Taoïsme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Filosofie
Banner-philosophy.png
Geschiedenis van de filosofie
Westerse filosofie Presocratische filosofie
Antieke filosofie
Middeleeuwse filosofie
Renaissancefilosofie
Moderne filosofie
Hedendaagse filosofie
Oosterse filosofie Hindoeïsme
Chinese filosofie
Japanse filosofie
Confucianisme
Taoïsme
Boeddhisme
Zoroastrisme
Arabische filosofie
Indische filosofie
Religieuze filosofie Christelijke filosofie
Joodse filosofie
Islamitische filosofie
Categorie filosofie Boeken
Filosofen
Stromingen
Portaal  Portaalicoon  Filosofie
Taoïsme
Taoïsme
Aantal taoïsten per land
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 道教
Vereenvoudigd 道教
Hanyu pinyin dàojiào
Wade-Giles Tao-chiao
Jyutping (Standaardkantonees) dou6 gaau3
Engels taoism
Standaardkantonees Toow Kaauw
Yale (Standaardkantonees) dou6 gaau3
Weitouhua däu6 gäu1
Hongkong-Hakka tau5 gau5 / tau4 gau4
Meixianhua tau5 gau5
Minnanyu Tō-kàu
Tai Ji, Yin en Yang als eenheid.
De twee cycli van het Vijf Fasenmodel in de Chinese filosofie.

Het taoïsme, daoïsme of geschreven als tauïsme (uitgesproken als [daauw-is-me]) is een Chinese filosofische en religieuze stroming. Het taoïsme gaat over hoe te handelen in het leven.

De teksten Tao Te Ching (Daodejing) en Zhuangzi vormen de basis en zijn op schrift gesteld in de vierde en derde eeuw vóór onze tijdrekening.

Het taoïsme heeft zich parallel aan het confucianisme en boeddhisme ontwikkeld. Deze drie stromingen vormen gezamenlijk de basis voor het neo-confucianisme (zie ook: Lijst van religies). Als religie heeft het taoïsme: taoïstische tempels, taoïstische priesters en heilige plaatsen, zoals de heilige bergen in China.

Letterlijk betekent Tao (weg/doelgericht-gaan), hetgeen ook in het Chinese karakter voor Tao valt te herkennen.

Tao Te Ching[bewerken]

Tao Te Ching (Boek van de Weg en de Kracht) is een bundel met 81 korte teksten. Laozi wordt beschouwd als de auteur, alhoewel de verzameling teksten waarschijnlijk niet één auteur heeft gehad, maar geleidelijk is gegroeid.

De teksten gaan over hoe juist te handelen in het leven en geven uitleg over ons bestaan. Ze worden beschouwd als richtlijn voor goed leiderschap. Deze teksten zijn eerst mondeling overgeleverd, in een ritme ondergebracht, geordend, aangepast, van commentaar voorzien en uiteindelijk rond 300 vóór Christus opgeschreven. Het boek bestaat uit twee delen, de meest gebruikelijke volgorde is waarschijnlijk niet de authentieke volgorde. In een graf uit de tweede eeuw voor Christus is een oud handschrift (De vier geschriften van de Gele Keizer) in omgekeerde volgorde gevonden.[1]

Filosofie[bewerken]

Het taoïsme heeft zich in de loop van de eeuwen ontwikkeld van een strenge ethische filosofie naar een populaire religie. Volgens het taoïsme bevindt alles zich in een perfecte harmonie die niet statisch is, maar in voortdurende verandering. Het evenwicht wisselt steeds en niets kan bestaan zonder zijn tegendeel. Wie met de stroom van verandering mee gaat, kan de volmaakte mens worden. Een ander belangrijk thema is de onsterfelijkheid van de mens. Met behulp van magie en alchemie worden pogingen ondernomen dit doel te bereiken. Leven in eenheid met de natuur was het oorspronkelijke ideaal. De klassieke taoïstische geleerde trok zich daartoe terug uit de mensenmaatschappij en leefde als een kluizenaar in de wildernis (op veel prenten wordt hij zo afgebeeld).

  • Het woord Tao (道) betekent 'de Weg' en vormt het kernbegrip van het taoïsme, waaraan het ook zijn naam ontleent. Tao is het ondeelbare en onbeschrijfbare principe, waaruit alles voortvloeit. De facto zou het beschreven kunnen worden als de Rivier, de Stroom.
  • Tai Ji (of Tai Chi) (太極 / 太极) betekent 'het hoogste uiterste' en is het oneindige en fundamentele principe van evolutie en zelf-organisatie. Het is de eenheid van Yin en Yang (☯) en daarmee het hele bestaan.
  • Yin (阴) en Yang (阳) zijn de universele antagonisten, elkaar aanvullende kwaliteiten van het bestaan. Zo kunnen kou (Yin) en warmte (Yang) niet zonder elkaar bestaan. Andere voorbeelden van Yin-Yang zijn water-vuur, maan-zon, aarde-zon, maan-aarde en vrouw-man. Wat opvalt is dat aarde in betrekking tot de maan yang is (en de maan yin) maar in betrekking tot de zon yin (en de zon yang). Yin-yang zijn dus relatieve of betrekkelijke begrippen en het is dus niet zo dat iets yin is of yang is in absolute zin, de begrippen staan altijd in een betrekking. Wat donker, vochtig, passief, troebel, koud, zacht en vrouwelijk is, wordt beschouwd als Yin en wat licht, droog, actief, helder, warm, hard en mannelijk is, als Yang.
  • Wu Xing (五行) is het harmonische systeem van de vijf elementen: water, vuur, aarde, metaal, hout. Het systeem heeft een voedende (voortbrengende) cyclus (Sheng): hout → vuur → aarde → metaal → water → hout; en een controle cyclus (Ke): hout → aarde → water → vuur → metaal → hout. De twee cycli vormen samen een regelmatige vijfhoek met een vijfpuntige ster erin. Ze worden ook vaak samen afgebeeld als cirkel met een vijfpuntige ster. De cirkel is de Sheng-cyclus, de ster geeft de Ke-cyclus weer.
  • Wu wei (无为) is het niet-doen (niet te verwarren met niets doen) of loslaten. Een taoïst probeert zich niet te verzetten tegen de loop der dingen, maar daar spontaan maar wel bewust in mee te gaan.

Literatuur[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen/Voetnoten
  1. Het betreft hier het Mawangduigraf dat in 1955 ontbloot werd.