TARGET2

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Ontwikkeling van TARGET2 vorderingen van 1 januari 2007 tot 1 april 2014 (in miljoenen euros)

TARGET2 is een interbancair betalingssysteem voor de realtime verwerking van grensoverschrijdende betalingen binnen de Europese Unie. TARGET (het Trans-Europees geAutomatiseerd Real-time Gross (bruto) verrekenings Express Transfersysteem) werd in november 2007 door het TARGET2-systeem vervangen.

Werking[bewerken]

TARGET werd opgezet om interbancaire betalingen tussen de diverse deelnemers van de Economische en Monetaire Unie (EMU) te bevorderen. Internationale betalingen tussen commerciële banken worden gefaciliteerd door de nationale centrale banken waarbij de Europese Centrale Bank (ECB) de rol kreeg van clearinghouse.

De commerciële banken zijn veelal nog nationaal actief en binnenlandse transacties worden niet via TARGET verwerkt. Bij internationale handel speelt TARGET wel een rol. De exporten en importen moeten worden betaald en deze internationale financiële transacties tussen commerciële banken lopen via TARGET van de ECB.

Ontstaan landensaldi[bewerken]

TARGET geeft een overzicht van de saldi van de centrale banken bij de ECB die ontstaan door internationale handel. Als bijvoorbeeld een Duitse auto wordt geëxporteerd naar Spanje, dan moet de Spaanse autokoper geld overmaken naar Duitsland. De Spaanse klant maakt een overboeking en het saldo van zijn bankrekening wordt kleiner. De Spaanse bank schrijft het geld over naar een rekening bij de ECB die het vervolgens weer doorsluist naar een bank in Duitsland. Door de transactie heeft de Spaanse bank minder geld in kas. De bank moet dit compenseren door haar klanten geld terug te vragen, minder krediet, of te lenen bij een andere bank. Dit laatste was de normale gang van zaken voor de kredietcrisis en waren de TARGET saldi relatief klein. De banken hadden veel vertrouwen in elkaar en leenden elkaar het geld, ook internationaal, als daar behoefte aan bestond.

Tijdens de kredietcrisis nam het onderlinge wantrouwen toe en de interbancaire kredietverlening sterk af. De Spaanse bank kon niet meer lenen bij andere banken en zag zich genoodzaakt de kredietverlening te beperken. De bank in Duitsland liet het geld bij de ECB staan in plaats van het te lenen aan een andere – in dit geval – Spaanse bank.[1] De ECB nam hierop de rol van de banken over. De saldi van de banken in exporterende landen, zoals Duitsland en Nederland, liepen hierdoor fors op terwijl de saldi van overwegend importerende landen, zoals Spanje en Italië, fors in het rood kwamen te staan bij de ECB. De banken in het rood moeten wel zekerheden aan de ECB geven dat zij hun schulden zullen aflossen. ECB loopt hierbij een kredietrisico als de zekerheden onvoldoende opbrengen als de bank daadwerkelijk in gebreke blijft.[2] Het verlies van de ECB zal worden verdeeld, naar rato van hun kapitaalinbreng, over de diverse nationale centrale banken.[2]

Dit systeem is niet uniek en in de Verenigde Staten wordt op eenzelfde wijze de geldstromen verwerkt tussen de 12 regionale banken die onderdeel uitmaken van de Federal Reserve.[1] De Amerikanen noemen het en:Fedwire. Belangrijk verschil is wel een jaarlijkse verrekening. Ieder jaar in april moeten de banken in de Verenigde Staten de saldi verrekenen en de saldi beginnen dan weer vanaf nul.[1] In Europa bestaat deze verplichting niet en kunnen de positieve en negatieve saldi gedurende lange tijd blijven bestaan en de bedragen verder oplopen.

TARGET2 salditabel[bewerken]

Onderstaande tabel geeft de saldo's van de aan TARGET2 deelnemende centrale banken op elkaar hadden vanaf 2008. Het zijn de vier landen met de grootste vorderingen en de vijf landen met de grootste schulden. Voor de andere deelnemende landen zijn de saldi relatief klein.

Aanvankelijk liepen de saldi van de TARGET rekeningen op als een gevolg van de kredietcrisis. In 2010 volgde een tweede en grotere sprong toen de Europese staatsschuldencrisis uitbrak. Eind 2009 namen de zorgen scherp toe dat Griekenland zijn schulden niet meer zelfstandig dreigde te kunnen financieren. De onrust verspreidde zich over andere Zuid-Europese landen als Spanje, Portugal en Italië. Banken in de landen hadden meer moeite om van andere commerciële banken te lenen en de landen zagen hun negatieve TARGET saldi fors oplopen.

Opvallend is de consistentie van Duitsland en Luxemburg die grote vorderingen hebben en van Spanje en Italië met grote tekorten. Ierland zag het tekort snel oplopen tot 2010, maar heeft sindsdien het tekort tot bijna nul teruggebracht.

TARGET2-saldo's in miljarden euro per jaar einde[3]
Staat 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Duitsland 115,3 177,7 325,6 463,1 655,7 510,2 460,8 584,2 754,3 906,9
Luxemburg 42,1 52,5 67,9 109,4 106,2 103,7 105,1 147,6 187,4 192,2
Nederland -18,8 15,4 40,5 152,8 120,8 46,1 19,4 54,7 87,0 71,0
Finland 5,1 9,5 19,7 66,0 70,6 22,2 19,7 20,1 22,0 40,4
Portugal -19,0 -23,4 -59,9 -60,9 -66,0 -59,6 -54,5 -61,7 -71,6 -81,2
Ierland -44,4 -53,5 -145,2 -120,4 -79,3 -55,1 -22,7 -3,0 -1,0 1,9
Griekenland -35,3 -49,0 -87,1 -104,8 -98,4 -51,1 -49,3 -94,4 -72,3 -59,4
Italië 22,9 54,8 3,4 -191,4 -255,1 -229,1 -208,9 -248,9 -356,6 -439,0
Spanje -35,0 -41,1 -50,9 -175,0 -337,3 -213,7 -189,9 -254,1 -328,1 -373,7

Het saldo op TARGET2 wordt ook zichtbaar in de jaarverslagen van de deelnemende nationale centrale banken. Op de balans van De Nederlandsche Bank staat het (positieve) saldo als een vordering op de balans onder de post “Vorderingen binnen het Eurosysteem”.[4] Tussen jaareinde 2014 en 2015 steeg deze post van 19,4 miljard euro naar 54,7 miljard euro waarmee de kredietverlening van de DNB aan andere centrale banken binnen het Eurosysteem fors is gestegen.[4] Over dezelfde twee jaren had België een negatief TARGET2 saldo en stond bij de Nationale Bank van België (NBB) een “Verplichting binnen het Eurosysteem” ter waarde van 7,7 miljard euro (2014: 12,3 miljard) op de balans.[5]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Voetnoten[bewerken]

  1. a b c (en) Voxeu Fed versus ECB: How Target debts can be repaid, 10 maart 2012, geraadpleegd op 7 december 2016
  2. a b (en) Bundesbank The dynamics of the Bundesbank’s TARGET2 balance, maart 2011, p.34-35, geraadpleegd op 7 december 2016
  3. (en) ECB TARGET Balances, geraadpleegd op 8 april 2018
  4. a b DNB Jaarverslag 2015, p.172, geraadpleegd op 31 december 2016
  5. NBB Jaarverslag 2015, p.51, geraadpleegd op 31 december 2016