Naar inhoud springen

Stropopredenering

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een stropopredenering (stroman/vogelverschrikker) is een type drogreden waarbij men niet het werkelijke standpunt van de tegenstander weerlegt maar een (karikaturale) variant daarvan. Men interpreteert het standpunt van de tegenstander zodanig dat dit standpunt gemakkelijk te weerleggen is en suggereert dan dat dat het werkelijke standpunt van de tegenstander is.

Een stropopredenering kan zich richten tegen een stelling, tegen de verdediger(s) van een stelling of tegen een bepaalde groep. Enkele variaties:

  1. de aanvaller stelt het standpunt van de tegenstander anders voor dan het is, bijvoorbeeld minder genuanceerd, met als doel het gemakkelijker te kunnen bestrijden. De andere voorstelling kan bijvoorbeeld worden bereikt door selectief te citeren;
  2. de aanvaller bekritiseert niet een groep als geheel maar een (fictief) personage uit die groep, die de aanvaller als model voor de hele groep stelt;
  3. de aanvaller beperkt zich tot enkele zwakke argumenten, suggererend dat het pareren daarvan de stelling onderuit haalt;
  4. de aanvaller voert (fictieve) zwakke verdedigers van de stelling ten tonele: door hun argumenten te bestrijden wekt hij de illusie dat de stelling niet te verdedigen is.

Een voorbeeld over milieubewust autorijden waarin er gebruik gemaakt wordt van een stropopredenering:

Persoon A zegt: “Ik vind dat we de auto wat minder zouden moeten gebruiken om het milieu te sparen.”
Persoon B antwoord: “Dus jij wilt dat iedereen zijn auto wegdoet en nooit meer rijdt? Dat is toch belachelijk!”

Hier verdraait Persoon B het standpunt van Persoon A. Persoon A zei alleen “minder gebruiken”, niet “nooit meer rijden”, dit is een typisch stropopargument.

Er zijn in principe drie manieren om met een stropopredenering om te gaan:

  1. Meegaan in de terminologie van de aanvaller om zijn standpunt aan te vallen (hiermee dwaalt men natuurlijk wel van het onderwerp af);
  2. Verhelderen wat het werkelijke standpunt is, eventueel met het aan de kaak stellen van het gebruik van een stropop;
  3. De (absurde) aanval zelf pareren.
  • Scott Aikin en John Casey, Straw Man Arguments. A Study in Fallacy Theory, 2022. ISBN 9781350065000