Talliet

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Prayer Shawl.JPG

In het jodendom is een talliet (Hebreeuws: טלית, Sefardische uitspr.) of talles (Nederlands-Jiddisch/Asjkenazische uitspr.) een vierhoekige omzoomd kleed met aan de vier hoeken draadjes, tsietsiet geheten, die door mannen gedragen wordt tijdens het ochtendgebed. Er zijn twee versies:

  • De talliet gadol (zie afbeelding). In de meeste Asjkenazische gemeenschappen dragen alleen mannen na het huwelijk een talliet; in Sefardische en in sommige Asjkenazische gemeenschappen, waaronder de Nederlandse en Duitse die de zogenaamde Jekkische gewoonte volgen, dragen jongens een talliet vanaf hun bar mitswa, hun dertiende verjaardag. Hij wordt omgeslagen alvorens de tefilin (gebedsriemen) omgedaan worden, behalve op Jom Kipoer: dan wordt hij de hele dag door gedragen, zelfs bij de avonddienst Kol Nidré (gebedsriemen worden op deze dag niet gedragen; ook niet op de andere hoofdfeestdagen en op sjabbat). Een talliet wordt gewoonlijk gemaakt van witte wol, katoen of zijde en heeft vaak blauwe of zwarte strepen op de uiteinden en een sierstrook aan één zijde, die indiceert welke kant de buiten- en bovenkant is die in de nek wordt gelegd. De vier hoeken van het kleed zijn bij de Portugese Joden met fraai borduurwerk versierd.
  • De talliet kattan, vaak simpelweg tsietsiet genoemd: een soortgelijk rechthoekig kledingstuk met een gat in het midden (waardoor het hoofd komt), en draadjes (tsietsiet) aan de vier hoeken. Dit kledingstuk wordt in alle gemeenschappen door orthodox-joodse jongens (meestal al vanaf het derde jaar) en mannen onder de kleding gedragen, meestal onder een overhemd. Vaak laat men de draden buiten de broek hangen. Door het kledingstuk te dragen vervult men de Tora-verplichting dat, wanneer men een kledingstuk draagt met vier hoeken, er aan alle vier de hoeken schouwdraden, de tsietsiet, behoren te hangen. Opdat men de draden zal aanschouwen, bestaat het gebruik de draden niet onder de kleding te laten maar van onder het overhemd te laten komen.