T-staart

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een voorbeeld van een T-staart

De T-staart is een speciale configuratie van de staart bij vliegtuigen. Bij vliegtuigen met een T-staart zitten de horizontale besturingsorganen boven op de staart gemonteerd, en niet aan de basis van de staart zoals dat gebruikelijk is bij de meeste vliegtuigen. Het resultaat van deze configuratie is dat wanneer men het vliegtuig van voren bekijkt de staart op de letter T lijkt, vanwaar de naam.

Dit ontwerp heeft voordelen en nadelen:

Voordelen[bewerken]

  • De besturingsorganen worden uit de luchtwervelingen die ontstaan door de vleugels gehouden, waardoor het vliegtuig gemakkelijker te besturen is. Vooral bij lage snelheden is dit een groot voordeel. STOL-vliegtuigen hebben vaak deze staartconfiguratie, doordat het hoogteroer effectiever is. Dit komt doordat de afstand van het hoogteroer tot het draaipunt vergroot wordt en daardoor het moment groter wordt.
  • De afstand tussen de vleugels en de besturingsorganen wordt vergroot, waardoor het vliegtuig gemakkelijker is te besturen. En er kunnen kleinere en lichtere stuurvlakken gebruikt worden om hetzelfde effect te bereiken.
  • De besturingsorganen zitten hoog boven de romp. Daardoor kunnen op de plaats waar ze normaal gesproken zouden zitten, motoren worden geplaatst. Daarom hebben vrijwel alle vliegtuigen met de motoren achterop een T-staart. Voorbeelden zijn de Douglas DC-9, Fokker 100 en Tupolev Tu-154.

Nadelen[bewerken]

  • Het vliegtuig kan in een deep stall geraken. Dat wil zeggen dat tijdens een stall de vleugels een luchtstroom creëren die ervoor zorgt dat de besturingsorganen op de staart onbruikbaar raken.
  • De staartconstructie moet verstevigd worden, wat het gewicht en dus het brandstofgebruik van het toestel verhoogt .
  • De bedieningsmechanismen zijn veel complexer doordat ze helemaal naar de top van de staart geleid moeten worden.

Compromissen[bewerken]

Er zijn ook compromissen te maken; een voorbeeld hiervan is de Sud Aviation Caravelle waar de besturingsorganen halverwege de staart geplaatst zijn. Deze configuratie wordt ook wel de X-staart genoemd, maar is uiterst zeldzaam.