Thomas Adrianus Romein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Voorontwerp van Thomas Romein voor de Grote Kerk in Sint Jacobiparochie
Ontwerp van Thomas Romein voor de Nieuwe Manege in Leeuwarden
Ontwerp van Thomas Romein voor de Beurs in Leeuwarden

Thomas Adrianus Romein (Leeuwarden, 16 december 1811 – Leeuwarden, 24 februari 1881), in vakliteratuur doorgaans Th. Romein genoemd, was een Nederlandse architect.

Thomas Romein was de zoon van de timmerman Jacob Romein (1792-1842) en Janke Pabes van der Helm (1786-1868). Op 24 mei 1837 trouwde hij in Leeuwarden met Geertruida Filbach (1811-1886). Hij was een oudoom van de bekende historicus Jan Romein.

Begin van zijn loopbaan[bewerken | brontekst bewerken]

Romein volgde eerst in Leeuwarden lessen aan de stedelijke Teekenschool voor de Burgerlijke Bouwkunde bij Jaane van der Wielen, de zoon van toenmalig stadsarchitect Gerrit van der Wielen (1767-1858). Vervolgens werd hij vanaf 1830 opgeleid aan het tekengenootschap Hierdoor tot Hooger in Rotterdam, waar hij in 1832 een prijs behaalde[1].

Aansluitend keerde hij in september 1833 naar Leeuwarden terug, en trad op 18 januari 1838 in dienst van Gedeputeerde Staten als 'buitengewoon Opzichter bij de Provinciale Waterstaat en der Publieke Werken in Vriesland'. Vanuit Leeuwarden solliciteerde hij in de zomer van 1838 vergeefs naar de post van stadsarchitect van Utrecht, als opvolger van Johannes van Embden[2].

Stadsarchitect van Leeuwarden[bewerken | brontekst bewerken]

Op 18 november 1843 werd hij na de pensionering van Van der Wielen uit een twintigtal gegadigden tot stadsarchitect van Leeuwarden benoemd (vanaf 1874 directeur Gemeentewerken)[3]. Hij zou tot de belangrijkste vertegenwoordiger van het neoclassicisme in Friesland uitgroeien[4]. Al in 1843 werd hij lid van de Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst, waarvoor hij vanaf 1846 of 1847 gedurende tientallen jaren als correspondent zou fungeren[5].

In Leeuwarden zelf ontwierp Romein de raadzaal in het Leeuwarden (1845-1847). Ook verbouwde hij er begin jaren veertig de Westerkerk, de Jacobijnerkerk[6] en de Galileërkerk. Later bouwde hij onder meer het Paleis van Justitie (1846-1851), zijn hoofdwerk[7], en nog vlak voor zijn dood de Beurs (1878-1880) en het Stadsarmenhuis (1879-1881).

Buiten Leeuwarden zette hij behalve ettelijke landhuizen een half dozijn kerken op zijn naam[8]. De eerste van de reeks was de Akkrum in Akkrum in 1835, officieel op naam van zijn vader Jacob Romein; de belangrijkste vormden de Hervormde Kerk van Terband (1843)[9] en de Grote Kerk in Sint Jacobiparochie (1843-1844), een schoolvoorbeeld van neoclassicistische sacrale architectuur[10].

In 1860 zou Romein, na vijf jaar eerder ook een vergeefse poging in Zwolle te hebben gedaan bij het vertrek van stadsarchitect Zeger van der Bie[11], nogmaals naar de functie van stadsarchitect in Utrecht solliciteren, en ditmaal met succes. Vanwege de teleurstellende materiële randvoorwaarden - waaronder een ontoereikende bezoldiging - zag hij uiteindelijk echter toch van verhuizing af[12]. Dientengevolge bleef Romein in Leeuwarden wonen tot zijn dood.

Enkele werken[bewerken | brontekst bewerken]

Jaar Plaats Werk Afbeelding
1835 Akkrum Doopsgezinde kerk (i.s.m. J. Romein) 20180927 Doopsgezinde kerk1 Akkrum.jpg
1842 Sint Annaparochie Huize Oostenburg
1843 Menaldum Gemeentehuis Voorzijde - Menaldum - 20152994 - RCE.jpg
1843 Terband Terbantster Tsjerke Terbantstertsjerke II.jpg
1844 Sint Jacobiparochie Groate Kerk Jacobiparochie-parochie-Jacobskerk.jpg
1845 Pietersbierum Kerk van Pietersbierum Zuid-zijde - Pietersbierum - 20182333 - RCE.jpg
1845 Leeuwarden Hoofdwacht Voor- en zijgevel - Leeuwarden - 20132403 - RCE.jpg
1846 Leeuwarden Verbouwing van de Westerkerk Leeuwarden Bagijnestraat 59 Westerkerk.jpg
1851 Leeuwarden Paleis van Justitie Paleis van Justitie Leeuwarden 01.JPG
1852 Dokkum Verenigde christelijke kerk Lege weg 14 Dokkum.jpg
1856 Leeuwarden Nieuwe manege Manege Arendstuin Leeuwarden.JPG
1864 Leeuwarden Brugwachterswoning Vrouwenpoortsbrug RM24211 Leeuwarden - Harlingersingel 2.jpg
1870 Leeuwarden Stadsvilla, Sophialaan 1 20120519 Sophialaan 1 Leeuwarden Fr NL.jpg
1874 Leeuwarden Lijkenhuisje Oude Stadsbegraafplaats Spanjaardslaan Exterieur OVERZICHT LIJKENHUIS - Leeuwarden - 20298662 - RCE.jpg
1875 Leeuwarden Grachtenpand, Willemskade 15 Rijksmonument 24470.jpg
1876 Leeuwarden Middelbare school voor meisjes, Grote Kerkstraat 12 Leeuwarden - Grote Kerkstraat 12.jpg
1880 Leeuwarden Beurs- en waaggebouw Bibliotheek Leeuwarden 03.JPG
1881 Leeuwarden Stedelijk Gymnasium Stedelijk Gymnasium Leeuwarden.jpg
onbekend Leeuwarden Stadsvilla, Stationsweg 2

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

  • C.Boschma, 'Thomas Romein, een classicistisch bouwmeester in het Friesland van de negentiende eeuw', in: H.W.M.van der Wijck, C.Boschma en H.M.van den Berg (red.), Opus Musivum. Een bundel studies aangeboden aan Professor Doctor M.D.Ozinga ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag op 20 november 1962 (Assen 1964), p.439-467.
  • G.Yedema, Neoclassicisme in Friesland. Thomas Romein (Leeuwarden 1992).

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Thomas Adrianus Romein van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.