tussengelegen stations. Rijdt in de vroege ochtend en 's avonds alleen 1x per uur tussen Sittard en Heerlen.
5200 Sprinter Tilburg UniversiteitTilburgBoxtelEindhoven Gekoppeld in Eindhoven aan serie 6400 naar Weert.
6400 Sprinter EindhovenWeert In Eindhoven gekoppeld aan serie 5200 naar Tilburg Universiteit.
9600 Sprinter 's-HertogenboschBoxtelEindhovenHelmondDeurne In de spits gekoppeld aan serie 6700 van/naar Oss.
21400 Intercity EindhovenUtrecht Centraal; Rotterdam CentraalEindhoven Nachtnet. Rijdt alleen in de nachten volgend op vrijdag en zaterdag.

Voor- en natransport[bewerken]

Er zijn er twee bewaakte fietsenstallingen en meerdere onbewaakte fietsenstallingen. Verder bestaat er de mogelijkheid om een OV-fiets te huren.

Busvervoer[bewerken]

De noordzijde van het station grenst aan het busstation Neckerspoel. Hier stoppen de Hermes stadsbussen en de streekbussen van Hermes en Arriva (beide merken rijden daar onder de naam Bravo). Het busstation bestaat uit 13 busperrons (A t/m M). Elk busperron is voorzien van een elektronisch informatiebord dat het lijnnummer en eindbestemming van twee lijnbussen kan weergeven. Er is een grote overkapping met banken waar reizigers kunnen wachten op hun bus. Bij de hoofdingang van het station staat een informatiebord met een kaart en vertrektijden van de bussen. Het station van Eindhoven ligt in zone 6400. Aan de noordzijde van het station, aan de J.F. Kennedylaan, stoppen tevens internationale lijndiensten naar bestemmingen in Duitsland en Spanje. Eurolines biedt lijndiensten naar onder andere Londen en Parijs. Flixbus biedt lijndiensten naar onder andere Berlijn, Brussel, Den Haag, München, Enschede en Groningen. IC Bus rijdt meerdere malen per dag met bussen rechtstreeks naar Antwerpen en Düsseldorf.

Zie ook[bewerken]