Struisgrasvegetatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Struisgrasland met o.a. Zandblauwtje

Een struisgrasvegetatie is een karteringseenheid in de Biologische Waarderingskaart (BWK) van Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met als code 'ha'.

In de vegetatiekunde wordt dit biotoop vertegenwoordigd door verschillende plantengemeenschappen uit de klasse van de droge graslanden op zandgrond (Koelerio-Corynephoretea) en de klasse van de heischrale graslanden (Nardetea).

Struisgrasvegetaties worden over het algemeen gewaardeerd als 'Biologisch zeer waardevol', maar zwak ontwikkelde vegetaties krijgen de waardering 'Biologisch waardevol'.

Naamgeving, etymologie en codering[bewerken | bron bewerken]

  • BWK-code: ha
  • Syntaxoncode (Nederland): 14Aa Buntgras-verbond (Corynephorion canaescentis), 14Ba Dwerghaver-verbond (Thero-Airion), 14Bb Verbond van gewoon struisgras (Plantagini-Festucion), 19Aa01 Associatie van liggend walstro en schapengras (Galio hercynici-Festucetum ovinae), 19RG*, 19DG* romp- en derivaatgemeenschappen uit de klasse van de heischrale graslanden
  • Natura 2000 code: 2330 'Open grasland met Corynephorus en Agrostis-soorten op landduinen', subtypes 'buntgrasverbond' (2330_bu) en 'dwerghaververbond' (2330_dw), 6230 'Soortenrijke heischrale graslanden op arme bodems van berggebieden (en van submontane gebieden in het binnenland van Europa)' subtype 'Soortenrijke graslanden van het struisgrasverbond' (6230_ha)
  • Corine biotope: 35.15 Sand sedge grasslands, 35.21 Dwarf annual siliceous grasslands, 35.22 Perennial open siliceous grasslands, 35.23 Corynephorus grasslands, 64.11 Inland dune pioneer grasslands, 64.12 Inland dune siliceous grasslands
  • Eunis Habitat Types: E1.75 Carex arenaria grassland, E1.91 Dwarf annual silicious grassland, E1.92 Perennial open siliceous grassland, E1.93 Corynephorus grassland, E1.94 Inland dune pioneer grassland; E1.95 Inland dune siliceous grassland

Kenmerken[bewerken | bron bewerken]

Onder de noemer struisgraslanden worden alle graslanden en pioniersvegetaties verzameld van extreem droge tot licht vochtige, voedselarme, zure en meestal zandige bodems.

Er worden drie subtypes onderscheiden:

  • Buntgrasverbond: pioniersvegetaties van extreem droge, voedselarme dynamische standplaatsen op open, stuivende landduinen, een soortenarme gemeenschap gekenmerkt door het voorkomen van o.a. buntgras en andere grassen en mossen;
  • Dwerghaververbond: open vegetaties op minder dynamische, vochtigere en humusrijkere zandgronden zoals op gefixeerde landduinen, gekenmerkt door o.a. vroege haver en kleinbloemige kruiden;
  • Struisgraslanden: min of meer gesloten vegetaties van drogere, minder zure en matig voedselrijke zandbodems, vooral te vinden in wegbermen, dijken, taluds en onbemeste gazons, met voornamelijk overblijvende planten , met o.a. zandstruisgras. Hier vinden we ook soorten die ook in droog- en vochtig heischraal grasland voorkomen.

Buiten zandgronden kunnen deze vegetaties ook gevonden worden op lemig zand of zandleem, kalkhoudende leem of leem op grind.

In struisgrasvegetaties zijn de boom- en struiklaag steeds afwezig. De kruidlaag is dominant, met zowel grassen, grasachtige planten als kruiden. Een moslaag is opvallend aanwezig in het buntgrasverbond, met zowel bladmossen als bekermossen.

Verspreiding en voorkomen[bewerken | bron bewerken]

Struisgrasvegetaties zijn in Vlaanderen wijd verspreid doch vrij zeldzaam, behalve in de Kempen en Zandig Vlaanderen waar ze vrij algemeen zijn. In De Polders ontbreken ze volledig, in de Leemstreek zijn ze beperkt tot zandige plekken in bermen, hooggelegen plekken en getuigenheuvels.

Soortensamenstelling[bewerken | bron bewerken]

Indicatieve soorten voor alle subtypes van struisgraslanden zijn gewoon struisgras, zandzegge, fijn schapengras, zandblauwtje en schapenzuring. Graslanden van de subtypes buntgrasverbond en dwerghaververbond worden vooral gekenmerkt door grassen en grasachtigen, terwijl in de struisgraslanden in strikte veel meer kruidachtige planten zoals worden gevonden.

Indicatieve en begeleidende soorten voor struisgrasvegetaties en subtypes
Indicatief / Begeleidend Nederlandse naam Wetenschappelijke naam Opmerking Afbeelding
I Gewoon struisgras Agrostis capillaris
20160624Agrostis capillaris3.jpg
I Zandzegge Carex arenaria
Carex arenaria detail.jpeg
I Fijn schapengras Festuca filiformis
Festuca filiformis2.JPG
I Zandblauwtje Jasione montana
Haber.jpg
I Schapenzuring Rumex acetosella
Rumex acetosella (6185558578).jpg
I Buntgras Corynephorus canescens Subtype Buntgrasverbond
Silbergras2.jpg
I Zandstruisgras Agrostis vinealis Subtype Buntgrasverbond
Agrostis vinealis inflorescens (2).jpg
I Heidespurrie Spergula morisonii Subtype Buntgrasverbond
20140319Spergula morisonii3.jpg
I Ruig haarmos Polytrichum piliferum Subtype Buntgrasverbond
Polytrichum piliferum.jpeg
I Bekermos Cladonia sp. Subtype Buntgrasverbond
20160420 rood bekermos3 Drouwenerzand.jpg
I Vroege haver Aira praecox Subtype Dwerghaververbond
Aira praecox kz1.jpg
I Zilverhaver Aira caryophyllea Subtype Dwerghaververbond
Aira caryophyllea 2 RF.jpg
I Klein vogelpootje Ornithopus perpusillus Subtype Dwerghaververbond
Ornithopus perpusillus.jpeg
I Klein tasjeskruid Teesdalia nudicaulis Subtype Dwerghaververbond
Teesdalia nudicaulis.jpeg
I Dwergviltkruid Filago minima Subtype Dwerghaververbond
20180614Filago minima2.jpg
I Overblijvende hardbloem Scleranthus perennis Subtype Dwerghaververbond
Scleranthus perennis Follateres.jpg
I Gewoon langbaardgras Vulpia myuros Subtype Dwerghaververbond
Vulpia Beaune 006.JPG
I Muizenoor Hieracium pilosella Subtype Struisgraslanden
Capítol.JPG
I Hazenpootje Trifolium arvense Subtype Struisgraslanden
Trifolium arvense - kassiristik Keilas.jpg
I Tormentil Potentilla erecta Subtype Struisgraslanden
Potentilla erecta (15286225427).jpg
I Veelbloemige veldbies Luzula multiflora Subtype Struisgraslanden
Luzula multiflora.jpeg
I Gewone veldbies Luzula campestris Subtype Struisgraslanden
Luzula campestris bluete.jpeg
I Liggend walstro Galium saxatile Subtype Struisgraslanden
Galium harcynicum detail.jpeg
I Grasklokje Campanula rotundifolia Subtype Struisgraslanden
2016.07.10.-10-Westensee--Rundblaettrige Glockenblume.jpg
I Grote tijm Thymus pulegioides Subtype Struisgraslanden
Thymus pulegioides subsp. pulegioides sl2.jpg
I Liggend hertshooi Hypericum humifusum Subtype Struisgraslanden
Liggend hertshooi en grondsterDSCF0893.JPG
I Schermhavikskruid Hieracium umbellatum Subtype Struisgraslanden
Hieracium umbellatum Schermhavikskruid 11-08-2007 15.26.14.JPG
I Dicht havikskruid Hieracium lachenalii Subtype Struisgraslanden
Hawkweed 2007-3.jpg
I Stijf havikskruid Hieracium laevigatum Subtype Struisgraslanden
Hieracium laevigatum by Danny S. - 003.jpg

Zie ook[bewerken | bron bewerken]

Lijst van BWK-karteringseenheden