Station Hamburg Sternschanze

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hamburg Sternschanze (Messe)
S-Bahn-Logo.svg AKN-Logo.svg U-Bahn.svg
Station met de gemoderniseerde voorgevel van het stationsgebouw uit 1903 (2008)
Station met de gemoderniseerde voorgevel van het stationsgebouw uit 1903 (2008)
Locatie
Deelstaat Vlag van de Vrije Hanzestad Hamburg Hamburg
Plaats Hamburg
Stadsdeel Sternschanze
Adres Sternschanze 1
Coördinaten 53° 34′ NB, 9° 58′ OL
Gegevens
DS100-code ASST
Stationscode 2516
Type Bf
Categorie 3
Perrons in gebruik 1
Perronsporen 2
Lijn(en) Verbindingsbaan
Metro van Hamburg
Vervoerder(s) DB Regio
AKN Eisenbahn
Hamburger Hochbahn
S-Bahnlijnen
Vorig station
(richting)
Lijn Volgend station
(richting)
Dammtor
Poppenbüttel
Hamburg S11.svg Holstenstraße
Blankenese
Holstenstraße
Elbgaustraße
Hamburg S21.svg Dammtor
Aumühle
Holstenstraße
Altona
Hamburg S31.svg Dammtor
Harburg Rathaus (Neugraben/Berliner Tor)
Dammtor
Hauptbahnhof
Hamburg A1 zw.svg Holstenstraße
Neumünster
Geschiedenis
Geopend in 1866
Station Hamburg Sternschanze
Station Hamburg Sternschanze
Deutsche Bahn - S-Bahn - Stations in Duitsland

Station Hamburg Sternschanze (Messe) (Bahnhof Hamburg Sternschanze (Messe), kort Bahnhof Sternschanze) is een spoorwegstation in het stadsdeel Sternschanze van de Duitse plaats Hamburg, in de gelijknamige stadsstaat. Het ligt aan de Hamburg-Altonaer Verbindungsbahn, tussen de stations Holstenstraße en Dammtor. Het station is genoemd naar een vooruitgeschoven deel van de stadswallen (Wallanlagen) op deze plaats. Ook de omliggende wijk is naar dit bolwerk genoemd.

Sinds het wegvallen van het laadstation voor autotreinen wordt het station enkel nog als stopplaats voor de S-Bahn- lijnen S11, S21 en S31 gebruikt. Er is aansluiting op de metrolijn U3.

Eerste station van 1866[bewerken]

Het gebouw van het oorspronkelijke station Sternschanze aan de Verbindingsbaan uit 1866 is nog bewaard gebleven. Het staat ongeveer 400 meter ten oosten van het huidige stationsgebouw, direct ten noorden van de S-Bahnsporen aan de straat Sternschanze 1. Het station was met gebruikelijke wacht- en bagageruimte, loket, een perron langs het gebouw en een eilandperron uitgevoerd. Na het gereedkomen van het nieuwe reizigersstation in 1903 werd het in laatklassieke stijl tussen 1864 en 1866 gebouwde stationsgebouw als kantoor- en woonruimte gebruikt en heeft sinds 1989 een monumentale status.

Goederenstation[bewerken]

Aansluiting van station Sternschanze naar het goederenstation Budapester Straße (1890)

Naast het reizigersstation was er vroeger ten zuiden een omvangrijke goederenemplacement, die tegenwoordig afgebroken is. Het diende onder andere als aansluiting voor de slachthuizen. Tot de nieuwbouw van station Altona in kader van City-S-Bahn werd het goederenstation Sternschanze gebruikt als autolaadstation voor de autoslaaptreinen.

Een spooraansluiting liep via het slachthuisterrein naar de Kraftwerk Karoline en naar het goederenstation Budapester Straße aan de rand van de Heiligengeistfeldes, die onder andere de kermisexploitanten van de "Hamburger Dom" gebruikte als laadspoor. Een ander spoor liep vanaf het station parallel aan de verbindingsbaan onder de Rentzelstraßenbrücke door naar een in de '70 jaren gelegen perron zuidelijk van de treinsporen nabij de Tiergartenstraße. Hier halteren onder andere tentoonstellingstreinen (CCH). Bovendien diende deze spoor als keerspoor voor rangeertreinen van de autotreinen.

Station van 1903[bewerken]

In samenhang met de nieuwe tracering van de Verbindingsbaan werd een directe verbinding tussen de in 1912 geplande metro met het treinstation langs de Verbindingsbaan.[1] Voor deze voorwaarde werd het station Sternschanze 400 meter westelijk nieuw aangelegd, waarbij bij deze bouw in 1901 "...de huidige metrotunnel gebouwd werd".[1][2]

Het nieuwe station werd in kader van de herinrichting van de sporen in Hamburg begin van de twintigste eeuw op een verhoogde dijk gelegd en op 15 mei 1903 geopend.[3] Het had ieder twee sporen voor de toenmalige Hamburg-Altonaer Stadt- und Vorortbahn (voorloper S-Bahn) en voor de langeafstandstreinen met voor beide een eilandperron, naar voorbeeld van de Stadtbahn van Berlijn werden de stations Dammtor, Sternschanze en Holstenstraße zo ingericht. Een gebogen stalen overkapping met glazen delen zoals bij station Dammtor overspande alle vier de sporen. Doordat de sporen nu hoger lagen en deze aan de westzijde de Schanzenstraße kruizen, bevindt zich hier ook de hoofdingang.

Het voorontwerp van het stationsgebouw aan de Schanzenstraße komt van de hoofdingenieur Caesar, met de staatsingenieur Schwartz en de spoorwegenbouwinspecteur Ernst Moeller bij de Königlichen Eisenbahndirektion Altona. Caesar en Schwartz hadden beide ook het station Dammtor ontworpen. De bouwkosten voor station Sternschanze lag rond de 237.000 Mark voor het stationsgebouw, 248.000 Mark voor de perrons en de overkapping, 75.000 Mark voor de onderdoorgang van de Schanzenstraße[4], in totaal 560.000 Mark (in huidige prijzen ongeveer €3,6 miljoen).

Toestand sinds de jaren '70[bewerken]

De locatie van het voormalige langeafstandsstation wordt nu nog gebruikt voor het opstellen van bouwmaterialen
Tegelmozaïek in de muur van brug, tegenwoordig onder geklad en geplakt

De in Tweede Wereldoorlog redelijk ongeschonden gebleven overkapping werd begin 1975 afgebroken. De Deutsche Bundesbahn rechtvaardigde deze stap door te melden dat de onderhoud van de overkapping zeer kostbaar is, voor de staal en glas uit 1903. Bovendien bleef het "Jugendstilbahn Dammtor" volledig bestaan. Evenals het langeafstandsstation was op marginale resten aan de oostelijke deel versleten. Het perron van de sinds 1934 genoemde S-Bahn werd over de gehele lengte door een nieuwe overkapping overdekt.

Dicht langs de zuidelijke sporen bevindt zich sinds 2008 op palen gebouwde, futuristische gebouw van het regiokantoor Hamburg-Schwerin van de Eisenbahnbundesamt.

In 2015 werd aan de oosteinde van het station, met verlengingen van de verbindingsgang naar het metrostation, onder de spoordijk door een doorgang aan de zuidzijde van de metro gemaakt, om het in het jaar 2009 uitgebreide en gemoderniseerde handelsbeursgebouw (Messe) beter te verbinden. De 60 meter lange onderdoorgang kan ook door fietsers gebruikt worden. De kosten van het project lag rond de €11,6 miljoen.[5]

Het station is nu alleen nog een halte in het netwerk van de Hamburger Verkehrsverbund. Het station wordt in oost-westrichting door de S-Bahnlijnen S21 en S31, en in de spits ook de S11 bedient. S-Bahntreinen kunnen ook in Sternschanze ook keren, doordat er aan de westzijde tussen de sporen een kopspoor ligt.

Aan de westelijk einde van het station werd in één van de bogen in de muur onder de brug over de Schanzenstraße een tegelmozaïek met een fictieve landkaart van de kunstenaressen Sabine Mohr geplaatst.

Metrostation van de Hochbahn[bewerken]

Perron van het metrostation (2009)

Aan de oostelijke einde van het station Sternschanze kruist in noord-zuidrichting de lijn U3 van de metro van Hamburg. Het station, die bij de bouw van de Verbindingsbaan als voorgebouwd was,[1][2], is deel van de in 1912 geopende ringlijn van de Hamburger Hochbahn. Het eilandperron ligt noordelijk van de Verbindingslijn in een tunnel en heeft maar één uitgang in het zuiden bij de straat Sternschanze en naar het perron van de S-Bahn. Hier bestond al vanaf het begin een overstapmogelijkheid naar de spoorwegen en de toenmalige Stadt- und Vorortbahn (nu S-Bahn). De trappen naar het perron zijn vrij smal, hoekig en klein gedimensioneerd waardoor er geen ruimte is voor een roltrap. Hier bevindt zich tot 2015 een kleine zijruimte, waar zich kleine horeca bevond, die bij de bouw van de onderdoorgang naar het beursterrein werden afgebroken. Als bijzonderheid heeft deze ondergrondse metrostation een opening in het zuiden waar er daglicht het station binnen kan komen.

S-Bahn- en metroverbindingen[bewerken]

De volgende S-Bahnlijnen doen station Sternschanze aan:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
Hamburg S11.svg S-Bahn (DB Regio) PoppenbüttelOhlsdorfBarmbekBerliner TorHauptbahnhofDammtorSternschanzeAltonaBlankenese Alleen tijdens de spits
Hamburg S21.svg S-Bahn (DB Regio) ElbgaustraßeEidelstedtSternschanzeDammtorHauptbahnhofBerliner TorBergedorfAumühle
Hamburg S31.svg S-Bahn (DB Regio) AltonaSternschanzeDammtorHauptbahnhof – (Berliner Tor) HarburgHarburg Rathaus – (Neugraben) In de spits van/naar Neugraben. 's Avonds en in het weekend Altona-Berliner Tor.
A 1 Regionalbahn/S-Bahn (AKN Eisenbahn) Hamburg HbfHamburg DammtorHamburg Sternschanze Hamburg-EidelstedtHamburg-SchnelsenQuickbornUlzburg SüdHenstedt-UlzburgKaltenkirchen (Holst)Bad BramstedtNeumünster HH-Eidelstedt - Kaltenkirchen elke 20 min., Kaltenkirchen - Neumünster 2x per uur in de spits, ma-vr 1x per dag van/naar Hamburg Hbf

De volgende metrolijn doen station Sternschanze aan:

Lijn Route
Hamburg U3.svg Barmbek – Kellinghusenstraße – Schlump – SternschanzeLandungsbrücken – Rathaus – Hauptbahnhof SüdBerliner Tor – Lübecker Straße – Barmbek – Wandsbek-Gartenstadt

Externe links[bewerken]