Susanna (Daniël)

Susanna en de oudsten - Artemisia Gentileschi

Susanna is een vrouw uit het gelijknamige deuterocanonieke (apocriefe) gedeelte van het boek Daniël. Haar kerkelijke feestdag is op 19 december.

Het verhaal hoort tot het derde deel van Daniël en werd oorspronkelijk in het Grieks geschreven. Deze delen komen niet voor in de Masoretische Tekst, maar alleen in de Septuagint (de Griekse vertaling van de Hebreeuwse Bijbel). Ze staan wel in katholieke Bijbelvertalingen, maar niet in protestantse.

Verhaal

Het verhaal van Susanna speelt in de Joodse diaspora, net als de rest van het boek Daniël. Susanna was een mooie, godvrezende vrouw, de dochter van Chelkia en getrouwd met Joakim (Joachim), een zeer rijk man. Op een warme dag baadde zij in een afgesloten tuin, in de veronderstelling dat niemand haar kon zien. Twee wetteloze oudsten hadden zich echter in de tuin verscholen, ziek van verlangen naar de mooie Susanna. Nadat zij haar begluurd hadden, deden zij haar oneerbare voorstellen. Als Susanna zou weigeren, zouden zij haar aanklagen en veroordelen wegens overspel (waar volgens de Thora de doodstraf op stond). Susanna weigerde op de avances van de mannen in te gaan.

De volgende dag klaagden de oudsten Susanna inderdaad aan en zij werd ter dood veroordeeld. De profeet Daniël, een jongeman nog, was echter in het publiek aanwezig en riep luid dat hij zich distantieerde van het oordeel. Toen hem gevraagd werd zijn standpunt toe te lichten, ondervroeg hij de twee oudsten onafhankelijk van elkaar, waarbij hij vroeg onder welke boom het overspel plaatsvond. Ze gaven een verschillend antwoord, waaruit bleek dat Susanna onschuldig was. De oudsten kregen de doodstraf die zij Susanna hadden toebedacht.

In het verhaal lopen twee thema's door elkaar heen. Het thema van de 'vervolging van de rechtvaardige' is een thema dat in de Bijbel vaker voorkomt. Verder wordt Daniël geïntroduceerd als bijzonder wijs man, die door zijn wijsheid een leven redt.

Doorwerking

Het Bijbelse verhaal van De kuise Susanna is een veelgebruikt onderwerp in de beeldende kunst. De componist Händel baseerde een oratorium op het verhaal (Susanna, 1749). Marnix Gijsen gebruikte het als inspiratiebron voor zijn roman Het boek van Joachim van Babylon (1947).

Jan Massys, Suzanna en de ouderlingen, 1540-1560, The Phoebus Foundation

Externe link

• Verhaal van de kuise Susanna in de collectie Meermanno
• Daniël 13 in de Willibrordvertaling 1975 (Katholieke Bijbelstichting)

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Susanna and the Elders op Wikimedia Commons.